André Oerlemans
05 mei 2022, 15:00

Savvy strijdt tegen plastic: zeep bijvullen alsof je een kopje thee zet

Je flesje handzeep of schoonmaakmiddel bijvullen alsof je een kop thee zet. Gewoon door poeder of een tablet te mengen met warm water. Dat moet volgens Savvy de norm worden, ook voor producenten als Unilever. Na een hectische beginperiode is de Rotterdamse start-up klaar voor een nieuwe start en is het bedrijf genomineerd voor de Philips Innovation Awards.

Savvy Erasmusbrug Oprichters Tijmen van den Elzen en Jelmer Hendriks van webshop Savvy bij de Erasmusbrug | Credits: Savvy

Na hun studie aan de Universiteit Twente en een mastersopleiding aan de Erasmusuniversiteit wilden oprichters Tijmen van den Elzen en Jelmer Hendriks een bedrijf starten dat impact maakt. Dat werd Savvy. “We wilden iets doen waarbij je ’s morgens je bed uitkomt met het gevoel dat je vandaag iets goeds gaat doen voor de wereld”, vertelt Van den Elzen. Het viel de twee al langer op hoeveel plastic en water er gebruikt en verspild wordt in de wereld van zeep en schoonmaakmiddelen. Die middelen bestaan voor 95 procent uit water en worden meestal in plastic flessen verkocht. Die flessen worden vaak na gebruik weggegooid. Zelfs groene merken verkopen zeep, was- en schoonmaakmiddelen in deze zogeheten single-use plastic flessen en navulzakken verpakt in plastic, ook al is dat dan gerecycled materiaal.

Meeste plastic na gebruik weggegooid en verbrand

Nederlanders verbruiken jaarlijks zo’n 26 miljard plastic verpakkingen die ze daarna weer weggooien. We scheiden in Nederland amper 30 procent van ons plastic en daarvan wordt effectief 50 procent gerecycled. De rest wordt naar het buitenland geëxporteerd en daar verbrand in afvalcentrales. Wereldwijd wordt zelfs maar 14 procent gescheiden ingezameld en slechts 5 procent gerecycled. Dat heeft er toe geleid dat de wereldzeeën vol plastic zitten en het via vissen in het lichaam en zelfs in het bloed van mensen terecht komt. De VN werken niet voor niets aan een verdrag om te stoppen met wegwerpplastics.

Lees hier hoe plastic effectiever gerecycled kan worden

Zwaar transport van water

Maar het gaat nog verder. “Omdat er zoveel water in zit, hebben zeep- en schoonmaakmiddelen een enorm volume en is het zwaar. Daardoor moet het in plastic verpakt worden. Voor dat volume heb je enorm veel transport nodig om het bij de winkel of de consument te krijgen”, vertelt Van den Elzen. ,,En daarna worden de flessen weggegooid. Dan roepen duurzame merken dat hun fles van gerecycled plastic is of afbreekbaar, maar feit blijft dat we in Nederland een vrij laag recyclingpercentage hebben.”

Navulpak door de brievenbus

Dat kan duurzamer, kleiner en lichter, dachten de twee. Door geen zeep meer te maken en te verkopen in plastic wegwerpflessen, maar in hervulbare flessen van gerecycled plastic, die je je leven lang kunt gebruiken. Door geen grote, zware volumes te transporteren, maar poeders en capsules of tabletten als navullingen per post te sturen. En dat in kleine papieren of kartonnen verpakkingen die door de brievenbus passen. Zo bespaart Savvy tot wel 90 procent CO2 uitstoot tijdens het transport. Van den Elzen: “We hebben dus geen pallets, maar doosjes. Laatst moesten we een nieuwe lading handzeep navullingen ophalen. Normaal zijn dat vrachtwagens vol, maar nu waren het een paar doosjes.”

De hervulbare flesjes en poeders en tabletten als navulverpakking | Credit: Savvy

Alsof je een kopje thee zet

Bedenken is één ding, maken een tweede. Want het moet wel zeep zijn die lekker ruikt en fijn aanvoelt. Of een schoonmaakmiddel dat werkt. Anders is het wel duurzaam, maar gebruiken mensen het niet. Met 99 procent natuurlijke ingrediënten wisten ze dat doel te bereiken. “Vooral in onze handzeep hebben we veel energie gestoken”, zet Van den Elzen. ”We dachten eerst aan een ouderwets zeepblok, maar dat willen mensen niet meer. Dus moesten we een product maken dat de luxe, geur en het gevoel heeft van zeep, maar de duurzaamheid van een zeepblok. Dat werd een poeder. Je voegt gewoon water en poeder toe in de fles en mengt het, net alsof je een kopje thee zet, en er komt lekker ruikende, schuimachtige zeep uit. Dat is ons flagship product geworden. Bij de schoonmaakmiddelen doe je hetzelfde met een tablet. Met één doosjes tabletten maak je tien nieuwe flessen schoonmaakmiddel. Verder hebben we capsules voor de wasmachine en de vaatwasser waar geen plastic verpakking meer aan te pas komt.”

Stormachtige start

Van den Elzen en Hendriks begonnen vorig jaar juli met hun webshop. Een verhaal op de LinkedIn-pagina van The Happy Activist, een platform dat goede acties in de schijnwerpers zet, werd 200.000 keer gelezen. “Toen ging alles volledig door het dak”, zegt Van den Elzen. “We stonden met man en macht, dag en nacht in te pakken in onze huiskamer en waren snel door onze voorraad heen. Het blijkt als start-up heel moeilijk in te schatten hoe hard je gaat groeien.” Door corona en de oorlog in Oekraïne ontstonden ook nog problemen met leveranciers. Daarom lag de webshop vanaf januari een paar maanden stil. In de tussentijd verbeterde Savvy zijn producten en startte het een samenwerking met Pieter Pot, dat de handzeep en het wasmiddel wil gaan verkopen.

Het inpakken en verzenden werd uitbesteed aan de Algemene Dagbesteding Slingedael, zodat de producten ook een sociaal-maatschappelijke impact hebben gekregen. Savvy maakt daarnaast kans om de Innovator Award van de Philips Innovation Awards
te winnen. De start-up is een van de vijf genomineerden die tijdens de finale op 30 mei in Theater Rotterdam meedingen naar deze prijs van 50.000 euro.

Lees hier Pieter Pot en Albert Heijn samen werken aan een verpakkingsvrije supermarkt

Gaat Unilever volgen?

De missie om effectieve, écht duurzame schoonmaakmiddelen te verkopen die ook de aarde schoonhouden komt zo steeds dichterbij. Van den Elzen: “We willen dat dit de norm wordt. Dat iedereen die in de supermarkt bij het schap vol plastic flessen schoonmaakmiddelen staat, beseft wat er allemaal aan water en plastic mee verspild wordt. We hebben er vertrouwen in dat we hiermee impact gaan maken en dat andere merken dit ook gaan doen. Bijvoorbeeld een groot bedrijf als Unilever. Dit is de toekomst.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Plastics die ‘op commando’ kunnen recyclen; wordt het de toekomst?

De investeringsgelden van de Rijksoverheid worden beschikbaar gesteld via het programma Zwaartekracht. Het initiatief is bedoeld om Nederlandse onderzoekers, die op hun kennisgebied tot de wereldtop behoren, een handje te helpen. Het consortium ‘Duurzame Kunstige Stoffen’ van de Technische Universiteit Eindhoven ontving 15,6 miljoen euro. Dat geld gaat naar het nieuwe Interactive Polymeric Materials Research Center, waar kunststoffen van de toekomst worden onderzocht. Interactieve polymeren Plastic bestaat uit polymeren. Dit zijn moleculen die (heel kort door de bocht) bestaan uit aan elkaar geregen bouwstenen, genaamd monomeren. In de huidige generatie polymeren zijn de verbindingen tussen die monomeren erg sterk. Enerzijds is dat voordelig, want daardoor gaan plastics lang mee. Maar het heeft ook een keerzijde: als plastic in het milieu terecht komt, blijft het daar immers ook lang rondzwerven. En juist omdat de verbindingen tussen de monomeren zo sterk zijn, kost het recyclingproces veel energie. Bij kunststoffen van de toekomst kan dat wellicht anders zijn. Onderzoekers van het nieuwe onderzoekscentrum verwachten dat kunststoffen dan interactief en dynamisch zullen zijn. Sterker nog, ze werken actief aan de ontwikkeling ervan. Jan van Hest, coördinerend onderzoeker van het nieuwe onderzoekscentrum: “Dit zijn materialen die hun eigenschappen kunnen veranderen als reactie op hun omgeving. Met andere woorden: ze kunnen zich op commando aanpassen aan de wensen van de gebruiker.” Coating voor zonnepanelen Zo’n commando kan bijvoorbeeld de vorm aannemen van een elektrische schok, een hogere temperatuur of de toevoeging van een katalysator en zorgt ervoor dat de eigenschappen van het polymeermateriaal veranderen. Van Hest geeft een voorbeeld: “We werken op de TU Eindhoven bijvoorbeeld aan een coating voor zonnepanelen op basis van interactieve polymeren. Een probleem van zonnepanelen is dat ze minder energie opwekken wanneer ze bedekt zijn met stof. Onze coating kan, door middel van een licht, elektrische schokje, van structuur veranderen, waardoor het stof er gemakkelijk vanaf glijdt.” Recycling van plastic In de toekomst kunnen interactieve polymeren wellicht ook voor betere recycling zorgen, vervolgt Van Hest. Het moet namelijk ook mogelijk zijn om de verbindingen tussen monomeren op commando te laten verzwakken, waardoor kunststof gemakkelijker en minder energie-intensief recyclebaar wordt. “Daarbij is het heel belangrijk dat dat schakelbaar is”, zegt Van Hest. “De verbindingen tussen monomeren moeten sterk zijn en blijven. Pas op commando moet het gemakkelijk afbreekbaar worden, niet daarvoor. Daarnaast moet dat schakelen natuurlijk energie-efficiënt kunnen plaatsvinden, anders boek je er weinig winst mee.” Duurzame winst Van Hest verwacht dat de nieuwe generatie polymeermaterialen veel duurzame winst kunnen opleveren ten opzichte van hun voorlopers. Er is echter nog veel onderzoek nodig, benadrukt hij: “Maar we hopen en verwachten dat polymeermaterialen over tien tot vijftien jaar veel gemakkelijker en efficiënter herbruikbaar zijn.” Van Hest en collega’s onderzoeken de aankomende jaren de mogelijkheden van interactieve polymeren. Ze richten zich daarbij in eerste instantie op high-end toepassingen, zoals robotica voor de medische sector en slimme coatings. “We gaan het plasticprobleem echt niet oplossen”, aldus Van Hest. “Maar we hopen wel dat dit concept (en de lessen die wij de aankomende jaren leren) op den duur ook tot verduurzaming leidt van kunststoffen die op grote schaal gebruikt worden."Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.