Marc Seijlhouwer 26 april 2022, 10:30

Oververhitte steden zijn verleden tijd dankzij zwevende gebouwen

Een Noors-Amerikaanse architectenstudio komt met een origineel idee om ‘heat islands’ in steden te voorkomen. Zwevende gebouwtjes die vastzitten aan bestaande gevels en zo de straat verkoelen. Gevuld met heliumballonnen om in de lucht te blijven.

Oversky3 De zwevende gebouwen geven de nodige verkoeling aan steden vol hoogbouw. | Credits: Framlab

Het idee van Andreas Tjeldflaat en zijn studio Framlab klinkt idioot: gebouwen zonder fundament die in de lucht zweven naast bestaande gebouwen. Met een blokkendoos-achtig systeem passen allerlei vormen in elkaar en kunnen er appartementen of kantoorgebouwen bijgebouwd worden in overbezette binnensteden.

De gebouwen blijven in de lucht hangen door een zeppelin-achtig ontwerp. Van binnen zal een deel van het gebouw gevuld worden met ‘ballonnen’ van koolstofvezels vol helium. Daarboven zit de vloer. Door de gebouwen zelf ook van extreem lichte materialen te maken zal het geheel niet instorten. Een verankering aan bestaande gevels zorgt dat ze niet wegzweven of schommelen.

De gebouwen geven extra woon- en kantoorruimte in de stad. | Credit: Framlab

Hitte in de stad

Voor Tjedflaat is het niet alleen een idee om de binnenstad meer
ruimte te geven. Het werkt ook als een soort klimaatdaptatie die hitte
in de stad voorkomt. Met stijgende temperaturen krijgen vooral steden
een probleem. De warmte raakt gevangen tussen hoge gebouwen in nauwe
straten en kan niet weg. Gevolg: temperaturen tot wel 50 graden in
gebieden die normaal gematigde zomers kennen.

Lees ook: 3 oplossingen die hittestress verminderen

Extreme hitte veroorzaakt allerlei problemen voor inwoners. Door de
zwevende gebouwen ontstaat er constante schaduw, waardoor de stad
afkoelt. Nadeel is natuurlijk dat er geen lucht meer zichtbaar is op een
hoop plekken. Maar de combinatie van meer woon- en werkruimte en een
beter klimaat in de stad, maakt Oversky voor Tjedflaat een concept dat
de moeite waard is om verder te onderzoeken.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

TNO werkt aan betere elektrolysers om groene waterstof goedkoper te maken

Onderzoeksinstituut TNO werkt samen met het Belgische Bekaert, het Engelse Johnson Matthey en het Duitse Schaeffler in een consortium aan nieuwe elektrolysers. Elektrolysers splitsen water op in zuurstof en waterstof met elektriciteit. Als de elektriciteit uit wind en zon komt, is de waterstof 'groen' en komt er geen CO2 bij vrij. Van megawatt naar gigawatt Maar groene waterstof maken is duur en de capaciteit van elektrolysers is niet meer dan 1 tot 10 megawatt. Om groene waterstof op grotere schaal te produceren en de productie ervan goedkoper te maken, moeten we toe naar elektrolysers op gigawattniveau. "Dat betekent een opschaling met factor duizend", schrijft TNO. Het consortium werkt aan het verbeteren van ‘het technische hart’ van de elektrolyser. Door het hart te optimaliseren, moeten de nieuwe elektrolysers een lager elektriciteitsverbruik, lagere kosten en een compacter systeem hebben. PEM-elektrolysers Dat technische hart verwijst naar de 'stack'. Dat is een stapeling van verschillende onderdelen die samen water ontleden. Elk onderdeel kan verbeterd worden door de bedrijven en TNO, om aan het einde een veel efficiënter apparaat te hebben. TNO richt zich op de zogenoemde PEM-elektrolysers. Deze Proton Exchange Membrane-machines gebruiken een membraan (een selectieve barriere die sommige deeltjes wel en andere niet doorlaat) om water te splitsen. Het membraam, de twee polen in het systeem (plus en min), de aansluitingen van stroom en gasuitlaat - op elk gebied zijn wel verbeteringen mogelijk. Dat membraan kan bijvoorbeeld vijf keer dunner worden, waardoor gas er makkelijker doorheen stroomt. "De grote uitdaging is om dat membraan stevig genoeg te maken als het veel dunner is", vertelt Lennart van der Burg van TNO. Door met de bedrijven te innoveren en samen te werken moeten de verbeteringen veel sneller op de markt komen. "We hopen in de drie jaar dat dit onderzoek loopt de elektrolyser echt te verbeteren. Uiteindelijk is dat natuurlijk niet alleen aan ons; de producenten van de elektrolysers moeten ook meewerken. Maar door de onderdelen van het apparaat tegelijk beter te maken gaat de introductie naar de markt wel sneller."Groene waterstof Groene waterstof speelt een belangrijke rol in een CO2-neutrale toekomst. Vooral voor de zware industrie biedt het een uitkomst. Het International Renewable Energy Agency schrijft in een recent rapport dat er wereldwijd zo'n 5.000 gigawatt aan elektrolysecapaciteit nodig is in 2050 om de industrie te verduurzamen. "Om dit mogelijk te maken is technologie-innovatie en versnelling van de implementatie een absolute voorwaarde", staat in een verklaring van TNO. Driejarig onderzoek De partijen werken in eerste instantie de komende drie jaar samen aan het onderzoek. Daarmee willen ze een basis leggen voor efficiënte elektrolysers met een langere levensduur. De samenwerking is onderdeel van het Voltachem Programma, waar de chemische industrie, de energiesector en de maakindustrie samenwerken op weg naar een klimaat neutrale toekomst. Wat is groene waterstof precies? In deze video leggen we het je uit.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.