Marc Seijlhouwer 21 april 2022, 13:56

Aarde afkoelen brengt malaria bij miljard extra mensen

Geo-engineering, waar je met techniek het klimaat verandert, kan een oplossing zijn tegen opwarming van de aarde. Maar ingrijpen in ecosystemen heeft onvoorziene gevolgen. Zo blijkt bij een vergaande afkoeling van de tropen de malariamug vrij spel te krijgen, met alle gevolgen van dien.

Muskiet mug malaria rood bloed zuigen Malariamuggen zorgen voor honderdduizenden doden per jaar. | Credits: Adobe Stock

Als het de wereld niet lukt om de CO2-uitstoot aanzienlijk terug te dringen wacht ons een opwarming van een paar graden. Dat heeft overal op aarde grote gevolgen, maar mensen rond de evenaar zullen een zware last krijgen. Gebieden kunnen onleefbaar worden door hitte, droogte en gebrek aan drinkwater.

Reden genoeg om nu al te kijken naar oplossingen voor zo’n rampscenario. Sommige techno-optimisten hopen dat geo-engineering een oplossing is. Er zijn technieken om gebieden of zelfs hele werelddelen af te koelen. Denk aan een spiegel in de ruimte die de zon weerkaatst of windturbines die wolken maken. Door dit soort gigantische projecten te ontwikkelen kunnen de grootste klimaatrampen misschien gemitigeerd worden.

25 graden is perfect

Alleen: het klimaat zo radicaal aanpassen kan niet straffeloos. Onderzoekers ontdekten dat een afkoeling van de tropen kan leiden tot een enorme toename van malariamuggen. De muggen gedijen namelijk het beste bij een temperatuur van ongeveer 25 graden. Bij die temperatuur is het aantal besmettingen doorgaans het hoogst. In gebieden waar de malariamug veel voorkomt is het regelmatig heter, wat de mug niet ten goede komt.

Als je deze gebieden grootschalig afkoelt, is de kans groot dat de temperatuur langer rond de 25 graden zit. Het zorgt er volgens de onderzoekers voor dat een miljard mensen extra blootgesteld worden aan de malariamug.

Lees ook: Zonnepanelen in Sahara kunnen klimaatverandering verergeren

Het klimaat redden, de mens verdoemen

Malaria is een ernstige ziekte die veel doden veroorzaakt (627.000 in 2020). Als meer mensen moeten leven met de malariamug in de buurt, kan dat aantal snel oplopen. Het onderzoek laat zien dat het veranderen van het klimaat ongewenste en onvoorziene gevolgen kan hebben. En dat goedbedoelde oplossingen tegen opwarming uiteindelijk meer negatieve gevolgen kunnen hebben.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Nederland kan in zijn eigen energiebehoefte voldoen in 2050

De studie is een update van 2020. De nieuwe klimaatdoelen van het kabinet vragen om een nieuwe berekening van de haalbaarheid van de plannen. TNO-onderzoeker Martin Scheepers verzamelde verschillende scenario’s en kijkt daarmee zo goed mogelijk in de toekomst. De resultaten zijn hoopgevend. Nederland kan (bijna) zelfvoorzienend worden op het gebied van groene stroom. En als industrie, lucht- en scheepvaart massaal overstappen op waterstof als transportmiddel kunnen we zelfs daarin voorzien met Nederlandse bronnen. De afhankelijkheid van gas, olie en kolen zal hoe dan ook sterk dalen. Wel zal tot 2050 (het jaar waarin Nederland 100 procent CO2-neutraal moet zijn) import van fossiele brandstoffen nodig blijven. Het minimale doen TNO hanteert twee scenario’s. In eentje doen ‘we’ het minimaal noodzakelijke. In het andere is Nederland ambitieuzer en worden doelen sneller en met meer investeringen gehaald. Dat laatste scenario ziet in 2050 geen gebruik van fossiele brandstoffen meer. Ook CO2-opslag, een controversiële maatregel om de uitstoot terug te dringen, heeft hierin maar een marginale rol. In het ‘gematigde’ scenario is CO2-opslag onmisbaar en gebruiken industrie en transport nog steeds fossiele brandstof na 2050. De studie moet een handvat voor overheid en bedrijfsleven zijn. Het laat zien dat investeringen in groene technieken en energieprojecten lonen in de toekomst. Sterker: volgens Scheepers is een klimaatneutraal energiesysteem waarin Nederland zelfvoorzienend is uiteindelijk goedkoper. Fossiele brandstoffen zullen door CO2-belasting immers steeds duurder worden. Dit nog los van geopolitieke ontwikkelingen, die in ieder geval de afgelopen maanden lieten zien hoe hard de prijs van olie en gas kan stijgen. Lees ook: Kan Nederland zonder Russich gas?Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.