André Oerlemans
14 april 2022, 12:48

Solar Boat Twente klaar voor WK in Monaco

In Monaco racen in juli voor de negende keer zonaangedreven boten uit twintig landen tegen elkaar tijdens de Energy Boat Challenge. Het team van de Universiteit Twente is erbij met zijn nieuwste Solar Boat.

Race Dag1 1 1024x680 De Energy Boat Challenge in Monaco | Credits: Universiteit Twente

Zonneauto’s hebben hun tweejaarlijkse World Solar Challenge in Australië. Zonneboten hoeven niet zo ver te reizen en hebben een iets luxere plek uitgekozen om tegen elkaar te racen: het prinsdom Monaco. In de komende Energy Boat Challenge, die van 4 tot en met 9 juli wordt gehouden, racen 35 teams uit twintig landen tegen elkaar in drie verschillende klassen. Staatshoofd Prins Albert is daar zelf bij aanwezig. De wedstrijd geldt als het officieuze WK voor zonneboten. Het team van de Universiteit Twente doet net als andere Nederlandse technische universiteiten de laatste jaren mee aan de prestigieuze wedstrijd.

Snel en wendbaar

Het team 2021/2022 dat dit jaar meedoet is al het vijfde team van de universiteit dat gaat racen. Elk jaar verbeteren de studenten de boot waarmee ze deelnemen. De romp is al het derde nieuwe model en is gemaakt van twee lagen koolstofvezel met schuim ertussen. Het materiaal is duurzamer, lichter en goedkoper, maar toch stijf genoeg. De boot is verder helemaal volgeplakt met zonnecellen, met nog een kleine opening voor de bestuurder. De studenten presenteerden hun nieuwste ontwerp onlangs tijdens Solar Solutions International, de grootste zonnevakbeurs van Noordwest-Europa die in de Expo Haarlemmermeer werd gehouden. De race in Monaco bestaat uit verschillende onderdelen zoals een kwalificatierace, een vlootrace, een slalomrace en een kampioenschapsrace. “Het gaat er dus niet alleen om wie het snelst en het langst kan varen, maar ook hoe wendbaar je boot is”, zegt communicatiemanager Sam van Roosendaal van het team van Solar Boat Twente.

Sam van Roosendaal bij de nieuwste Solar Boat die het team van Universiteit Twente presenteerde tijdens Solar Solutions | Credit: André Oerlemans

Varen zo lang de zon schijnt

De nieuwste boot van 1,6 bij 6 meter is niet meer de standaard speedboot, maar een draagvleugelboot die oprijst uit het water, als hij meer snelheid krijgt. Dan wordt de wrijving met het wateroppervlak nog kleiner. Via sensoren op de boot past een systeem steeds de hoek van de boot op het water aan voor de ideale ligging. Zo haalt de solar boat een snelheid van 36 kilometer per uur, puur en alleen op zonne-energie uit de panelen op de bovenkant. “Maar in principe kan hij doorvaren zo lang de zon schijnt. Bij 7 of 8 kilometer per uur wordt er evenveel stroom opgewekt als de boot gebruikt”, aldus Van Roosendaal.

Hele maritieme sector inspireren

Het uiteindelijke doel van de studenten is innovatie. Van Roosendaal: “We willen de meest efficiënte zonneboot ter wereld bouwen. Daar kun je als student veel van leren. Maar we willen tegelijk de hele maritieme sector inspireren.” De maritieme transportsector is nu verantwoordelijk voor ongeveer 2,5 procent van de globale uitstoot van broeikasgassen. In 2050 zal dat al 10 procent zijn, vooral omdat andere sectoren hun uitstoot sneller terugdringen. Zo stoten volgens onderzoek van CE Delft de zestien grootste zeeschepen evenveel CO2 uit als alle auto’s op de wereld. Hoewel er proeven worden gedaan met het varen op CO2-neutrale methanol als brandstof, blijven schepen een grote bron van uitstoot van broeikasgassen.

Pleziervaart aan de zonne-energie

De studenten hopen dat hun onderzoek eraan kan bijdragen dat uiteindelijk alle schepen minder CO2 gaan uitstoten. “Wat we nu ontworpen hebben is een zonne-speedboot”, zegt Van Roosendaal. “Een containerschip is te groot en te zwaar om volledig op zonne-energie te kunnen varen. Daarom richten we ons nu op de pleziervaart. Dat is stap één. Vandaaruit willen we de hele sector bereiken. Zo kunnen binnenvaartschepen al zonnepanelen op de luiken van het ruim leggen.”

Lees hier meer over de aanpak van de CO2-uitstoot van schepen

Blauwe, met aardgas gemaakte waterstof van Shell uit Verenigd Koninkrijk

Voor Shell en Uniper is het project een manier om de Britse overheid te ‘helpen’ in duurzaamheidsdoelstellingen. Dat gebeurt op twee manieren: het helpt de doelstelling voor CO2-opslag (10 megaton in 2030) en de doelen rond CO2-arme waterstof (10 gigawatt in 2030). Het plan lijkt op subsidie van de overheid te kunnen rekenen. De tweede fase van de verduurzaming van industrie is net van start gegaan, en de regering zoekt naar projecten om te ondersteunen op weg naar klimaatdoelen. Wat is blauwe waterstof? Shell en Uniper maken ‘blauwe’ waterstof. Die maken ze met aardgas, en bij dat proces komt een hoop CO2 vrij. Die CO2 zal via een pijpleiding naar een lege gasbel onder de Noordzee gaan. Op die manier is de waterstof op papier CO2-neutraal. Maar blauwe waterstof kan op kritiek rekenen. Zoals Milieucentraal schrijft: geld steken in de productie van blauwe waterstof wordt door sommige mensen gezien als een rem op de ontwikkeling van groene waterstof. Ook praktisch zijn er problemen zo stelt opnieuw Miliecentraal: om de CO2 op te slaan en te transporteren is energie nodig, waardoor de opbrengst van de waterstofproductie als geheel lager wordt. Ook ontsnapt er vaak een deel van de CO2: zo’n 10 procent komt alsnog in de lucht terecht. Daarbij komt dat het een dure techniek is. Onderzoek van de Cornell University wijst er zelfs op dat blauwe waterstof vervuilender is dan het direct verbranden van aardgas. Dit komt omdat het proces veel energie kost en gemiddeld slechts 85 procent van de CO2 kan worden afgevangen. Bij de productie van aardgas die nodig is om blauwe waterstof te maken komt bovendien methaan vrij. Dit broeikasgas is 28 keer sterker dan CO2. Overheidssteun voor waterstof Dat Shell en Uniper toch kansen zien in blauwe waterstof zal voor een deel aan de overheidssteun liggen. De locatie van de blauwe waterstofproductie, de riviermond Humber, heeft veel vervuilende industrie in de buurt. De waterstof kan daarheen om deze industrie minder aardgas te laten gebruiken. Omdat er al een pijpleiding voor CO2-afvang in aanleg is, maakt het de productie van blauwe waterstof bovendien goedkoper. Blauwe waterstof wordt gezien als tussenstap richting groene waterstof. Het idee: maak blauwe waterstof zodat bedrijven en economieën wennen aan waterstof. Stap daarna, als er genoeg duurzame stroom is, over op groene waterstof gemaakt met duurzame energie. Tijdlijn Maar de tijdlijn die Shell en Uniper schetsen geeft te denken. Het ontwerpen van de fabriek zou pas volgend jaar beginnen. Wanneer de uiteindelijke, definitieve investeringsbeslissing komt is nog onbekend. Maar de Britse overheid eist dat alle projecten die subsidie krijgen in 2024 een investeringsbeslissing hebben en uiterlijk 2027 operationeel zijn. Dat lijkt snel, maar Shell heeft ondertussen ook een heel groot plan voor groene waterstof lopen: NortH2. Dat project moet in 2030 al vier gigawatt aan groene waterstof leveren. Een veelvoud van de 720 megawatt in Groot-Brittannië, en bovendien zonder gebruik van fossiele brandstoffen. Ook Uniper heeft plannen voor groene waterstofproductie. Eind dit jaar neemt het bedrijf een investeringsbeslissing voor de bouw van een waterstoffabriek van 100 megawatt in de haven van Rotterdam. Lees ook: deze oliebedrijven maken zich schuldig aan greenwashing, zo blijkt uit dit onderzoekSchrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.