Rianne Lachmeijer 25 maart 2022, 11:00

Vliegangst of hoogtevrees? Psycholoog Tara Donker heeft een app die helpt

Een virtual reality behandeling voor hoogtevrees en vliegangst; gewoon via de smartphone. Waarom niet? Dacht Tara Donker toen zij als GZ-psycholoog cliënten met dit soort fobieën niet meer tegenkwam in de kliniek.

Tara 3 2 Ben jij bang voor spinnen? Tara Donker werkt nu aan een app die je van je spinnenangst moet afhelpen. | Credits: Tara Donker

“We hebben als eerste in de wereld aangetoond dat een simpele en goedkope virtual reality app op je telefoon, zonder tussenkomst van een therapeut of een onderzoeksteam, effectief is in het verminderen van hoogtevreesklachten”, zegt gezondheidspsycholoog en universitair hoofddocent Tara Donker. Samen met psycholoog en virtual reality-deskundige professor Jean-Louis van Gelder biedt ze via ZeroPhobia behandelingen aan voor specifieke angststoornissen zoals hoogtevrees en vliegangst. Momenteel werken ze aan de ontwikkeling van een app tegen spinnenangst.

In 2014 haalden de zorgverzekeraars de behandeling voor specifieke fobieën zoals hoogtevrees, vliegangst en spinnen uit het vergoedingspakket. Rond dezelfde tijd werd virtual reality met kartonnen brillen op smartphones toegankelijk voor een breder publiek. Donker deed toen al jaren onderzoek naar online therapieën. Tegelijkertijd werkte zij als psycholoog in de geestelijke gezondheidszorg. Toen zij Van Gelder ontmoette, vielen alle puzzelstukjes op hun plek. Samen hadden ze de inhoudelijke kennis in huis om een behandelapp te maken.

Zelf werkte je toen nog als psycholoog in een GGZ-instelling, is deze app iets dat je toen miste als psycholoog?

“Ja, absoluut. Want de mensen met een specifieke fobie zien we niet meer in de praktijk, omdat dat soort therapieën niet meer vergoed worden. Zo’n behandeling bij een therapeut kost al snel tussen de 500 en 1.000 euro. Veel mensen hebben dat bedrag niet over voor de behandeling van zo’n specifieke fobie. Terwijl er echt heel duidelijk en overtuigend onderzoek is dat aantoont dat je op het moment dat je een specifieke fobie hebt een verhoogde kans hebt op het krijgen van een andere angststoornis. Of een depressie.”

Lees ook: Ziekenhuizen kunnen duurzamer worden dan gedacht

Wat is de meerwaarde van de behandeling die jullie via de smartphone aanbieden?

“Bijna iedereen is bekend met de lange wachtlijsten binnen de geestelijke gezondheidszorg. Toegang tot wetenschappelijk bewezen effectieve zorg voor psychische problemen is schaars, onder andere omdat er te weinig geregistreerde psychologen beschikbaar zijn om de grote groep mensen met psychische klachten te kunnen helpen.

Ons doel is het beschikbaar stellen van wereldwijde effectieve, toegankelijke en schaalbare zorg voor psychische stoornissen voor de prijs van een kop koffie bij je lokale koffieshop. Onze duurzame oplossing is schaalbare en toegankelijke therapie die mensen zonder therapeut kunnen volgen via iets wat iedereen toch al bij zich heeft; een smartphone.”

Wat hebben jullie al bereikt en wat staat er nog op de planning?

“Inmiddels hebben we met behulp van Orb Amsterdam twee virtual reality therapieën en een augmented reality therapie ontwikkeld. De apps zijn gebaseerd op cognitieve gedragstherapie. De twee VR-therapieën voor hoogtevrees en vliegangst zijn wetenschappelijk onderzocht aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Naast je smartphone heb je slechts een simpele kartonnen VR-bril nodig.

Voor de augmented reality app die zich richt op spinnenangst heb je alleen je smartphone nodig. Op dit moment zoeken we nog deelnemers om te onderzoeken of ook deze augmented reality app wetenschappelijk effectief is. Onze volgende stap is het ontwikkelen van duurzame therapieën voor stress, depressie en andere angststoornissen.”

Donker zoekt nog mensen die mee willen doen aan het wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van de app tegen spinnenangst. Geïnteresseerden kunnen hier meer informatie vinden.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Studenten maken stenen voor terras en spoor van onbruikbaar afval

1.400 graden Celsius: zo heet is de speciale oven van het studententeam CORE, verbonden aan de TU Eindhoven. Dat is een temperatuur waarop elk stukje afval dat erin gaat als kolkend magma eruit stroomt. De moleculenstructuur van dat afval is door de hitte helemaal veranderd, waardoor er nuttig materiaal van gemaakt wordt. Kankerverwekkende stenen Voor wie niet weet wat basalt is: het is een hard gesteente dat allerlei toepassingen heeft. Als tuintegels, bijvoorbeeld. Maar het zijn ook de stenen die tussen de rails liggen van het spoor. Over de stenen ontstond vorig jaar ophef omdat er kankerverwekkende kwartsstof in de stenen zit, waaraan spoormedewerkers blootgesteld worden. Lees ook: Steenmeel van basalt haalt CO2 uit de lucht ProRail moet van het ministerie van SZW overstappen op stenen zonder kankerverwekkende stoffen. En laat Team CORE nou precies dat soort stenen maken. Niet verrassend dus dat ProRail een groot deel van de nieuwe oven financierde. De oven gebruikt vliegas, de vervuilende deeltjes die uit schoorstenen vliegen. Soms is deze vliegas relatief ‘puur’. Bij kolencentrales bestaat de as bijvoorbeeld maar uit één materiaal. De cementindustrie gebruikt het graag als grondstof. Maar bij afvalverwerkers komt er een hutspot van verschillende deeltjes uit de schoorstenen, die tot nu toe geen toepassing hadden.De oven van bovenModellen en data over afval
 Het geheim van CORE is dat ze met modellen en data precies kunnen berekenen hoe je goed basalt krijgt uit vliegas. “We hebben een heleboel gegevens over het afval dat we binnenkrijgen, en welke toevoegingen we moeten doen om goed basalt te krijgen”, vertelt teamcaptain Tatum Simons aan de telefoon. “Ook de snelheid waarmee we het magma storten en af laten koelen maakt daarin uit. We kunnen aan een heleboel knoppen draaien om een hoogwaardig gesteente te krijgen.” Naast het ontbreken van kwartsstof zijn er meer voordelen. Het afval komt uit Nederland en hoeft dus geen grote afstanden af te leggen. Nu moet basalt over het spoor uit andere Europese landen naar Nederland komen. Aan het eind van de levensduur moet het weer getransporteerd worden naar een afvalinstallatie, die doorgaans ook in het buitenland ligt. Lees ook: Deze uitvinder slaat energie op in stenen CO2-uitstoot
 Dat gezeul met steen levert natuurlijk veel CO2-uitstoot op. “En voor hoogwaardige toepassingen zoals basalten tuintegels komt het materiaal vaak uit China”, vertelt Simons. “Dan kost het transport nog meer CO2. En de prijs van die stenen is de afgelopen jaren ook nog eens flink gestegen.” Nu is het niet zo dat een oven tot 1.400 graden stoken mogelijk is zonder fossiele energie. Maar ook daar heeft CORE een oplossing voor. Simons: "Om de oven op temperatuur te krijgen heb je fossiele brandstof nodig. Maar daarna hopen we dat een andere afvalstroom, van shreddermateriaal, gebruikt kan worden om de oven op temperatuur te houden. Zo gebruik je ook die verder onbruikbare afvalstroom nuttig." Genoeg reden dus om Nederlands basalt te produceren. Met de proefoven bij Son wordt de laatste stap voltooid voor er een echte fabriek kan komen. “Er zijn plannen om bij Moerdijk een fabriek te bouwen die 30.000 ton afval per jaar kan verwerken. Dat zal dan gaan via een spin-off van het studententeam, zodat mensen er fulltime mee bezig kunnen zijn.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.