Romy de Weert 04 maart 2022, 07:30

Onderzoekers verbouwen groenten zonder water in de Saoedische woestijn

Wetenschappers uit Saoedi-Arabië bedachten een systeem waarbij ze gewassen laten groeien in de woestijn. Daarbij gebruiken ze zonnepanelen en de waterdamp die in de lucht hangt. Biedt dit uitkomst voor waterschaarste?

KAUST De hydrogel onder de zonnepanelen neemt ’s nachts waterdruppels op en laat het bij daglicht vallen in een doos onder de panelen. | Credits: KAUST

Onderzoekers van de King Abdullah University of Science and Technology (KAUST) hebben een manier gevonden om zonder water toch gewassen te laten groeien. En welke plek is het beste om dat uit te proberen? De woestijn.

Zonnepanelen en waterdamp

De wetenschappers ontwikkelden een systeem met zonnepanelen die waterdamp uit de lucht omzetten in water. Dat biedt een uitkomst voor kleine, afgelegen boerderijen die hun gewassen kunnen verbouwen in droge gebieden zonder watervoorziening.

Lees ook: Waterschaarste in de landbouw: hoe houden we de watervoorraad op peil?

Het werkt als volgt: bij een doorsnee zonnepaneel wordt 10 tot 20 procent van de zonne-energie omgezet in elektriciteit. De overige 80 tot 90 procent wordt omgezet in warmte. Aan de achterkant van het paneel zit een laagje hydrogelmateriaal, een soort gelei. Deze gelei zorgt ervoor dat het zonnepaneel kan afkoelen en niet oververhit raakt. Maar het heeft nog een functie: het kan waterdamp uit de lucht opnemen door het calciumchloride (strooizout) dat in het paneel zit. De hydrogel zwelt daardoor op en houdt het vocht vast.

80 procent luchtvochtigheid in woestijn

En in een woestijn kan dat enorm handig zijn. Woestijnen kunnen droog zijn, maar dat betekent niet dat er geen vochtdruppels in de lucht hangen. De relatieve luchtvochtigheid in woestijnen is rond de 30 procent. ’s Nachts kan dat wel oplopen tot 80 procent. De hydrogel neemt ’s nachts al die waterdruppels op en laat het bij daglicht vallen in een doos onder de panelen.

Lees ook: Hoe zit het met de biodiversiteit onder zonnepanelen?

De wetenschappers testten het systeem in een woestijn ten noorden van Djedda, aan de westkant van Saoedi-Arabië. Ze teelden waterspinazie, een gewas dat weinig water nodig heeft en snel groeit. In twee weken groeide de spinazie tot wel zeven centimeter hoog. Het systeem kan gebruikt worden voor niet-water intensieve gewassen. Rijst of suikerriet hebben bijvoorbeeld heel veel water nodig, en dat kan het systeem niet leveren.

Makkelijk opschalen

Het systeem kan volgens de onderzoekers makkelijk worden opgeschaald, omdat er bij geen van de stappen elektriciteit van de zonnepanelen nodig is. De elektriciteit die wordt opgewekt door de panelen kan zelf worden gebruikt of rechtstreeks aan het net worden geleverd.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Wereldleiders unaniem over plasticpact in Nairobi: ‘Belangrijkste akkoord sinds Parijs’

Wereldleiders, milieuministers en andere betrokken organisaties uit 173 landen kwamen de afgelopen dagen bijeen in Nairobi in Kenia. Onderwerp van discussie: het wereldwijde plasticprobleem. Veelbelovende overeenkomst De uitkomt is veelbelovend. De lidstaten zijn overeengekomen om een wettelijk bindend verdrag te ontwikkelen. De resolutie roept op tot een verdrag dat de volledige levenscyclus van kunststoffen dekt – van productie tot afdanking. De komende twee jaar onderhandelen de lidstaten over de concrete invulling hiervan. De resolutie werd aangenomen aan het einde van de driedaagse VN-top, ook wel de 5.2- bijeenkomst genoemd, die werd bijgewoond door meer dan 3.400 persoonlijk afgevaardigden en 1.500 online-deelnemers uit alle VN-lidstaten, waaronder 79 ministers en 17 hoge functionarissen. ‘Belangrijkste akkoord sinds Parijs’ Volgens het hoofd van het VN-milieuprogramma (UNEP), Inger Andersen, is deze overeenkomst ‘het belangrijkste multilaterale milieuakkoord sinds het klimaatakkoord van Parijs in 2015’. Op Twitter schreef ze: “We hebben zojuist de resolutie die de weg vrijmaakt voor wereldwijde actie voor #BeatPlasticPollution aangenomen. Het belangrijkste milieuakkoord sinds het akkoord van Parijs. Het werk begint nu!”Oskar de Roos, plastic expert van het Nederlandse kantoor van het Wereld Natuur Fonds (WWF), is opgelucht over het unanieme besluit: "Er is keihard gewerkt om dit resultaat te bereiken. Dit verdrag moet ervoor zorgen dat we minder plastic gaan gebruiken, dat recycling beter wordt en dat er meer alternatieven voor plastic komen. Uiteindelijk zorgen we voor schonere oceanen waar we allemaal baat bij hebben." Productie, ontwerp én afval De landen zijn het erover eens dat er regels moeten komen voor de productie en het ontwerp van plastic én het plasticafval. Dit jaar begint het onderhandelingscomité met het opstellen van het verdrag. In 2024 moet het af zijn en daadwerkelijk uitgevoerd worden. Maar dat betekent niet dat er in die twee jaar niks gebeurt. Andersen van UNEP beschreef de overeenkomst als een "triomf van de planeet Aarde over kunststoffen voor eenmalig gebruik", maar waarschuwde dat het mandaat de belanghebbenden geen "pauze van twee jaar" gaf. Ook bevolking staat achter verbod op plastic Eerder deze maand bleek uit een peiling van Ipsos, in opdracht van The Plastic Free Foundation en het WWF, dat driekwart van de wereldbevolking voor een verbod op wegwerpplastic is. De cijfers lieten toen al de urgentie zien van de vraag om een wereldwijd plasticverdrag. Toch bleek uit de peiling dat niet iedereen blij was met een plasticverbod. Eerder deze maand bleek dat grote olie- en chemiebedrijven strategieën bedenken om een mogelijk verbod op wegwerpplastic van de baan te vegen. Grote fabrikanten zeggen eigen doelstellingen te hebben om plasticgebruik te verminderen. Zo zei Coca-Cola eerder deze maand dat het in 2030 25 procent van de verpakkingen die het wereldwijd gebruikt herbruikbaar wil maken. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.