Marc Seijlhouwer 22 februari 2022, 11:15

Berk slurpt microplastics uit grond

Berken kunnen relatief snel microplastics uit de grond zuigen. Een nieuw onderzoek laat zien dat de boomsoort kan helpen om grootschalige vervuiling op te ruimen. De grote vraag is of de boom daarna nog gezond genoeg is.

Berken herfstkleuren De berk heeft oppervlakkige wortels, en haalt daarom meer microplastics uit de grond | Credits: Adobe Stock

Duitse onderzoekers wilden kijken of de natuur kan helpen om de natuur op te ruimen. Microplastics zijn een groeiend probleem; ze zitten in alles van cosmetica tot verpakkingen, en blijken erg taai te zijn. Biologen vinden het materiaal op veel plekken in grote hoeveelheden. De precieze gevolgen zijn nog onduidelijk, maar het is wel duidelijk dat de microplastics ook in het menselijk lichaam komen. Bijvoorbeeld doordat groenten en fruit op met microplastics vervuilde grond groeien.

Land afgraven tegen plastic

De grote vraag is: hoe ruim je het op. Zoals de naam al doet vermoeden zijn microplastics erg klein. Met de hand of machine opruimen is dus niet zo makkelijk. En hele stukken land afgraven om de plastics, die zich vooral aan de oppervlakte ophopen, te verwijderen is niet praktisch. Het Leibniz-instituut IGB vroeg zich af of het niet anders kon: met bomen.

Lees ook: Techreuzen willen miljoenen bomen planten

De berkenboom groeit relatief snel en heeft oppervlakkige wortels. Daarmee kan het in theorie snel de microplastics absorberen, zodat de grond schoon wordt. Om te testen of het werkt, maakten de onderzoekers fluorescente microplastics. Ze strooiden ze in aarde en plantten kleine berkenboompjes. Na een tijdje onderzochten ze de wortels. Vijf tot zeventien procent van de wortels bleek lichtgevende microplastics te bevatten.

Gezondheid van de boom

Voor de wetenschappers is dat genoeg reden om de berk als goede opruimer van het milieu aan te merken. De precieze hoeveelheid plastics die een boom op kan nemen moet nog onderzocht worden. Ook is niet duidelijk of dat plastic iets doet met de gezondheid van de boom. Maar “De berk heeft potentie om de bodem te saneren”, aldus een van de onderzoekers in een persbericht.

Himalaya herbergt een gigantische voorraad lithium

Slechts op twee andere locaties in China zouden grotere voorraden aanwezig zijn. Bovendien zouden de nieuwe voorraden volgens de onderzoekers een industriële kwaliteit hebben. Klimaatdoelstellingen Lithium is een essentieel onderdeel voor de productie van batterijen voor elektrische wagens. De waarde van de grondstof zou tegen het einde van volgend decennium met 4.000 procent kunnen stijgen. “Lithium is immers een belangrijke pijler van de strategie die de wereld wil hanteren om de klimaatdoelstellingen te halen”, merkt de krant South China Morning Post (SCMP) op. “De wereldwijde vraag naar het metaal is enorm gestegen, waardoor de prijzen naar recordniveaus zijn opgelopen en de geopolitieke concurrentie rond strategische hulpbronnen verder is aangewakkerd.” “De spotprijs van lithium op de Chinese markt is eerder deze maand tot ruim 2 miljoen yuan per ton (316.000 dollar) opgelopen”, luidt het nog. “Dat betekende meer dan een verviervoudiging op een jaar tijd. Er konden echter nog geen ramingen over de waarde van de nieuwe voorraden worden gegeven.” De nieuwe afzetting wordt genoemd naar de bergtop Qiongjiagang, die zich in de onmiddellijke nabijheid bevindt. Slechts twee andere gebieden in China zouden mogelijk grotere reserves lithium bevatten. De grootste voorraden bevinden zich op de Bailing Mountain in de autonome regio Xinjiang Uyghur en de regio Jiajika in de provincie Sichuan. Lees ook: Lithium uit Europa voor duurzame batterijen krijgt vorm dankzij Nederlands bedrijf Industriële ontginning verantwoord De nieuwe afzetting zou bovendien voldoende concentraties lithiumoxide omvatten om een industriële ontginning te verantwoorden. Dat werd door Qin Kezhang, de leider van het onderzoeksteam, bevestigd. Qin Kezhang merkte daarbij op dat de voorraden zich dicht bij de oppervlakte bevinden en een hoge kwaliteit hebben. “Bovendien zou het relatief eenvoudig zijn om het erts te ontginnen”, stipte de wetenschapper aan. “Het gebied kan ook op een gunstige geografische ligging terugvallen. De voorraden bevinden zich immers in een toegankelijk gebied en zijn ver genoeg verwijderd van het natuurgebied van de Qomolangma (Everest).” De onderzoeker wees er tegelijkertijd op dat een concrete ontginning van de reserve nog geruime tijd op zich zal laten wachten. Het hele project bevindt zich immers nog in een bijzonder pril stadium. Lithium uit Latijns-Amerika Momenteel komt 85 procent van alle leveringen lithium uit Latijns-Amerika en Australië. Die twee regio’s herbergen samen ook 64 procent van de momenteel bekende voorraden van de grondstof. De nieuwe Chinese voorraden zitten in een afzetting van het mineraal spodumeen, net zoals in Australië. In Latijns-Amerika wordt het lithium daarentegen vooral in pekelmeren aangetroffen. De wereldwijde lithiumproductie gaat voor twee derde naar Chinese bedrijven, die in hun land immers de grootste markt van batterijen voor elektrische wagens van de hele wereld moeten bevoorraden. Die dominantie heeft echter bij de Verenigde Staten en hun bondgenoten tot bezorgdheid geleid. Gepoogd wordt door die partijen dan ook om de afhankelijkheid van Chinese leveringen te verminderen. China zelf is voor de verwerking van lithium voor driekwart afhankelijk van import. Momenteel voert Australië meer dan 96 procent van zijn spodumeen naar China uit. China mikt voor een verdere ontginning op investeringen in Latijns-Amerikaanse mijnbouwprojecten. Lees ook: Gerecyclede lithium batterijen doen het net zo goed als nieuwe