Sabine Sluijters 18 januari 2022, 11:19

Duitsland verdubbelt waterstofambitie maar sluit blauwe waterstof uit

De nieuwe regering van Duitsland heeft vorige week bekend gemaakt dat het zijn ambities voor de productie van waterstof fors opschroeft. Maar dat geldt alleen voor waterstof gemaakt van duurzame bronnen zoals zonne- en windenergie. Blauwe waterstof, gemaakt van aardgas, wordt waarschijnlijk uitgesloten van subsidies.

Waterstof Duitsland Duitsland wil de productie van groene waterstof verdubbelen van 5 GW naar 10 GW in 2030 | Credits: Adobe Stock

Groene waterstof wordt gezien als dè oplossing voor het verduurzamen van sectoren die niet of nauwelijks te elektrificeren zijn, omdat ze hoge temperaturen nodig hebben. Denk aan de staalindustrie en de chemie. Volgens de Europese Commissie speelt waterstof een cruciale rol in het halen van de Europese klimaatdoelen. De EC verwacht dat de energiedrager in 2050 in bijna een kwart van de wereldwijde energievraag zal voorzien.

8 miljard extra voor groene waterstof

“We zullen de productie van waterstof flink moeten opschalen”, zei de minister van economische zaken en klimaat Robert Habeck tijdens de presentatie van zijn klimaatplannen op 11 januari in Berlijn. Habeck is vice-premier van Duitsland en co-voorzitter van Bündnis90/Die Grünen. Volgens Habeck zal de staalindustrie alleen al vijf keer meer waterstof nodig hebben dan waar tot nu toe rekening mee wordt gehouden voor alle sectoren bij elkaar.

Om zijn klimaatdoelen te bereiken zal Duitsland zijn waterstofproductie verdubbelen van 5 Gigawatt naar 10 Gigawatt in 2030. Habeck heeft aangekondigd dat Duitsland daarvoor een extra 8 miljard aan subsidies en garantstellingen zal uittrekken.

Blauwe waterstof uitgesloten

Maar al die extra euro’s zullen niet gaan naar de productie van blauwe waterstof, gemaakt van fossiele bronnen zoals aardgas. Hoewel voorstanders betogen dat zonder blauwe waterstof de markt voor waterstof niet tot wasdom kan komen, wijzen tegenstanders juist op het fossiele karakter van de energiedrager. Want ook al wordt de CO2 die bij de productie ervan vrijkomt, afgevangen, dan nog is blauwe waterstof niet duurzaam. Het aardgas waarvan het gemaakt wordt komt veelal uit Rusland en bij het oppompen en het transport daarvan komt het sterke broeikasgas methaan vrij. Een recente studie van de Amerikaanse Cornell University toonde zelfs aan dat blauwe waterstof daarom vervuilender is dan aardgas zelf. Ook wordt gevreesd voor een lock-in effect van fossiele bronnen door investeringen in de infrastructuur voor blauwe waterstof.

Waterstof kan op veel manieren worden gemaakt. De energiebron bepaalt de kleur van waterstof. In deze explainervideo leggen we uit hoe dat zit.

Meer ruimte voor windmolen en zonnepanelen

Om al die groene waterstof te maken is veel meer wind- en zonne-energie nodig. Volgens Habeck zullen de deelstaten daar de komende jaren veel meer ruimte voor vrij moeten maken. Zijn inschatting is dat twee procent van het totale landoppervlak van Duitsland hiervoor nodig zal zijn.

Ook zal het juridisch kader aangepast worden om ruim baan te geven aan de productie, het transport en het gebruik van groene waterstof en de opwek van zon- en windenergie. Zo is het voorstel om strikte regels over de afstand tussen windturbines en woningen te versoepelen.

Het opschalen van de waterstofambities in onderdeel van een algehele versnelling van het klimaatbeleid. Volgens Habeck moet de afname van de CO2 uitstoot van Duitsland tot 2030 drie keer zo snel gaan als nu wil het land zijn klimaatdoelen nog halen.

Wetenschappers: zon blokkeren tegen klimaatverandering is gevaarlijk

De aarde warmt op, met catastrofale gevolgen. Maar om die opwarming te stoppen is het geen goed idee om de zon (gedeeltelijk) te blokkeren, aldus de wetenschappers. Hoewel het kan helpen om de opwarming te stoppen, is het onmogelijk om zulke technische hoogstandjes verantwoord uit te voeren. De belangrijkste reden waarom de zon blokkeren ongewenst is: het verstoort ecosystemen nog meer dan klimaatverandering zou doen. Zo zouden de moessonregens in Azië en Afrika kunnen verstoren. Het gevolg: mislukte oogsten en hongersnood voor miljoenen en miljoenen mensen. Snelle temperatuurstijging Ook is de vraag hoe je de blokkade van zonlicht ooit zou kunnen opheffen. Als je eenmaal begint, zit je voor altijd vast aan de techniek. Stop je namelijk, dan kan er een ‘schok’ optreden waardoor de temperatuur op aarde in een keer snel stijgt. Dat is nog gevaarlijker dan de geleidelijke opwarming waar we nu mee te maken hebben. Technisch is het blokkeren van zonlicht mogelijk. De meest voor de hand liggende techniek gebruikt reflecterende deeltjes (in het bijzonder sulfaat) die de hoge atmosfeer in worden geblazen en daar het zonlicht van het aardoppervlak af houden. Zoiets kan ook gebeuren als er grote vulkanen uitbarsten; de roetdeeltjes kunnen dan een wereldwijde temperatuurdaling veroorzaken, tot alle deeltjes weer neerdalen naar het oppervlak. Er zijn ook andere technieken die wat verder gezocht zijn. Een satelliet die als grote parasol dient, bijvoorbeeld. Maar ze hebben allemaal hetzelfde effect: minder zonlicht op aarde. Dat zorgt voor koeling, maar ook voor een heleboel andere dingen. Wet tegen geo-engineering Overheden moeten zo snel mogelijk wetten maken die dit soort ‘solar geo-engineering’ aan banden leggen. Anders bestaat het risico dat deze technieken in de toekomst, naarmate de situatie rond klimaatverandering nijpender wordt, alsnog toegepast worden. Kortetermijnwinst in ruil voor grote rampen in de toekomst. Gezien hoe het beleid rond het klimaat tot nu toe verloopt, lijkt de vrees van de wetenschappers gegrond.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.