Sabine Sluijters 10 december 2021, 11:14

Nieuw duurzaam beton kan uitstoot met 40 procent verlagen

Een nieuw type beton kan de uitstoot van stikstof en CO2 in de bouw met tenminste veertig procent omlaag brengen. Het mengsel wordt door TNO ontwikkeld in samenwerking met betonfabrikanten en recyclingbedrijven. In 2023 moet het klaar zijn voor de markt.

Beton stefan spassov 0 M Rt QDBEK74 unsplash Beton is een veelgebruikt materiaal in de bouw en zorgt voor veel CO2-uitstoot. De nieuwe variant moet dat terugdringen. | Credits: Stefan Spassov via Unsplash

Beton is het meest gebruikte materiaal in de bouw. Het grote voordeel is dat het enorm sterk is en dus lang meegaat. Het nadeel is dat bij de productie van beton grote hoeveelheden stikstof en CO2 vrijkomen. “Wij hebben gezocht naar een manier om dezelfde kwaliteit te behouden en toch de emissies naar beneden te krijgen”, zegt Jeroen Kruithof die het onderzoek bij TNO leidt.

TNO denkt nu een betonmengsel te hebben ontwikkeld dat de stikstof en CO2 uitstoot met 40 procent omlaag brengt. “Dit is nog op laboratorium schaal”, zegt Kruithof. “Het komende jaar gaan we de sprong van laboratorium naar fabriek maken.” Daarbij werkt TNO samen met BTE Groep, VBI, Voorbij Prefab en Twee “R” Recycling Groep.

Gerecycled beton

Het nieuwe betonmengsel stoot minder CO2 en stikstof uit omdat het gemaakt is van een ander type grondstoffen en van gerecyclede materialen. “Voor de productie van bijvoorbeeld cement is veel warmte nodig en komen veel emissies vrij. Als je met gerecycled materiaal het cementgehalte kan verlagen, of in andere bindmiddel-combinaties zelfs elimineren, scheelt dat veel uitstoot.”

Het mengsel zal uiteindelijk toegepast worden in de prefab bouw. Daarbij worden wanden en vloeren niet op de bouwplaats maar in een fabriek geproduceerd. Dit scheelt aanzienlijk in de uitstoot van schadelijke emissies. Omdat dit proces in hoge mate geautomatiseerd is, stelt dat hoge eisen aan het gebruikte beton. “Het is vooral van belang dat het beton sneller uithardt dan ter plaatse gestort beton”, zegt Kruithof.

Beperken uitstoot bouw

Het beperken van de uitstoot van stikstof en CO2 staat hoog op de ambitielijst van de bouwsector. Door de hoge stikstofuitstoot in Nederland liggen veel projecten in bijvoorbeeld de woningbouw stil terwijl aan de andere kant de vraag naar nieuwe woningen toeneemt. Zo moeten in Nederland tot 2030 1 miljoen woningen bijgebouwd worden om het woningtekort op te lossen.

Door gebruik te maken van prefab wanden en vloeren, gemaakt van dit nieuwe beton met gerecyclede materialen, wordt op de bouwplaats veel minder stikstof uitgestoten en zijn veel meer bouwprojecten mogelijk onder de nu strenge regels.

In 2030 wil Nederland een halvering van het gebruik van grondstoffen. Lees hier welke kansen er zijn voor bouwmaterialen.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Volvo en Northvolt openen onderzoekscentrum en gigafabriek voor autobatterijen

De samenwerking tussen Volvo en Northvolt is niet nieuw. Eerder dit jaar kondigden de Zweedse bedrijven al plannen aan voor een joint venture om batterijen voor elektrische auto’s te ontwikkelen. Nu is de deal daadwerkelijk rond. Een belangrijk onderdeel van de samenwerking is de opening van een onderzoekscentrum in het Zweedse Göteborg. In 2022 moet het onderzoekscentrum in gebruik zijn. In datzelfde jaar komen de bedrijven met een locatie voor de bouw van een gigafabriek waar de innovaties uit het onderzoekscentrum moeten worden toegepast. De fabriek zal een jaarlijkse capaciteit hebben van maximaal 50 gigawattuur (GWh). Dat levert batterijen op voor ongeveer een half miljoen auto's per jaar. In 2023 beginnen Northvolt en Volvo met de bouw van de fabriek. Afhankelijk van Azië De komst van een gigafabriek voor batterijen in Europa is een belangrijke stap. In 2035 moeten alle nieuw geproduceerde auto’s uitstootvrij zijn. Dat betekent in de praktijk dat de verbrandingsmotor plaats moet maken voor een alternatief zonder uitstoot. Dat kunnen auto’s zijn die rijden op waterstof of op elektriciteit. Batterijen voor elektrische auto’s komen nu vooral uit Azië. Om minder afhankelijk te zijn, wil Europa zelf meer accu’s produceren.Batterijen recyclen Northvolt, wiens grootste aandeelhouder Volkswagen is, maakte in november bekend dat het de eerste batterij uit gerecyclede materialen had gemaakt. Dat is knap, want battijeren zijn heel moeilijk te recyclen. Een batterij voor een auto bestaat voor het grootste deel uit lithium. Maar er zitten meer metalen in, waaronder nikkel, mangaan en kobalt. Die laatste drie metalen wist Northvolt uit oude batterijen te isoleren en vervolgens te hergebruiken in een nieuwe batterij. De komende maanden doet het bedrijf tests met de gerecyclede batterij om te zien of het aan alle eisen van een nieuwe batterij voldoet. Als dat zo is, hoopt Northvolt snel op grotere schaal metalen te winnen uit oude autobatterijen. Of Northvolt de gerecyclede batterijen ook in de nieuwe gigafabriek gaat maken, is nog niet bekend. 20 procent marktaandeel Europa Dat het Zweedse bedrijf veel potentie heeft, bleek ook al uit een eerdere investering van de Europese investeringsbank (EIB). Die verstrekte in juli vorig jaar een lening van 300 miljoen euro voor de bouw van een fabriek voor lithium-ionbatterijen voor elektrische auto’s. In 2030 hoopt Northvolt 20 procent van het marktaandeel in Europa in handen te hebben. Tot nu toe heeft het bedrijf meer dan 24 miljard euro aan contracten binnengehaald van onder andere BMW, Scania, Volkswagen Volvo en Polestar. Volvo streeft ernaar om in 2025 de helft van de nieuw geproduceerde auto’s op batterijen te laten rijden. In 2030 wil Volvo alle auto’s elektrisch hebben. Welke ambities hebben andere merken?Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.