Marc Seijlhouwer 04 november 2021, 10:51

Nieuwe techniek uit Noorwegen zorgt ervoor dat we het regenwoud niet hoeven te kappen voor hout

Tropisch hardhout is mooi en robuust, maar niet zo duurzaam. Zacht hout van naaldbomen is dan weer te zacht om te gebruiken. Een Noorse startup heeft een manier gevonden om zacht hout hard te maken, waardoor we het regenwoud met rust kunnen laten.

Noorwegen bos rivier change inc adobe stock Het Noorse bos kan een bron van duurzaam en stevig hout zijn. | Credits: Adobe Stock

Een mooie steiger, brug of tuinmeubelset is van hout. En dat is doorgaans tropisch hardhout, dat bestand is tegen de wrede buitenwereld. Het blijft met een beetje onderhoud jaren goed.

Zacht hout, afkomstig van bomen zoals de den en de spar, is veel minder weerbaar. Hoewel het steeds vaker toegepast wordt als alternatief bouwmateriaal in gebouwen (het zogenoemde cross laminated timber), zijn buitentoepassingen van zacht hout nog niet heel populair omdat het zo veel onderhoudsgevoeliger is.

Soep van natuurlijke materialen

De Noorse startup Kenoby heeft een oplossing. Zij pakken planken van zacht hout en dompelen deze in een geheime soep, gemaakt van ‘natuurlijke materialen’. Geen agressieve chemicaliën dus. Vervolgens laten ze het hout een tijdje in deze soep liggen en drogen ze de planken. Het resultaat: hout dat 50 procent steviger is dan voor de behandeling. En daarmee is het plotseling geschikt als steiger of tuinset.

Het idee trekt de aandacht van investeerders: twee bedrijven stoppen 30 miljoen in Kenoby.
Daarmee wil het bedrijf vooral bekender worden en over de hele wereld
nieuwe klanten trekken. In de eerste helft van 2021 haalde het bedrijf
een omzet die 23 procent hoger lag dan het jaar ervoor, waarmee het
lijkt of ze een gat in de markt hebben gevonden.

Ontbossing is een groot probleem waar te weinig aan wordt gedaan, ondanks grote beloften.

CO2-neutraal hout verbouwen

Dat hardhout slecht kan zijn voor het milieu is bekend; zeker als er
geen keurmerk op het hout zit. Maar het is vaak ook duurder dan zacht
hout, omdat de loofbomen uit de tropen relatief langzaam groeien, en
tijd is geld. Naaldbomen groeien daarentegen vrij snel. Bovendien zijn
deze relatief eenvoudig duurzaam te kweken. Het is zelfs mogelijk om het
meeste hout lokaal te betrekken uit de grote bossen in Scandinavië.
Door zorgvuldig terug te planten en te beschermen is het hout zo
helemaal circulair – en legt het CO2 vast.

Vattenfall en Shell bouwen fabriek voor duurzame kerosine

De duurzame kerosine wordt gemaakt van afgevangen CO2, met behulp van emissievrije elektriciteit. Voor de productie van synthetische kerosine is enorm veel elektriciteit nodig. Die elektriciteit haalt de fabriek van een Zweedse waterkrachtcentrale, windparken en kernenergie. De afgevangen CO2 komt van een warmtekrachtcentrale in Uppsala. 50.000 ton duurzame kerosine per jaar De bedrijven willen uiterlijk in 2027 de fabriek in Zweden in gebruik nemen. De verwachting is dat de installatie jaarlijks 50.000 ton duurzame kerosine produceert. De luchtvaartmaatschappij SAS wil de brandstof gebruiken voor binnenlandse vluchten. Wat is het verschil tussen synthetische kerosine en biokerosine? Synthetische kerosine wordt ontwikkeld via een chemisch proces met groene waterstof en CO2. De groene waterstof wordt gemaakt uit duurzaam opgewekte elektriciteit en water. De CO2 wordt afgevangen uit de industrie. Samen vormen deze twee synthetische kerosine. Er zijn al fabrieken in de wereld die biokerosine maken. Dat is kerosine gemaakt van bioafval, zoals frituurvet, algen of zelfs menselijke uitwerpselen. IATA stelt dat de CO2-voetafdruk van biokerosine ongeveer 80 procent lager is dan van fossiele kerosine. De technologie voor de synthetische kerosine is ontwikkeld door het Nieuw-Zeelandse LanzaTech en het Amerikaanse Pacific Northwest National Laboratory. De verwachting is dat de Zweedse luchtvaartmaatschappij SAS in 2030 zo’n 25 procent van zijn wereldwijde vraag naar duurzame brandstof kan voorzien. Volgens Vattenfall is dat straks genoeg voor drie op de tien binnenlandse vluchten in Zweden. 'Druppel op de gloeiende plaat' Paul Peeters, lector duurzaam vervoer aan hogeschool Breda University of Applied Sciences zegt tegen de NOS dat de productie van de uiteindelijke fabriek een druppel op de gloeiende plaat is. Volgens de lector kunnen zo'n 1.000 vluchten van de jaarlijkse productie van de nieuwe fabriek vliegen. "Vanaf Schiphol vertrekken er elke dag zoveel vluchten." Steeds meer overheden dwingen landen daarom om meer duurzame kerosine te gebruiken als vliegtuigbrandstof, dat gemengd kan worden met de huidige kerosine. Zo moeten in Zweden in 2030 alle binnenlandse vluchten fossielvrij zijn. Nederland loopt daarin nog achter: de minister van infrastructuur schreef een voorstel waarin staat dat in 2030 14 procent van alle kerosine duurzaam moet zijn. Pas in 2050 moet de hele Nederlandse luchtvaart fossielvrij zijn. Vattenfall onderzoekt de emissievrije elektriciteitsvoorziening, de waterstofproductie en de afvang van CO2. Shell neemt de brandstofproductie en de logistiek voor zijn rekening. Luchtvaartmaatschappij SAS neemt uiteindelijk de duurzame kerosine af. Ook fabriek in Nederland Eerder kondigde de gemeente Amsterdam aan te investeren in een fabriek voor synthetische kerosine. De fabriek die de synthetische kerosine gaat maken wordt opgezet door Synkero en komt in het Amsterdamse havengebied, waar nu al een kerosinepijpleiding loopt naar Schiphol. Jaarlijks wil de fabriek 50.000 ton aan duurzame brandstof produceren. “Op deze schaal wordt nog nergens ter wereld geproduceerd”, laat de gemeente Amsterdam weten in een persbericht. Hoewel de 50.000 ton synthetische kerosine slechts 1 procent van de totale jaarbehoefte (van voor de pandemie) van Schiphol is, lijkt deze investering een stap in de goede richting. Synthetische kerosine is namelijk een schoner alternatief voor de huidige kerosine dat wordt verkregen uit aardolie. Wil je op de hoogte blijven van duurzame ontwikkelingen in de luchtvaart? Lees dit dossier.