Sabine Sluijters 27 oktober 2021, 07:00

Eneco wil in 2035 klimaatneutraal zijn. In gesprek met CEO As Tempelman

De komende maanden spreken wij directeuren en andere beslissers over de kansen en uitdagingen van de toekomsteconomie. Dit keer: As Tempelman, CEO van energiebedrijf Eneco. “We hopen een groot voorbeeld te zijn voor Nederland en hopelijk ook daarbuiten.”

As Tempelman Eneco Romy de Weert As Tempelman is sinds 2020 CEO van energieleverancier Eneco. | Credits: Romy de Weert

Wat was afgelopen jaren de bijdrage van Eneco aan de toekomsteconomie?

“Ik heb ongelofelijk veel waardering voor mijn voorgangers. Met name Jeroen de Haas. Die heeft in 2007 gezegd: wij gaan een groen energiebedrijf worden. Dat was op dat moment echt visionair. Het kwam in het nieuws alsof Eneco zich ging richten op een kansloze niche.

Die beslissing heeft Eneco in staat gesteld te transformeren tot wat het vandaag de dag is. Zo was het bedrijf een van de pioniers in het opwekken van windenergie. Het Prinses Amaliapark is een van de eerste windparken op zee in de wereld. Daarnaast zijn we trots op samenwerkingen met visionaire partners als NS en RET. Zij rijden beiden op 100 procent groene stroom uit Nederland. Dat zijn knappe veranderingen geweest.”

Hoe gaat Eneco de komende jaren bijdrage aan de toekomsteconomie?

“Als je jezelf een doel stelt van 55 procent minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990, ga je nog heel veel dingen hetzelfde doen. Maar wel met die andere energievoorziening. Dus je gaat niet in een brandstofauto rijden, maar in een elektrische. Je houdt hetzelfde systeem, maar het wordt fossiel armer. Voor een toekomsteconomie moet je naar systeemverandering. Wonen, werken en leven zonder ecosystemen te verstoren. Dat is echt lange termijn. En we moeten ons niet laten afleiden, want we moeten ook op korte termijn minder CO2 de lucht in sturen.

Eneco is verantwoordelijk voor 14 miljoen megaton CO2-uitstoot, waarvan 2 miljoen megaton door wat we zelf doen. 12 miljoen megaton komt van de producten die we verkopen. Dat willen we voor 2035 naar netto-nul brengen. Maar uiteindelijk willen we veel grotere impact maken dan die 14 miljoen megaton en willen we klanten meenemen in deze transitie. Daar hopen we een groot voorbeeld in te zijn, voor Nederland en hopelijk ook daarbuiten.

Wat dat betreft is het mooi dat we Japanse aandeelhouders hebben, want dat land loopt tien of vijftien jaar achter op Europa met hun energietransitie. Maar die hebben zichzelf wel hetzelfde doel gesteld voor 2050 als het gaat om klimaatverandering. Dus veel van de dingen die wij hier doen en ontwikkelen kunnen dankzij onze aandeelhouders ook in Japan een impact hebben.”

Liever luisteren? As Tempelman was ook te gast in onze podcastserie Change Short Stories. Het interview gaat verder onder de podcast.

Wat is er nodig om de energietransitie te versnellen?

“We hebben effectief overheidsbeleid nodig. Maar ik heb wel het idee dat de overheid echt luistert. Er komt geld vrij in de SDE++ voor het verduurzamen van warmtebronnen. De belasting verschuift van elektriciteit naar gas. Het moet allemaal nog veel meer, maar het is de juiste richting. Ik zou willen dat Nederland de klimaatdoelen van Europa expliciet omarmt. Want wij zitten nog op die 49 procent CO2-reductiedoelstelling, in plaats van 55 procent.

Ook technologisch moeten we nog grote stappen zetten, zoals met groene waterstof maken op grote schaal, en aqua- en geothermie. De gebouwde omgeving is heel lastig om te verduurzamen. Nederland heeft 65 duizend kantoren en de helft heeft geen A-, B- of C-label. Eigenlijk moeten op 1 januari 2023 alle kantoren energiezuinig zijn. Maar het is heel lastig om die te isoleren en van nieuwe energiesystemen te voorzien. Hetzelfde geldt voor bestaande woningen. Van het gas af is gemakkelijk gezegd, maar de praktijk is weerbarstig. Aquathermie, aardwarmte, alles heeft zijn voor- en nadelen.

Het scenario waarop we nu zitten is dat we over tien jaar op de anderhalve graad zitten als we zo blijven uitstoten als we nu doen. Daar maak ik me echt zorgen over. Maar ik wil niet pessimistisch zijn. Ik ga veel naar scholen en praat veel met jongeren. Bij hen is het bewustzijn dat het anders moet groot. En zij worden straks beleidsmakers, beslissers, en kiezers die iets anders willen. Ik geloof dat de beschaving en de maatschappij zichzelf gaat corrigeren. Ik hoop alleen dat wij nu al de emotionele en intrinsieke motivatie hebben om daar vandaag al mee te beginnen.”

Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews met directeuren en andere beslissers over hun impact op de toekomsteconomie. Eerder spraken wij Piet Jan Heijboer van Croonwolter&dros, René Raaijmakers van Groendus en Kef van Helbergen van Compass Group. Benieuwd naar hun verhalen? Lees ze hier.

De wereld doet nog te weinig om klimaatverandering tegen te gaan

Onder de naam The Heat is On kondigt de UNEP, het milieu-orgaan van de VN, aan dat het niet de goede kant op gaat met klimaatmaatregelen. Ondanks de Green Deal van Europa, de klimaatplannen van VS-president Joe Biden en de beloften van China, zal de uitstoot in 2030 nog steeds rond de 50 miljard ton CO2-equivalenten liggen. Dat is evenveel als nu. Het lijkt goed nieuws als de uitstoot de komende tien jaar niet stijgt, en dat is het ook. Daarin is het effect van de klimaatmaatregelen zichtbaar. Maar het is lang niet genoeg om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan. Daarvoor zou er 11 tot 25 miljard ton af moeten in 2030. De CO2-uitstoot in 2030 Het rapport kijkt naar de huidige uitstoot, en naar de uitstoot in de toekomst van plannen die al concreet zijn. Als het ook de pledges, de beloftes van allerlei landen, meeneemt, zal de opwarming op 2,2 graden uitkomen - nog steeds boven de 2 graden. Let wel: zelfs met 2 graden zijn de gevolgen voor mens en aarde catastrofaal. Er komen dan extreme regenbuien voor op 36 procent van de aarde, ernstige droogtes duren twee keer langer, enzovoort. Het Emissions Gap Report verschijnt sinds 2010 jaarlijks en houdt het verschil bij tussen de werkelijke uitstoot, en tussen dat wat er nodig is om klimaatverandering te voorkomen. Het is gestaafd met de onderzoeken van het IPCC, die laten zien wat er gebeurt bij vergaande opwarming van de aarde. Hierin kijkt het naar de wereld en naar individuele landen. Nieuwe en oude beloften over klimaat Een groot deel van de landen maakte recent nieuwe beloften om de uitstoot verder omlaag te brengen dan eerder het plan was. De EU hoort is er daar een van. Grote vervuilers als China en India maakten (nog) geen nieuwe plannen. De Verenigde Staten neemt een bijzondere rol in, want dit land maakte wel nieuwe, strengere beloften, maar heeft ondertussen nog te weinig beleid ingevoerd om de oudere, minder strenge, beloften waar te maken. Al met al moet er snel meer gebeuren, aldus de VN. Er kan niet meer gewacht worden en de maatregelen moeten strenger en minder vrijblijvend en ambigu worden genomen. Anders zal de CO2-uitstoot blijven stijgen en is de gevaarlijke klimaatverandering onvermijdelijk.