Rianne Lachmeijer 13 oktober 2021, 17:00

Einde ontbossing nog niet in zicht: nationale doelen en financiering schieten tekort

Landen hebben sinds 2010 slechts 0,5 tot 5 procent van de geschatte 460 miljard dollar per jaar geïnvesteerd die nodig is om de bossen op aarde te behouden, te beheren en nieuw leven in te blazen. In 2020 ging de oppervlakte van Nederland aan tropische bossen verloren, becijferde Global Forest Watch.

Ontbossing Door meer te investeren in bosbescherming en duurzaam bosbeheer, kan de wereld de CO2-uitstoot verminderen. | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit een rapport. In het jaarlijkse rapport volgen maatschappelijke organisaties en wetenschappers de voortgang op de Declaration on Forests die ruim 200 landen, bedrijven en groene groepen in 2014 in New York ondersteunden. Daarover bericht Thomson Reuters Foundation.

Geen plannen om ontbossing te voorkomen

Het rapport richtte zich dit jaar op de nationale bosbouw- en bosbehoud-plannen die landen presenteerden als onderdeel van hun plannen om het klimaatakkoord van Parijs te halen. Wat blijkt? De meeste regeringen hebben nog geen specifieke doelstellingen op papier, terwijl de impact van bosbehoud groot is.

“Door meer te investeren in bosbescherming en duurzaam bosbeheer, kan de wereld de CO2-uitstoot verminderen en tegelijkertijd zorgen voor schone lucht, water, vezels, voedsel, levensonderhoud en biodiversiteit”, zegt Michael Allen Brady van het Centre for International Forestry Research in een persbericht. Over een week is de digitale top over biodiversiteit. Wellicht dat die een versnelling kan brengen in het opstellen van concrete doelen.

Lees ook: top over biodiversiteit in Kunming moet het Parijsakkoord voor de natuur worden

Hoe ontbossing tegen te gaan

Franziska Haupt, managing partner bij advieskantoor Climate Focus en medeauteur van het rapport, vindt dat rijke landen moeten samenwerken met ontwikkelingslanden om ontbossing aan te pakken en wetgeving in te voeren om hun toeleveringsketens op te schonen. Ook vertelde ze aan de Thomson Reuters Foundation dat ze vindt dat overheidssubsidies op activiteiten die bijdragen aan ontbossing, zoals commerciële landbouw, afgeschaft moeten worden.

De schrijvers van het rapport zijn niet alleen maar negatief. Zo prees het rapport de gestroomlijnde planning en regulering van het landgebruik in Vietnam en het verbod op illegale houthandel en het kappen van oerbossen in Laos en Indonesië.

Lees ook: wat kan je als leidinggevende doen om van biodiversiteitsverlies een agendapunt te maken?

Bedrijven en biodiversiteit

Ook het bedrijfsleven raakt steeds meer doordrongen van het belang van bos. Zo presenteerde BNP Paribas in februari een beleid dat bedrijven die rundvlees of sojabonen produceren of kopen uit de Amazone en de Cerrado-regio verplicht zijn om een strategie te presenteren die ontbossing naar nul terugbrengt in 2025. Ook met biodiversiteit kunnen bedrijven nu al aan de slag, bleek uit een webinar van Ebbinge, MVO Nederland en Change Inc.

René Raaijmakers, CEO Groendus: “De energietransitie lukt alleen als je accepteert dat alles variabel is”

Wat doet Groendus zoal om de klimaatdoelen van Parijs te halen? “Groendus is nog maar een half jaar oud, maar bestaat uit inmiddels zes bedrijven die ruim tien jaar geleden begonnen zijn. Het doorzettingsvermogen van die ondernemers in de duurzame energie heeft enorm geholpen om te komen waar we zijn. Drie van de bedrijven zijn de pioniers in de zonsector. De eerste projecten die ze deden waren scholen en brandweerkazernes. Daar lagen twintig zonnepanelen op en dat was toen groot. Onlangs hebben we een zonnepark geopend van 37 megawatt op een vuilnisstort, een buitengewoon gecompliceerd project. We zijn dus gegroeid van twee mannen die met een ladder het dak op gingen, naar een volledig industriële operatie met mega grote bedragen en honderden mensen die meebouwen. Dat is een enorme stap in slechts vijftien jaar.” “Dit geldt niet alleen voor ons, maar voor de hele sector. Die ondernemers zijn gestart met het ontwikkelen van duurzame energieprojecten toen het nog een uphill battle was. Ze zijn allemaal door de valley of death gegaan. Zij hebben de schaalgrootte gecreëerd, die cruciaal is om de sector te professionaliseren. Dus het feit dat de energietransitie en de bedrijven die daaraan werken nu als mainstream worden gezien, is te danken aan deze pioniers. Ik denk dat dit een enorme bijdrage is die vaak vergeten wordt.” Liever luisteren? René Raaijmakers was onlangs te gast in onze podcast Change Short Stories.Hoe gaat Groendus de komende jaren bijdragen aan de toekomsteconomie? “De energietransitie is alleen maar mogelijk als je accepteert dat alles variabel is. Wil je dat onder controle krijgen, dan moet je over de data beschikken om actief te kunnen sturen. Wij zien dat de gemiddelde gebruiker thuis, maar ook grote bedrijven, nu geen goed inzicht hebben in hun energieverbruik. Wij willen dat zij via ons platform volledig in controle komen over hun productie en hun eigen gebruik. Want dan gaan ze inzien dat het opportuun is om hun energiegebruik aan te passen aan het moment dat het wordt geproduceerd. Die gelijktijdigheid is de volgende stap in de energietransitie.” “Slimme meters zijn daarbinnen het zenuwstelsel. Want inzicht is alles, anders kun je je gedrag ook niet aanpassen. En het is heel belangrijk dat mensen zien dat het gewoon geld oplevert. Niet alleen door minder stroom te gebruiken, maar ook door het anders te doen. Door mee te bewegen met de productie. Vooral stroom te gebruiken wanneer de zon en de wind maximaal produceren.” “De energietransitie is alleen mogelijk als je heel veel verschillende dingen combineert. Zoals opwek met zon en wind, maar ook het slim laden van je auto, het op juiste momenten gebruiken van je machinepark en het bufferen van energie. De organisatie ’s Heeren Loo bijvoorbeeld heeft via onze marktplaats en onze inzichten een windpark en een zonnepark aan hun energieverbruik kunnen koppelen, naast de opwek met zon vanaf hun eigen daken. Daardoor zijn ze nu in staat om 80 procent van de energie die ze gebruiken volledig gelijktijdig te laten lopen met de opwek van die centrales.” “Dat is de kant die we op moeten. Want duurzame energie is alleen maar duurzaam als je het ook gelijktijdig gebruikt. Het vergroenen van elektriciteit met behulp van certificaten levert in het beste geval alleen meer productie op van groene energie. Je versterkt daarmee eigenlijk alleen maar de pieken en dalen in energieaanbod. Daardoor moet er altijd nog een fossiele centrale draaien voor de dalmomenten en is er teveel aan stroom op de piekmomenten. Als je het gedrag niet verandert, los je dat probleem nooit op.”Wat zijn de grootste uitdagingen voor de energiesector de komende jaren? “Er moet meer transparantie komen over wat duurzaam is en wat niet. Daarvoor moeten we het systeem van certificaten aanpassen. Ze moeten lokaler en korter van duur zijn, zodat gelijktijdigheid wordt bevorderd. Ook netcongestie is een probleem. Netbeheerders moeten zich vooral richten op hun kerntaak en dat is het bouwen van capaciteit.” “De overheid moet de productie van kritische onderdelen zoals zonnepanelen in de regio stimuleren, zodat we minder afhankelijk worden van de Chinese maakindustrie. Hierin kan de EU ook een mooie rol vervullen. In het algemeen moet het overheidsbeleid zich richten op het durven ontwikkelen van nieuwe technologieën en nieuwe economieën. En niet op behoud van wat we al hebben. In feite is de subsidie voor afvang en opslag van CO2 gericht op het in stand houden van oude industrie. Want er is geen harde eis aan de afbouw van de bestaande productietechnieken. Dat gebeurt vaak ook nog eens onder het mom van banenbehoud. Maar de overheid kan ook geld inzetten op vernieuwende technieken en nieuwe kennis. We komen nu al ontzettend veel mensen tekort om de energietransitie mogelijk te maken. Daar ligt dus juist een kans voor het creëren van heel veel nieuwe banen.”Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews met directeuren en andere beslissers over hun impact op de toekomsteconomie. Eerder spraken wij Wieger Droogh van PreZero, Coen de Ruiter van Greenchoice, Arthur van Schayk naar Remeha en Piet Jan Heijboer van Croonwolter&dros. Benieuwd naar hun verhalen? Lees ze hier.