Marc Seijlhouwer 31 augustus 2021, 17:23

Zweden steekt een miljard kronen in recycling van alle soorten plastic

De Svensk Plaståtervinning, een samenwerking tussen een heleboel Zweedse bedrijven, gaat elk jaar 200.000 ton huishoudelijk plastic helemaal recyclen. De kosten van zo’n operatie: een miljard Zweedse kronen, of 100 miljoen euro. Het wordt de grootste plasticrecyclingfabriek van Europa.

Zweden recycling site zero De lopende banden vol plastic afval, dat uiteindelijk een nuttig tweede leven moet krijgen. | Credits: Site Zero

Het gaat om een upgrade van een bestaande fabriek in Motala, tussen Götenberg en Stockholm in. De huidige fabriek kan 100.000 ton verwerken, maar het is beperkt in wat het precies kan doen met het plasticafval dat binnenkomt. Slechts vier soorten zijn op dit moment goed te recyclen. De rest gaat naar de verbrandingsoven.

En dat is ongewenst, vinden de bedrijven die nu de miljoenen investeren. Want bij verbranding komt CO2 vrij en je verliest het plasticmateriaal voorgoed. De upgrade zorgt daarom niet alleen voor een verdubbeling van de capaciteit, het kan ook alle twaalf soorten huishoudelijk plastic recyclen.

Hoe recycle je plastic?

Dat is niet makkelijk, want elke soort plastic heeft een andere behandeling nodig. Soms kun je het omsmelten, soms is er een chemisch proces nodig om het plastic terug te brengen tot de basisgrondstoffen om nieuw plastic te maken. Voor elk proces is een aparte installatie nodig. Bovendien moet je het plastic heel goed kunnen sorteren, want het komt niet in aparte stromen bij de fabriek aan. Daarom zijn er 50 infraroodsensoren die op een 5 kilometer lange lopende band het plastic sorteren.

De upgrade moet in 2023 klaar zijn. Het zou een belangrijke stap zijn naar de circulaire economie waar Zweden, net als Nederland en andere EU-landen, naar streeft. Zweden claimt al langer de titel van afvalkampioen van Europa, en zegt zelfs dat het al het afval recyclet. Dat is niet helemaal waar, want er verdwijnt minstens 2 miljoen ton Zweeds afval en 2 miljoen ton afval uit het buitenland in de verbrandingsoven. Omdat de warmte uit dit proces naar huizen gaat, telt het voor Zweden als recycling. Maar met de nieuwe fabriek kan een deel van dit afval écht, hoogwaardig gerecycled worden. Dat is uiteindelijk duurzamer en circulairder dan de fik erin steken.

Recycling is altijd lastig. Hoe geef je verpakkingen die uit meerdere materialen bestaan bijvoorbeeld een tweede leven?

Vijf vragen aan Nederlands eerste klimaatneutrale studentenvereniging Virgiel

De duurzaamste studentenvereniging van Nederland worden: dat was het doel van Delftse studentenvereniging Virgiel. In 2016 maakten ze eerste plannen voor het verduurzamen van het pand. Dit jaar wonnen ze de Groen Pint, een duurzaamheidswedstrijd onder studentenverenigingen. De prijs: een certificaat vanuit Klimaatgerust, een initiatief van de non-profit organisatie Climate Neutral Foundation. Zij stelden vast dat Virgiel een gouden energiecertificaat krijgt: de eerste klimaatneutrale studentenvereniging. Vijf vragen aan commissarissen Joosje Klerks en Martijn Oetelmans. Waarom is duurzaamheid belangrijk voor Virgiel? Oetelmans: “We zijn een studentenvereniging in Delft, een stad waar innovatie en ontwikkeling centraal staan. Daar komt duurzaamheid al snel bij kijken. Bovendien merk je dat dit thema in onze generatie steeds belangrijker wordt. In dit geval is er dan wel een wedstrijd aan gekoppeld, maar dat is niet waarom we het gedaan hebben. Onze intrinsieke motivatie is dat duurzaamheid belangrijker is en bij ons hoog in het vaandel staat. Jullie zitten in een monumentaal pand. Hoe verduurzaam je dat? Klerks: “De grootste stappen zijn gezet in het beheer van ons gebouw. Het is van origine een oud klooster; ontzettend mooi, maar niet goed voor ons energiegebruik. We hebben sindsdien veel verbouwd, zo zijn de daken bijvoorbeeld volledig geïsoleerd. Omdat het een monumentaal pand is mogen we niet alles aanpassen, maar daar hebben we iets op bedacht. We hebben zelf dubbelglas gecreëerd door een extra ruit te plaatsen waardoor je minder geluidsoverlast hebt en meer warmte vasthoudt. Op de benedenverdieping was dat niet mogelijk, dus daar hebben we geïnvesteerd in speciaal monumentaal dubbelglas. Een flinke investering, maar je merkt het gelijk terug in het energiegebruik. Daarnaast investeren we ook in een luchtbehandelingsinstallatie. Die slaat warmte van mensen binnen het gebouw op, wat we later weer kunnen gebruiken als het koud is.” Naast dubbelglas ook compensatie voor geschonken biertjes? Klerks: “Nog niet, maar we werken wel aan heel veel andere duurzaamheidsaspecten. Zo heeft de sociëteit een kok die heel veel lekkere vegetarische maaltijden kan klaarmaken, waardoor we steeds vaker maaltijden zonder vlees serveren. En dat wordt onder de leden ook steeds populairder. Daarnaast doen we onze inkopen zo veel mogelijk lokaal: we kijken naar de groenteboer om de hoek en steunen lokale ondernemers in de buurt. Dat scheelt een hoop CO2-uitstoot en transportkosten.” Oetelmans: “Bovendien brouwen we ons eigen bier! Bij grotere feesten en borrels serveren we Heineken, maar ook zij zijn steeds meer bezig met duurzaamheid. In de sociëteit serveren we geen bier meer in plastic, alleen in glas, maar op grotere evenementen is glas gevaarlijk. We kijken samen met Heineken wat dan wél duurzame opties zijn.” Hoe belangrijk vinden jullie leden duurzaamheid? Klerks: “Steeds belangrijker, we merken het aan de populariteit van de vegetarische gerechten, maar ook aan de vragen die ze stellen. Tijdens de Tweede Kamer verkiezingen organiseerden we een lijsttrekkersdebat met jongeren. Onze leden konden vragen aandragen. Je zou de standaardvragen verwachten over het leenstelsel en baankansen, maar juist duurzaamheid bleek een groot vraagstuk te zijn. Dat geeft al aan dat het echt speelt. Die bewustwording willen we versterken door onze leden te informeren over wat er speelt en door tips te delen over hoe studenten zelf hun woning kunnen verduurzamen.” Wat zijn jullie plannen voor de toekomst? Klerks: “We hebben nog een hele lijst aan plannen, maar de belangrijkste is de aanleg van zonnepanelen op de daken. De gemeente moet ons nog goedkeuring geven, dus daar wachten we nog op. Verder werken we aan verbeteringen van het gebouw die snel resultaat leveren, zoals het vervangen van oude verlichting voor ledverlichting. En we blijven werken aan die bewustwording onder leden: zo willen we de vegetarische optie nog populairder maken en het initiatief vanuit de leden stimuleren.”