Emma Rotman 16 juli 2021, 14:53

Leren over duurzaamheid? Dat doe je niet alleen op school

Ruim 70 procent van de middelbare scholieren leert geen vaardigheden voor het oplossen van klimaatvraagstukken. Terwijl jongeren het meest te maken krijgen met de gevolgen van klimaatverandering. Maar school is niet de enige plek waar zij zouden moeten leren over duurzaamheid. Ook bedrijven hebben daar een rol in, en kunnen daar ook nog wat van opsteken.

Emma rotman column jonge talenten

Dit voorjaar stonden jongeren weer op de Haagse stoep van de Tweede Kamer om aandacht te vragen voor duurzaam onderwijs. Wéér, ja, want in 2014 stonden ze er ook al. Toen werd er zelfs met politieke partijen samen een verdrag getekend om meters te maken met dat duurzame onderwijs.

Zeven jaar later is er nog erg weinig gebeurd, zo blijkt uit onderzoek van Klimaat in de Klas. Deze jongerenclub vroeg ruim duizend middelbare scholieren naar hun mening over duurzaam onderwijs. Wat blijkt:

  • 93 procent van de leerlingen ziet klimaatverandering als een probleem;
  • slechts 63 procent leert op school over de gevolgen ervan;
  • slechts één op de drie scholieren leert vaardigheden voor het oplossen van problemen rondom klimaatverandering;
  • 89 procent van de leerlingen wil meer aandacht voor dergelijke vaardigheden op school.

Dit mag toch je als absurd beschouwen: we vestigen al onze hoop om het klimaatprobleem op te lossen op de jongere generaties, maar de vaardigheden die daarvoor nodig zijn moeten ze zelf maar ontwikkelen.

Hoopvol

Toch stemt dit mij hoopvol. Jongeren komen zelf in actie voor duurzaam onderwijs. De urgentie waar overheden en bedrijven nog elke dag over bekvechten, is voor hen dus een gegeven. En terwijl ze op school te weinig vaardigheden leren om het klimaatprobleem aan te pakken, komen ze nu al met de meest creatieve oplossingen. Zij willen vooruit! 

Bijvoorbeeld Aaliyah Saleh, 14 jaar en oprichter van duurzaam modemerk Divapower. Aaliyah hoorde over de werkomstandigheden in de kledingindustrie en wilde iets doen om de situatie van kledingarbeiders te veranderen. Van de katoenbolletjes tot kleurstoffen tot arbeidsomstandigheden; Aaliyah zoekt altijd naar een duurzame oplossing. Of Tycho, Maiko en Jens, studenten aan het Friesland College. Zij ontwierpen een windmolen van gerecycled plastic, die zo uit de 3D-printer rolt en als bouwpakket over de hele wereld geleverd kan worden. Een oplossing voor plekken waar de toegang tot energie niet vanzelfsprekend is.

Generatie van de toekomst

Ik ben heel benieuwd met wat voor ideeën deze jonge talenten komen als duurzaamheid in het onderwijs straks echt doorbreekt. Maar school is niet de enige plek waar kinderen vaardigheden leren, ook het bedrijfsleven heeft daar een rol in. Niet door lespakketten te ontwikkelen, maar door duurzame uitdagingen uit het bedrijfsleven voor te leggen aan de generatie van de toekomst.

Gelukkig zijn daar al allerlei initiatieven voor. De SDG-Challenge bijvoorbeeld, waarbij studenten in teams aan een uitdaging van een bedrijf werken dat impact heeft op de Sustainable Development Goals. 

Circulair meedenken

Zo bedachten studenten van Windesheim vorig jaar een circulaire kledinglijn voor Zeeman. En dit jaar gaan studenten aan de slag met challenges van bedrijven als Swapfiets, Justdiggit, het Rode Kruis en Swinkels Family Brewers. Er is nog een andere mogelijkheid: biedt studenten een stage en laat ze werken aan een duurzaam project. Kortom: geef jongeren een duurzame uitdaging uit de echte wereld om hun tanden in te zetten, zodat zij hun duurzame vaardigheden kunnen ontwikkelen. Dat levert niet alleen de jongeren veel op, maar ook de bedrijven zelf. Laten we kijken wie er straks het meest heeft geleerd!

Emma Rotman is projectmanager van SDGs On Stage, het platform voor stages rondom de Sustainable Development Goals. Een initiatief van Change Inc. en verschillende Nederlandse hogescholen. Studenten vinden hier een stage waarin ze direct impact kunnen maken. En bedrijven vinden hier jonge talenten met een duurzame mindset. Zo versnellen we de transitie naar een duurzame samenleving en halen we de SDGs in 2030.

Ook een stage plaatsen? Meld je gratis aan op www.sdgsonstage.nl

De stad als grote vervuiler: Rotterdam in top vier vervuilendste steden

Steeds meer mensen wonen in steden, en die steden worden steeds viezer. Smog, fijnstof, CO2 - er zijn allemaal manieren waarop het milieu last heeft van het intensieve gebruik van ruimte waar een stad mee gepaard gaat. Nieuw onderzoek laat zien dat slechts 25 steden verantwoordelijk zijn voor de helft van de stadsemmissies op de wereld.Dat onderzoek van de Chinese Sun Yat-sen University nam de uitstoot van broeikasgassen onder de loep in 167 steden, en keek welke steden het meest bijdroegen. Sowieso zijn steden voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot: 70 procent komt van de stad, de mensen die er wonen en de industrie er omheen. Dat is logisch; waar mensen wonen of werken, is activiteit, en dat zorgt voor uitstoot. De andere grote bijdrage komt van landbouw en veehouderij, wat voornamelijk op het platteland gebeurt.Tokyo en MoskouMaar ene stad is de andere niet. Het Chinese onderzoek liet zien dat slechts een heel klein deel van de onderzochte steden het grootste deel van de CO2 uitstoot. 25 ‘supersteden’ stoten meer dan 50 procent van de stedelijke CO2 uit. Dit zijn bekende metropolen zoals Tokyo in Japan en Shanghai in China. Ook Istanbul (Turkije) en Moskou (Rusland) staan in deze lijst. Het grootste deel van de top 25 ligt in Azië.Dat de grootste steden het meest vervuilen, is misschien niet verrassend. Daarom keken de onderzoekers ook naar de vervuiling per inwoner. Een gemiddelde inwoner in een Europese, Australische of Amerikaanse stad stoot meer uit dan een inwoner in een Aziatische stad.  De welvaart in ‘westerse’ landen ligt hoger, en dat zorgt voor meer uitstoot. Bijvoorbeeld omdat mensen meer vlees eten, vaker of in grotere auto’s rijden of meer met het vliegtuig gaan.China verreweg het meest vervuilendDat een Aziatische stedeling minder CO2-uitstoot geldt voor alle landen behalve China. In het onderzoek geldt China niet als een ‘welvarend’ land, maar de steden zijn wel net zo vervuilend of zelfs veel vervuilender dan Westerse steden. De belangrijkste bronnen van uitstoot zijn in alle steden dezelfde: transport en energieverbruik. Naarmate transport groener wordt (bijvoorbeeld door openbaar vervoer of elektrische auto’s), en er meer zonne- en windstroom beschikbaar komt op het stroomnet, worden steden ook schoner.In het Chinese onderzoek werden twee Nederlandse steden meegenomen: Amsterdam en Rotterdam. Amsterdam doet het goed; het grootste deel van het energieverbruik komt van commerciële gebouwen. Maar Schiphol is bijvoorbeeld niet meegenomen in deze cijfers. Bij Rotterdam telt de haven wel mee, waardoor deze stad een veel hogere uitstoot heeft.Rotterdamse havenOok een analyse van vergelijkingssite Utilitybidder laat zien dat Rotterdam nogal wat vervuiling veroorzaakt. De site bekeek de vervuiling in steden op drie gebieden: luchtkwaliteit, congestie en CO2-uitstoot. Omdat de haven van Rotterdam, met het komen en gaan van schepen die stookolie verbranden, meetelt in de cijfers, is de stad de nummer 4 meest vervuilde stad ter wereld. Op CO2-uitstoot staat hij zelfs op 1. Steden als Lima (Peru) en Santiago (Chili) scoren slechter, doordat de congestie of luchtvervuiling in die steden erger is. In de lijst van Utilitybidder staat Amsterdam op plek 77.   Hoewel Rotterdam het in het Chinese onderzoek ook niet goed doet, is de uitstoot volgens die onderzoekers vele malen lager dan die van metropolen in Rusland en China. Dat Utilitybidder tot andere conclusies komt, komt voor een belangrijk deel doordat China en Rusland er niet in staan. Dat komt dan weer omdat de website openbare data over vervuiling en klimaat gebruikt, en deze twee landen die gegevens niet openbaar maken.Het kan ook anders: deze steden lopen voorop in duurzaamheid