Rianne Lachmeijer 14 juni 2021, 14:56

Kernenergie groen of niet? Het is één van de uitdagingen van de taxonomie

De taxonomie van de Europese Unie helpt om duurzame investeringen te identificeren: een windmolenpark is groen een kolencentrale is dat niet. De theorie is simpel, maar de praktijk is weerbarstig. Zo wil een meerderheid in de Tweede Kamer kernenergie als groen aanmerken. “Het is te begrijpen, omdat het niet bruin is. Maar groen is het ook niet, eerder grijs. En dan nog hangt het af van de context: in plaats waarvan komt het?”, reageert adviseur sustainable finance Willem Schramade.

Adobestock kernenergie groen taxonomie Hoort kernenergie als groene investering in de taxonomie thuis? De Tweede Kamer vindt van wel. | Afbeelding: Adobe Stock.

Op woensdag informeerde Staatsecretaris Dilan Yeşilgöz-Zegerius de Eerste en Tweede Kamer over de uitwerking van de taxonomie van de Europese Unie. In haar Kamerbrief staat onder andere dat het kabinet de luchtvaart in de taxonomie mist. Ook vindt het de duurzaamheidscriteria in de scheepvaart te streng; 'Waardoor investeringen op basis van de meest schone technologieën die de komende jaren voorhanden zijn, buiten de boot vallen.’ Vorige week steunde een meerderheid van de Tweede Kamer een motie die ervoor pleit om kernenergie onderdeel uit te laten maken van de taxonomie als groene investering. Kortom, het laatste woord over de taxonomie is nog niet gezegd. Hoe nu verder? Vijf vragen aan Willem Schramade, zelfstandig onderzoeker en adviseur sustainable finance.

Zou een grijze taxonomie uitkomst bieden om economische activiteiten als kernenergie en aardgas een plek te geven?

“Wat je vooral nodig hebt, is een genuanceerde taxonomie. Een taxonomie die recht doet aan gradaties van duurzaamheid en aan de manier waarop met die activa omgegaan wordt – met pluspunten voor actief beheer gericht op duurzaamheid.”

Hoe zou zo’n classificatiesysteem moeten werken?

“Dat zou moeten werken met een subtiel scoringssysteem dat rekening houdt met een verscheidenheid aan duurzaamheidsaspecten. Dus niet alleen CO2, maar ook stikstof, biodiversiteit en sociale aspecten. Zodat je krijgt dat windmolens meestal groen zijn, maar op de verkeerde plek grijs. Verder moet het rekening houden met de manier waarop activa aangehouden worden: minpunten voor passief, waar je al het beheer uitbesteedt aan een andere partij en pluspunten voor actief beheer met aantoonbaar engagement. Zo zouden investeringen in oliebedrijven normaal bruin zijn, maar bij ambitieuze verandering binnen het bedrijf en/of sterk engagement door de aandeelhouder moet dat grijs of zelfs groen kunnen worden – denk aan de aanpak van Follow This.”

Follow This is een vereniging die als aandeelhouder grote oliemaatschappijen aanspoort om hun beleid in lijn te brengen met het klimaatakkoord van Parijs. Volgens oprichter Mark van Baal zijn die doelstellingen onhaalbaar zonder de actieve medewerking van bedrijven als Shell. Krijgt Follow This andere aandeelhouders hierin mee?

Kun je een voorbeeld geven van een type bedrijf dat hierbij is gebaat?

“Dat geldt eigenlijk voor ieder bedrijf dat het beter doet dan zijn concurrenten. Neem een aluminiumbedrijf dat veel schoner produceert, bijvoorbeeld met waterkracht en gas in plaats van kolen: dat hoort dan grijs of misschien zelfs groen te zijn.”

Waarom is de taxonomie nog niet gradaties opgebouwd?

“Politiek, angst en gelobby door de grootste vervuilers houden dat tegen.”

Denk je dat dit in de toekomst wel zo zou kunnen zijn? En wanneer is het dan zover?

“Hopelijk snel. De Europese Unie blijft me verrassen met initiatieven die beter zijn dan die van de individuele landen.”

Meer weten over de taxonomie? Chief Investment Strategist Hans Stegeman bij Triodos Investment Management beantwoordt zeven prangende vragen.

Een windmolen die in je rugzak past: handig voor een duurzame vakantie

Het Canadese Shine begon afgelopen week een crowdfunding-actie om de turbine te produceren. Het apparaat heeft opvouwbare wieken en helemaal ingeklapt heeft het systeem een inhoud van 1.000 milliliter; een grote waterfles. Daarmee is het bij uitstek geschikt voor backpackers die zich naar plekken begeven waar geen elektriciteit aanwezig is.Vier keer je mobiel opladen met windstroomDe windturbine uitklappen kost weinig tijd, en daarna laadt hij zijn eigen interne batterij op. Die batterij heeft genoeg capaciteit om vier keer je mobiel op te laden. Het kan ook direct apparaten van stroom voorzien, én je kan de batterij thuis aan het stopcontact opladen om alvast een voorraadje te hebben.Het ontwerp van het 1,5-kilo-wegende apparaat is gemaakt met oog voor efficiëntie. Zo zijn de wieken van de molen een beetje krom waardoor de wind maximaal om wordt gezet in energie. Hoe snel de batterij oplaadt, hangt uiteraard af van de windsnelheid - maar de windmolen geeft 40 watt capaciteit en werkt bij windsnelheden van 13 tot 45 kilometer per uur. De kans dat er genoeg wind staat om hem te gebruiken is dus redelijk groot.Kleine windturbines kunnen op meer plekken uitkomst bieden. Op hoge gebouwen in de stad, bijvoorbeeld.Daarmee heeft de windturbine volgens Shine ook de hoogste energiedichtheid per gewicht. Om met zonnepanelen eenzelfde hoeveelheid stroom op te wekken heb je een veel groter, zwaarder pakket aan panelen nodig. Daarom is dit volgens het bedrijf de ideale oplossing voor 'off the grid' energieopwek.Startup van vrouwenShine begon als startup in 2017. De oprichtser, Cat Adalay, was zich bewust van klimaatverandering sinds ze op de middelbare school An Inconvenient Truth zag. Ze wilde kleine windturbines bouwen die op veel plekken toe te passen zijn. Samen met een team dat voornamelijk uit vrouwen bestaat kwam ze uiteindelijk met de Shine Turbine.De crowdfunding-actie verloopt voorspoedig; Shine haalde al 140.000 dollar op en de eerste geplande reeks is uitverkocht. Het is wachten tot er een tweede reeks komt. De vroege vogels die de eerste exemplaren krijgen betaalden 240 dollar voor de draagbare windturbine.