Marc Seijlhouwer 19 mei 2021, 15:11

Een flatgebouw als batterij: energieopslag in beton als toekomst voor de energietransitie

Onderzoekers van de Zweedse “Chalmers tekniska högskola” hebben een batterij gemaakt van beton. Door cement te mengen met door metaal bedekte koolstofvezels, kan een blok beton straks energie opslaan. Deze nieuwe batterij werkt tien keer beter dan eerdere ontwerpen, al haalt deze versie het nog steeds niet bij de ‘gewone’ batterij. Toch: als muren van flat- of kantoorgebouwen van dit materiaal worden gemaakt, heeft deze techniek grote potentie.

Beton flatgebouw energie batterij Flatgebouwen bevatten een heleboel beton. Kun je dat gebruiken als energieopslag? | Adobe Stock

De nieuwe batterij bestaat uit cement gemengd met koolstofvezels, waarvan een deel bedekt zijn met een laagje ijzer of nikkel. Zo worden plus- en minpolen verkregen in de batterij. Deze materialen werden nog niet eerder zo gecombineerd, en in het lab leverde dit een batterij op met een energiedichtheid van zeven wattuur per vierkante meter. Dat komt overeen met 0,8 wattuur per liter materiaal. Dat is tien keer meer dan eerdere betonbatterijen, maar veel minder dan een lithium-ionbatterij (die loopt van 250 tot 670 wattuur per liter). Het is trouwens niet de eerste poging om stroom op te slaan in steen. Zo slaat Brabantse uitvinder Cees van Nimwegen energie op in bassaltgesteente.

Een flatgebouw vol met energie

Dat de energiedichtheid relatief laag is, is geen probleem wanneer je het energiedragende beton gebruikt als bouwmateriaal. Beton wordt verreweg het meest gebruikt als bouwmateriaal, en als elke vierkante centimer energie op kan slaan, past er toch veel stroom in het gebouw. De onderzoekers denken dat niet alleen opslag, maar ook het gebruik via het gebouw kan lopen. Ledlampjes of slimme regelsystemen kunnen energie dan uit de stenen halen.

Het idee is interessant, omdat het een tweede en vooral duurzame functie geeft aan beton. Dit bouwmateriaal is erg milieuvervuilend omdat er veel warmte nodig is bij de productie. Niet voor niets kijken duurzame bouwers tegenwoordig vaak naar hout als alternatief. Maar door beton als batterij en als bouwmateriaal te gebruiken verandert dat duurzaamheidsplaatje.

Nog lang niet klaar voor grote toepassingen

De techniek is overigens nog lang niet gereed voor grootschalige toepassingen. Het oplaadbare beton bestaat nu alleen nog in het lab van de Zweede universiteit. Eerst zullen de onderzoekers batterijen van een paar vierkante meter maken, om te zien of het dan nog steeds goed werkt.

Maar zelfs als dat zo is, blijft er een probleem: een gebouw blijft lang staan, en de batterij zal door de jaren steeds minder goed werken. Er moet dus een manier worden gevonden om de levensduur van de batterij te verlengen, of om de batterijonderdelen in het beton te vervangen. Hoe dat moet, weten de onderzoekers nog niet. 

De wereld heeft nieuw leiderschap nodig: ‘Jong talent mag best wat meer te zeggen hebben’

Moorman begon zelf zeven jaar geleden bij Enactus. Van origine is het een Amerikaans concept dat studenten verbond aan vrijwilligerswerk en goede doelenorganisaties. “Maar dat is inmiddels wel anders”, vertelt Moorman enthousiast in een videogesprek. “Enactus draait nu veel meer om de vraag hoe we studenten de juiste mindset kunnen meegeven waarmee ze later in hun carrière bijdragen aan een duurzame toekomst. Enactus doet dit van Amerika tot Zimbabwe en alles ertussenin; 36 landen in totaal. Iedereen is maar met één vraag bezig: hoe ziet de wereld van morgen eruit?”Studenten en bedrijvenEnactus is aanwezig op vijftien hogescholen en universiteiten in Nederland. De organisatie biedt studenten van alle studierichtingen een tweetal programma’s aan, die ze een jaar lang naast hun studie volgen. Het eerste programma is een ‘incubator’, waarin ondernemende studenten een sociaal probleem identificeren en samen met belanghebbenden tot een oplossing komen. Het tweede programma is gericht op het ontwikkelen van een eigen leiderschapsmissie en managementvaardigheden. Bij beide tracks krijgen studenten begeleiding van professionals uit het bedrijfsleven, afkomstig van bekende namen zoals Randstad, Allianz, Ahrend en Rabobank. Inmiddels werkt Enactus ook aan een derde programma voor studenten die al een jaar bij de organisatie actief zijn. Daarin passen ze de opgedane kennis toe en doen ze consultancyervaring op bij bedrijven en organisaties.Ook Change Inc. deed onderzoek naar de link tussen studenten en het bedrijfsleven. Lees: "Studenten hebben de ruimte om in een duurzaam onderwerp te duiken"SDGs als rode draad“Het programma biedt studenten een unieke kans om tijdens hun studie op een professionele manier te werken aan oplossingen voor echte problemen”, vertelt Moorman. “Dit kan een mondiale uitdaging zijn, zoals de klimaatcrisis. Maar ook een lokaal probleem, zoals de stijging van het aantal daklozen in een stad.” De enige voorwaarde is dat de gekozen problemen zijn te herleiden naar één van de zeventien Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. “Zodra studenten het probleem geïdentificeerd hebben, volgt een cruciaal onderdeel: het in gesprek gaan met de ander, met experts van het bedrijfsleven, overheden of bijvoorbeeld met de desbetreffende daklozen.” Voor Moorman geldt dit als de kern van Enactus. “Het gaat erom mensen uit verschillende bubbels bij elkaar brengen. Die intrinsieke nieuwsgierigheid naar wat er aan de andere kant van de schutting gebeurt, dat is waar Enactus om draait.”Nieuwsgierigheid en actiegerichtMoorman groeide zelf op in een arbeidersfamilie in Amsterdam-Noord en kreeg van huis uit al mee dat het belangrijk is om verder te kijken dan je eigen straat. “Ik geloof dat de oplossingen van morgen beginnen bij nieuwsgierigheid naar de uitdagingen van nu. Probeer uit je eigen bubbel te stappen, en kijk wat er speelt bij de ander.” Volgens Moorman staat die mentaliteit centraal voor het type leiderschap dat we in de toekomst nodig hebben. “De volgende stap is om datgene wat je geleerd hebt om te zetten naar actie. Gewoon doen. Niet lullen maar poetsen, zou mijn oma hebben gezegd.”Meer weten over het stageplatform voor het duurzame bedrijfsleven? Lees: Laat studenten je helpen om duurzame doelstellingen te halenNieuw leiderschapHoewel de nieuwe generatie staat te popelen om de wereld te veranderen, is het aan de bedrijven om de komende jaren steeds meer ruimte te bieden aan het jonge talent, denkt Moorman. “Leiderschap is niet meer iets dat ontstaat uit hiërarchie of de meeste ervaring. Het komt vooral voort uit een bepaalde passie of actiegerichtheid.”Moorman ziet dat het voor bedrijven een uitdaging is om nieuw talent aan te trekken. “Het talent dat veranderingsgezind is, gaat aan de slag bij een hippe startup of start zelfs zijn eigen onderneming. Terwijl we diezelfde mensen ook nodig hebben bij de gevestigde namen, die juist veel slagkracht hebben. Deze bedrijven moeten anders gaan kijken naar de manier waarop nieuwe mensen binnenstromen. En dat kan best betekenen dat dit nieuwe talent wat meer te zeggen mag hebben.”Van organisatie naar bewegingUiteindelijk hoopt Moorman dat het voor bedrijven in de toekomst veel vanzelfsprekender wordt om op beleidsniveau samen te werken met de volgende generatie. “Naar mijn idee is er in het onderwijs nu te weinig ruimte voor thema’s als nieuw leiderschap. Ik ben ontzettend blij dat studenten zich nu via onze organisatie kunnen ontwikkelen, maar het liefst zou ik willen dat jongeren van alle leerlijnen de kans krijgen zich op die manier te ontplooien.”Moorman is een tevreden directeur als Enactus in de toekomst nog meer wordt gezien als een beweging waarop mensen willen aanhaken. “Iedereen zou eens bij de buren moeten gaan kijken. Volgens mij is dat waar het om gaat. Een duurzame toekomst gaat niet over jou alleen, maar over hoe je in verbinding staat met de wereld om je heen.”