Teun Schröder
19 mei 2021, 11:19

De wereld heeft nieuw leiderschap nodig: ‘Jong talent mag best wat meer te zeggen hebben’

Begin deze maand werd Nancy Moorman (28) ingehamerd als nieuwe directeur van Enactus. Deze internationale organisatie steekt samen met studenten en het bedrijfsleven de handen uit de mouwen voor de sociale en duurzame wereld van morgen. “Wij geven de volgende generatie het gereedschap om als leider te bouwen aan een wereld waarin zij geloven.”

Neth day1 utrecht 0068 Studenten werken samen met het bedrijfsleven aan mondiale, maar ook lokale problemen | Beeld: Enactus

Moorman begon zelf zeven jaar geleden bij Enactus. Van origine is het een Amerikaans concept dat studenten verbond aan vrijwilligerswerk en goede doelenorganisaties. “Maar dat is inmiddels wel anders”, vertelt Moorman enthousiast in een videogesprek. “Enactus draait nu veel meer om de vraag hoe we studenten de juiste mindset kunnen meegeven waarmee ze later in hun carrière bijdragen aan een duurzame toekomst. Enactus doet dit van Amerika tot Zimbabwe en alles ertussenin; 36 landen in totaal. Iedereen is maar met één vraag bezig: hoe ziet de wereld van morgen eruit?”

Studenten en bedrijven

Enactus is aanwezig op vijftien hogescholen en universiteiten in Nederland. De organisatie biedt studenten van alle studierichtingen een tweetal programma’s aan, die ze een jaar lang naast hun studie volgen. Het eerste programma is een ‘incubator’, waarin ondernemende studenten een sociaal probleem identificeren en samen met belanghebbenden tot een oplossing komen. Het tweede programma is gericht op het ontwikkelen van een eigen leiderschapsmissie en managementvaardigheden. Bij beide tracks krijgen studenten begeleiding van professionals uit het bedrijfsleven, afkomstig van bekende namen zoals Randstad, Allianz, Ahrend en Rabobank. Inmiddels werkt Enactus ook aan een derde programma voor studenten die al een jaar bij de organisatie actief zijn. Daarin passen ze de opgedane kennis toe en doen ze consultancyervaring op bij bedrijven en organisaties.

Ook Change Inc. deed onderzoek naar de link tussen studenten en het bedrijfsleven. Lees: "Studenten hebben de ruimte om in een duurzaam onderwerp te duiken"

SDGs als rode draad

“Het programma biedt studenten een unieke kans om tijdens hun studie op een professionele manier te werken aan oplossingen voor echte problemen”, vertelt Moorman. “Dit kan een mondiale uitdaging zijn, zoals de klimaatcrisis. Maar ook een lokaal probleem, zoals de stijging van het aantal daklozen in een stad.” De enige voorwaarde is dat de gekozen problemen zijn te herleiden naar één van de zeventien Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. “Zodra studenten het probleem geïdentificeerd hebben, volgt een cruciaal onderdeel: het in gesprek gaan met de ander, met experts van het bedrijfsleven, overheden of bijvoorbeeld met de desbetreffende daklozen.” Voor Moorman geldt dit als de kern van Enactus. “Het gaat erom mensen uit verschillende bubbels bij elkaar brengen. Die intrinsieke nieuwsgierigheid naar wat er aan de andere kant van de schutting gebeurt, dat is waar Enactus om draait.”

Nieuwsgierigheid en actiegericht

Moorman groeide zelf op in een arbeidersfamilie in Amsterdam-Noord en kreeg van huis uit al mee dat het belangrijk is om verder te kijken dan je eigen straat. “Ik geloof dat de oplossingen van morgen beginnen bij nieuwsgierigheid naar de uitdagingen van nu. Probeer uit je eigen bubbel te stappen, en kijk wat er speelt bij de ander.” Volgens Moorman staat die mentaliteit centraal voor het type leiderschap dat we in de toekomst nodig hebben. “De volgende stap is om datgene wat je geleerd hebt om te zetten naar actie. Gewoon doen. Niet lullen maar poetsen, zou mijn oma hebben gezegd.”

Meer weten over het stageplatform voor het duurzame bedrijfsleven? Lees: Laat studenten je helpen om duurzame doelstellingen te halen

Nieuw leiderschap

Hoewel de nieuwe generatie staat te popelen om de wereld te veranderen, is het aan de bedrijven om de komende jaren steeds meer ruimte te bieden aan het jonge talent, denkt Moorman. “Leiderschap is niet meer iets dat ontstaat uit hiërarchie of de meeste ervaring. Het komt vooral voort uit een bepaalde passie of actiegerichtheid.”

Moorman ziet dat het voor bedrijven een uitdaging is om nieuw talent aan te trekken. “Het talent dat veranderingsgezind is, gaat aan de slag bij een hippe startup of start zelfs zijn eigen onderneming. Terwijl we diezelfde mensen ook nodig hebben bij de gevestigde namen, die juist veel slagkracht hebben. Deze bedrijven moeten anders gaan kijken naar de manier waarop nieuwe mensen binnenstromen. En dat kan best betekenen dat dit nieuwe talent wat meer te zeggen mag hebben.”

Van organisatie naar beweging

Uiteindelijk hoopt Moorman dat het voor bedrijven in de toekomst veel vanzelfsprekender wordt om op beleidsniveau samen te werken met de volgende generatie. “Naar mijn idee is er in het onderwijs nu te weinig ruimte voor thema’s als nieuw leiderschap. Ik ben ontzettend blij dat studenten zich nu via onze organisatie kunnen ontwikkelen, maar het liefst zou ik willen dat jongeren van alle leerlijnen de kans krijgen zich op die manier te ontplooien.”

Moorman is een tevreden directeur als Enactus in de toekomst nog meer wordt gezien als een beweging waarop mensen willen aanhaken. “Iedereen zou eens bij de buren moeten gaan kijken. Volgens mij is dat waar het om gaat. Een duurzame toekomst gaat niet over jou alleen, maar over hoe je in verbinding staat met de wereld om je heen.”

Meteen stoppen met nieuwe fossiele projecten, en onbekende technieken snel groot maken: een weg naar CO2-neutraal in 2050

De roadmap laat een groot aantal interessante dingen zien over het heden en de toekomst van CO2 uitstoot op aarde. Op dit moment is energieproductie nog de grootste boosdoener als het gaat om wereldwijde CO2-uitstoot. Dat moet snel veranderen, willen we de klimaatdoelen van Parijs halen.Volgens het IEA moet daarvoor 'onmiddellijk' en 'massaal' ingezet worden op het installeren van alle tot nu toe beschikbare schone energie-technologieën. Om in 2030 op het niveau te zijn dat noodzakelijk is zal de hoeveelheid duurzaam geproduceerde energie uit zon en wind vier keer groter moeten zijn dan de record-opbrengsten in 2020. Dat betekent dat we dagelijks 2 gigawatt aan vermogen in duurzame stroom moeten installeren, net zoveel als het vermogen van de grootste zonnecentrale ter wereld op dit moment. Nieuwe technologie voor duurzaamheidZorgelijker is misschien wel dat de strijd tegen klimaatverandering na 2030 ingewikkelder wordt. Het laaghangende fruit is dan geplukt, en tegen die tijd stoot de energiesector minder uit dan de (zware) industrie. Om die te vergroenen zijn nieuwe technieken nodig die nu nog verre van volwassen zijn. Soms is er een pilotfabriek (denk aan het proces om groen staal te maken, waar Zweden mee experimenteert), soms is een proces alleen nog maar op labschaal aangetoond. Die processen moeten we binnen negen jaar doorontwikkelen, wil er een helder pad zijn naar een klimaatneutrale toekomst.Dat pad is dan ook erg smal, merkt het IEA op. Om het te bewandelen is het belangrijk dat iedereen zijn steentje bijdraagt. Steeds meer bedrijven hebben een plan om in 2050 netto geen CO2 meer uit te stoten. Maar overheden blijven achter en moeten ook met concrete plannen komen. Niet alleen in Europa, maar over de hele wereld is er nog veel werk te doen. Daarnaast is het belangrijk dat de welvarender landen andere gebieden helpen, zodat iedereen kan vergroenen.Duurzaamheid is duurHet zal veel geld kosten; tegen 2030 kost verduurzaming jaarlijks vier biljoen (vierduizend miljard) dollar. Daar staat tegenover dat daar miljoenen banen mee ontstaan; de installatie, ontwikkeling en uitrol van duurzame techniek levert een heleboel werk op. In de VS lijken ze dat ook door te krijgen; offshore wind moet daar bijvoorbeeld de werkloze medewerkers van kolenmijnen en -centrales aan het werk helpen. Bovendien geeft de energietransitie mensen die nu nog geen of weinig toegang tot stroom hebben een betere toekomst, omdat duurzame energie decentraal geproduceerd kan worden.IEA benadrukt nog maar eens wat een werk het is om klimaatneutraal te worden; het vereist een totale transformatie van het huidige systeem, op bijna elk vlak. Maar het is het ook waard; voor een leefbare planeet, maar ook voor economische ontwikkeling, werkgelegenheid en een betere toekomst voor iedereen.