Marc Seijlhouwer 22 maart 2021, 12:34

Zorgt zeewier voor milieuvriendelijke koeien?

Koeien die een voedingssupplement van zeewier krijgen, stoten 80 procent minder methaan uit dan koeien die gewoon voer krijgen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Amerikaanse UC Davis. Er is maar 80 gram zeewier per dag nodig voor de grote methaanreductie, maar het speciale zeewier is lastig te verbouwen en koeien die op een weiland grazen krijgen het niet makkelijk binnen.

Koeien methaanuitstoot dsm adobestock Adobe Stock

Het is het eerste langdurige onderzoek naar rood zeewier (Asparagopsis taxiformis, een soort die vooral in de zee rond Australië groeit). Uit labonderzoek en kleinschalige experimenten bleek al eerder dat dit wier kan helpen tegen methaan-uitstoot bij koeien. Het zeewier zorgt ervoor dat de koeien minder van een bepaald enzym aanmaken dat belangrijk is voor de productie van methaan; het gas dat vooral vrijkomt als koeien boeren. Minder enzym betekent minder methaan-uitstoot, en dat betekent uiteindelijk minder broeikasgassen uit de veehouderij.

Smaakt vlees anders?

De langetermijneffecten van het zeewier waren echter niet duidelijk. Zou het niet tot gezondheidsproblemen leiden bij koeien? Of de groei beperken? Smaakt het vlees of de melk dan naar zeewier? Om dat te testen voerden de onderzoekers 21 koeien vijf weken lang elke dag een beetje zeewier. De hoeveelheden verschilden om te kijken wat de optimale hoeveelheid wier was. De koeien aten elke dag een snackje uit een speciaal apparaat dat de methaanuitstoot meette, en zo kregen de onderzoekers hun gegevens.

Lees ook: Is kringlooplandbouw een oplossing voor de problemen in de veeteelt?

De conclusies lijken positief: bij een dosis van 80 gram per dag daalt de methaanuitstoot van de koe met 82 procent. De koeien groeiden echter normaal, en ook het vlees en de melk smaakten zoals die van de andere koeien.

Koeien slecht voor het milieu

Er lijken dus geen negatieve gevolgen van het wiersupplement. Het onderzoek helpt de aanbieders van dit zeewier mogelijk om boeren te overtuigen het supplement te gebruiken. Dat is hard nodig, want de rundveehouderij is een van de vervuilendste vormen van landbouw. Een belangrijk deel van de uitstoot van broeikasgassen bestaat uit het methaan dat koeien uitstoten tijdens het herkauwen van hun voedsel.

De methaanreductie is fors. Hij is bijvoorbeeld groter dan die van een supplement dat biotechbedrijf DSM aanbiedt (30 procent). Er zijn echter ook nadelen: het roodwier laat zich lastig massaal verbouwen, waardoor het erg prijzig is. In een industrie waar de marges klein zijn is daardoor misschien geen ruimte voor een investering in zeewier. Ook is het de vraag hoe koeien die regelmatig buiten grazen dit supplement binnen moeten krijgen, want het is ondoenelijk om elke koe handmatig het wier te voeren.

Lees ook: Mestrobot houdt koeien gezond

Rapport KPMG: “Grondstoffenschaarste staat toekomstige energietransitie in de weg”

“Ondanks het feit dat deze mineralen er op dit moment voldoende zijn, staat de beschikbaarheid onder grote druk", zegt Arnoud Walrecht, directeur Sustainability bij KPMG. "De toegang is afhankelijk geworden van de landen die erover beschikken en de politiek die zij voeren. Nu zijn het landen met olie die de dienst uitmaken, straks zijn dat de landen die dit soort grondstoffen in de bodem hebben zitten. En omdat het om een beperkt aantal landen gaat, zal de concurrentie met andere landen straks aanzienlijk zijn. Elke overheid wil immers de levering van energie zeker stellen.” Walrecht pleit met het rapport voor een gecoördineerde aanpak tussen landen om in de toekomst grondstoffenschaarste te voorkomen.  Lees ook: Panasonic werkt aan batterij zonder kobaltMijnbouw staat onder drukBovendien is mijnbouw een onzekere schakel. Zo staat onder andere de manier waarop kobalt - onmisbaar voor de productie van batterijen en accu’s - wordt gewonnen onder druk. Naar schatting komt twee derde van het gewonnen kobalt uit Congo. Naast dat het delven om veel inspanning vraagt van de mijnwerkers, zijn er misstanden bekend van kinderarbeid en milieuverontreiniging. Maar ook andere vormen van mijnbouw staan onder grote druk om te verduurzamen. Volgens het KPMG-rapport is het daarom noodzakelijk dat we inzetten op een circulaire economie, om niet afhankelijk te zijn van de landen waar deze grondstoffen van nature voorkomen. Bovendien zorgt het ook voor minder milieuvervuiling. Een circulaire economie moet er bovendien voor zorgen dat er genoeg grondstoffen beschikbaar zijn voor verduurzaming.Volgens Walrecht spreken nog niet genoeg landen zich uit over circulaire economie als oplossing voor het terugdringen van CO2-uitstoot. “Dat vraagt om een gezamenlijke en gecoördineerde inspanning van overheden, leveranciers van grondstoffen, producten en gebruikers, die zich duidelijk uitspreken over hun ambities.” Walrecht zegt dat overheden een goed beeld kunnen vormen van de behoefte als zij zich uitspreken, en op die manier investeringen gerichter kunnen stimuleren. En uiteindelijk ook de beschikbaarheid van grondstoffen veilig te stellen.Circulair ontwerpen gaat schaarste grondstoffen tegenAan de andere kant moeten bedrijven die gebruik maken van deze materialen, denk aan de (elektrische) auto-industrie, zonne- en windenergie of bedrijven in de energieopslag en batterijtechnologie, hun vraag naar metalen en mineralen verminderen. Dat kan door in het ontwerp rekening te houden met de circulariteit van de producten, zodat deze hergebruik bevorderen. “Bedrijven die deze stap als eerste zetten, realiseren een aanzienlijk concurrentievoordeel, en weten hun klimaatneutrale doelstellingen veel eerder te realiseren.”Lees ook: Batterijen zonder kobalt zorgen voor goedkopere elektrische auto's