De Changemakers van week 12: windenergie

Rob van Tulder over duurzaam ondernemerschap: “Het gaat om het brede welvaartsbegrip”

Wat is uw belangrijkste agendapunt voor komende week?“Deze week ronden we de opstart af van een ‘SDG trainee’ pilot, georganiseerd door SDG House en de Rockgroup. In de komende maanden gaan zo’n 120 jonge professionals en 25 ondernemingen, gemeenten, maatschappelijke organisaties uit heel Nederland concreet aan de slag met de SDG’s. Vorig jaar werd al geconstateerd dat het te langzaam gaat met het realiseren van de Sustainable Development Goals die in 2030 moeten worden behaald. De VN riep daarom ook de Decade of Action uit en doet daarbij vooral een beroep op bedrijven.”De SDG’s zijn zulke mooie en belangrijke doelstellingen, je kunt ze toch moeilijk niet omarmen?“De langzame vooruitgang heeft weinig te maken met het enthousiasme hiervoor: wereldwijd heeft negentig procent van de grote bedrijven de SDG’s omarmd, net zoals de Vereniging Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse overheid en kennisinstellingen zoals de Erasmus Universiteit en bijna alle HBOs in Nederland. Maar wat blijkt: de SDGs worden vaak te oppervlakkig gezien als filantropie en geïnspireerd vanuit doemscenario’s. Filantropie is niet core business voor bedrijven, en doemscenario’s blijken nauwelijks te werken om stappen in de juiste richting en het gewenste tempo te maken. Er is dus nog een enorm gat te dichten, ook omdat onderzoek laat zien dat de SDG-agenda juist kansen biedt voor ondernemers. Het SDG-traineeship project probeert een deel van dit gat te dichten: we koppelen als het ware vraag en aanbod aan elkaar. Door inzichten en businessmodellen te ontwikkelen en uit te proberen, hopen we ondernemers te helpen die extra stap te zetten.”Dat is een mooie en intensieve ambitie voor deze week…!“Ik ben nog niet klaar. We leggen daarnaast de komende week de laatste hand aan een groot internationaal evenement dat we eind mei gaan organiseren: ‘Driving Systems change. Corporate leadership for the SDGs’ Daar gaan we laten zien hoe we als Erasmus Universiteit met ondernemingen, overheden en maatschappelijke organisaties tools en onderwijsmodules hebben ontwikkeld om die Decade of Action ook daadwerkelijk te voeden met praktische inzichten vanuit de wetenschap. We lanceren een boek, maar zullen ook de resultaten laten zien van een samenwerkingsproject met Change Inc.: de Better Business Scan. Inmiddels hebben meer dan 1.200 managers die scan ontdekt. In mei gaan we uitleggen hoe we met een aantal consultants ondernemingen verder gaan ondersteunen om hun duurzaamheidsambities beter en sneller waar te maken.”Want als er economische voordelen zijn, gaan duurzame stappen sneller?“Het gaat er in deze projecten juist om dat we het belang van ondernemerschap en leiderschap benadrukken. Dat we zien dat daadkrachtige en positieve beslissingen niet alleen leiden tot meer duurzaamheid, maar ook tot écht toekomstbestendig ondernemen. We willen laten zien dat het niet alleen mogelijk, maar ook noodzákelijk is om meer ‘proactief’ te staan ten opzicht van duurzaamheidsuitdagingen.”En waar zit de uitdaging in?“De belangrijkste uitdaging is niet om (maak)industrie uit Nederland te bannen - Nederland is als ‘pret’economie alleen gericht op diensten - maar juist om de innovatieve sectoren meer concurrerend te maken door ze snel te verduurzamen. Dat vergt een andere strategische blik: laten we het eens omdraaien en kijken hoe we dat kunnen bereiken. Dat heet backcasting, Waar wil je uitkomen en hoe kom je daar als je terugrekent en terugredeneert, en met wie moet je dat dan waarmaken? De SDG-agenda is daar momenteel het beste kader voor, niet in de laatste plaats omdat wereldwijd alle instellingen ook hun best doen om relevante indicatoren te ontwikkelen en te meten.” Dat klinkt logisch, zou je denken?“Eigenlijk heeft een bedrijf als Philips dat altijd geprobeerd te doen. Zorgen voor de medewerkers, voor de economie en de sociale omgeving in Eindhoven en de rest van de wereld. En dat doet Philips nog steeds, ondanks een zeer turbulente omgeving. Het bedrijf heeft bijvoorbeeld expliciet voor 2025 de doelstelling omarmd om drie miljard mensen toegang te bieden tot betere gezondheidszorg. Dat is best een uitdaging, en Philips doet dat dan ook in samenwerking met een groot aantal partners over de hele wereld. En niet zozeer vanuit filantropische motieven. Gezondheid is voor Philips een logische groeimarkt, die voor een deel zogezegd ‘gecreëerd’ moet worden omdat arme mensen nu eenmaal weinig koopkracht hebben. Ecologie, sociaal en economie komen bij elkaar in slimme business- en partnerschapsmodellen. Die vertaalslag maken we samen met een steeds groter aantal ondernemende leiders in de wereld. Dat is ook voor de wetenschap een heel stimulerende omgeving.”Die weg kunnen bedrijven toch niet weigeren in te slaan?“Sterker, ze moeten wel. Het oude systeem stort in elkaar. We komen op een kantelpunt. Bedrijven moeten nadenken over hoe ze de switch willen maken. Het is tijd. En bedrijven die denken, ik ga niet wachten, ik ga het nu doen, zijn de echte ondernemers die uit die massale, goedkope en snelle, industrie willen stappen. Wij ondersteunen en stimuleren dat met onze Masterstudie Global Business & Sustainability. Inmiddels werken daar meer dan veertig professionals en volgen momenteel ruim 220 gemotiveerde studenten uit de hele wereld die master. We maken onderdeel uit van een intellectuele beweging. Daar ken ik de kandidaat die je vorige week hebt geïnterviewd ook van, Werner Schouten. En samen met ondernemers, NGO’s, politici en wetenschappers gaan we businessmodellen ontwikkelen die duurzaam zijn, waarmee we de SDG’s gaan behalen. Het leeft nu.”Kortom, u heeft een drukke week voor de boeg.“Ik heb vannacht ook maar kort geslapen. Maar gelukkig heb ik een goed team waarmee ik dit samen doe.”En u bent hoopvol voor een duurzame toekomst.“Wist je dat inmiddels 60 procent van de jongeren alleen maar willen werken bij een purpose driven onderneming? En niet bij een onderneming die alleen voor de winst gaat? Purpose driven bedrijven blijken weerbaar en overleven op de lange termijn. Zo bekeken is het gewoon goede bedrijfskunde, dat weten jonge mensen ook. Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO–NCW, zegt hetzelfde: ‘het gaat om het brede welvaartsbegrip’. Dat vind ik een hoopvolle ontwikkeling.”En aan wie wilt u het stokje volgende week doorgeven?“Sander Tideman, hij is coach en expert in duurzaam leiderschap, werkt onder andere samen met de Dalai Lama en ondersteunt topmanagers met intrigerende inzichten. Welke?  Dat moet je hem maar vragen!”Lees ook het interview met Werner Schouten: "Grote veranderingen beginnen altijd door het samen te doen"En zie lees hier voor meer informatie over de Better Business Scan