Romy de Weert 25 juli 2022, 11:10

‘CO2-compensatie is geen get out of jail free-card’

We kopen steeds meer spullen online. Ons koopgedrag zorgt voor een toenemende impact op het milieu. South Pole helpt bedrijven om die milieu-impact inzichtelijk te maken, te verminderen en uiteindelijk te compenseren. Maar: “CO2-compensatie is geen get out of jail free-card”, ziet Bram Veenhof van South Pole.

Adobe Stock 274087646 Bossen in Finland nemen CO2 op | Credits: Adobe Stock

Alles wat je koopt heeft impact op het milieu. Keurmerken maken de consument in de supermarkt bewuster van duurzame en gezonde producten, maar online is er nog een wereld te winnen. South Pole Nederland springt in dat gat. De duurzaamheidexpert helpt bedrijven om hun CO2-uitstoot inzichtelijk te maken en vervolgens omlaag te brengen: door te meten, te reduceren en de rest te compenseren.

CO2 boekhouding

South Pole adviseert bedrijven om allereerst de CO2- boekhouding op orde te hebben. Dat betekent dat een bedrijf de uitstoot inzichtelijk moet maken. Deze CO2-voetafdruk begint heel letterlijk met het meten van de uitstoot. Wat zijn de plekken die voor de meeste uitstoot zorgen? Dat kan het wagenpark zijn, het transport of de energierekening van het kantoor. Vervolgens raadt het adviesbureau aan om realistische reductiedoelen op te stellen, zowel voor de korte als lange termijn. Als allerlaatste komt CO2-compensatie, benadruk Veenhof. “CO2-compensatie is geen get out of jail free-card. Er moet eerste alles aan gedaan worden om de uitstoot van een product zo klein mogelijk te maken.”

Om de resterende CO2-uitstoot te compenseren, rekent South Pole deze om naar een waarde. Dat bedrag besteedt een bedrijf vervolgens aan klimaatprojecten die CO2 uit de lucht halen of klimaatverandering tegengaan. “Klanten die investeren in klimaatprojecten en dus compenseren, ondernemen ook de meeste actie om te reduceren”, ziet Veenhof. “Dat komt omdat ze een relatief groot bedrag steken in klimaatprojecten. Als je dus minder CO2 uitstoot, hoef je als bedrijf minder te investeren. Dat kan daarna altijd nog vanuit intrinsieke motivatie.”

In sommige gevallen zijn de berekeningen ook zichtbaar voor consumenten. “We hebben bijvoorbeeld in een Engelse supermarkt in kaart gebracht wat de milieu-impact is van de producten die er liggen. Als een consument boodschappen heeft gedaan, kan hij of zij in de app de CO2-uitstoot van de producten inzien en compenseren.”

Voor iedereen een CO2-budget?

Hoewel Veenhof consumenten en bedrijven wil helpen bewustere keuzes te maken, is hij niet voor een individueel CO2-budget. “Ik ben huiverig om het klimaatprobleem te individualiseren. Je zegt daarmee dat consumenten zelf moeten investeren in oplossingen zoals warmtepompen, zonnepanelen en isolatie.” En dat raakt volgens Veenhof het andere grote probleem van deze tijd: ongelijkheid. “Mensen uit een villawijk kunnen veel gemakkelijker hun uitstoot terugdringen dan iemand in een tochtige huurwoning.”

Veenhof ziet wel iets in een progressieve CO2-belasting voor vliegen. “Daarbij wordt je eerste vlucht slechts een klein beetje belast, je tweede vlucht een stuk meer, en ga zo maar door.”

Vooralsnog staat zo’n progressieve belasting niet in de CO2-reductieplannen van de Nederlandse overheid. “Daarom moeten we nu doen wat wel binnen ons bereik ligt.” Nogmaals: maak je uitstoot inzichtelijk, verminder en compenseer. “Ook al zijn het kleine stappen, je móét ze maken.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Nederlandse start-up vanPlestik bouwde 3D-printer die van plastic afval de mooiste spullen maakt

Nout Kooij, één van de oprichters van vanPlestik, doet de deur van de loods gelegen aan Ronde Hoep open. We zien torenhoge stapels plastic bakken gevuld met verschillende kleuren granulaat: kleine plastic korrels. “Dit is het gerecyclede materiaal waarmee we werken”, zegt Kooij. “We krijgen het als korrels binnen of we versnipperen het plastic afval met onze eigen shredder.” Naast de shredder, die nog het meest doet denken aan een houtversnipperaar, ligt een doos met cd-hoesjes. Straks worden deze vermalen tot granulaat. “Het is afval dat we overnemen van kringloopwinkels. Anders was het in de verbrandingsoven beland.” Lees ook: Plastic recyclen 2.0: Vijf ‘diertjes’ met een honger naar kunststof Plastic 3D-printersTekenen met plastic De mogelijkheden voor de 3D-printers van vanPlestik zijn eindeloos en beperkt tegelijk, legt Kooij uit. “Als grondstof gebruiken we het liefst granulaat van harde plastics. Dunnere materialen zoals folies zijn lastiger te verwerken. Maar we hebben bijvoorbeeld wel eens een project gedaan met plastic yoghurtbakken.” Lees ook: Op weg naar circulaire economie: in 2030 helft minder grondstoffen, hoe realistisch is dat? Vervolgens moet vanPlestik rekening houden met de mogelijkheden en beperkingen van de 3D-printers. “De printer werkt van laag naar hoog. Elke strook gesmolten plastic wordt bovenop de vorige gelegd. De kunst is om de temperatuur en snelheid zo af te stellen dat de onderste laag uithardt voordat de volgende laag erop wordt gespoten. Daarbij moet het design van het product zo zijn dat je het als één onafgebroken lijn kan printen. Zoals je een tekening maakt zonder je pen van het papier te tillen.” Elk product anders Kooij laat verschillende proefproducten met printfouten zien. “Elk materiaal print weer net even anders. Al doende leren we hoe we de printer daarop af moeten stellen.” Bij vanPlestik is sowieso niet één 3D geprint object identiek aan de vorige. Het soort korrel, de kleur en spuitmond van de printers maken elk product weer net even anders. “Als consument zijn we standaardisatie gewend. Maar voor veel producten maakt het in feite weinig uit als ontwerpen van elkaar afwijken.” Recycling wordt tastbaar vanPlestik heeft inmiddels een aantal producten, zoals stoelen, vazen en lampenkappen, die het in batches kan produceren. Daarmee vullen ze de webshop voor een continue stroom inkomsten. Het meest enthousiast wordt Kooij van maatprojecten met partners. Kooij: “De Nederlandse Bank klopte bij ons aan met de vraag of we iets konden doen met hun oude blauwe plastic postbakjes. Deze hebben we verwerkt tot plantenstandaarden in de vorm van een stapel geldmuntjes. Dit soort projecten gaat over meer dan alleen recyclen. De mensen van de Nederlandse Bank herkennen hun oude postvakjes in de spullen die wij ervan hebben gemaakt. Recycling wordt ineens heel tastbaar.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.