‘Net zero in 2050’, ‘onderweg naar CO2-neutraal’, ‘binnen 20 jaar emissievrij’. Bedrijven beloven heel wat als het aankomt op het terugdringen van hun broeikasgasemissies. Maar lang niet altijd is het duidelijk wat dat precies inhoudt, en hoe bedrijven van plan zijn hun beloftes waar te maken. Zo waarschuwde het CPD, een NGO die bedrijven helpt om hun emissies in kaart te brengen en terug te dringen, vandaag dat maar 1 procent van de 18.600 bij hen aangesloten bedrijven een geloofwaardig plan heeft om emissievrij te worden.
Greenwashing -iets duurzamer doen voorkomen dan het in werkelijkheid is- ligt dus op de loer. Dit blijkt ook uit recent onderzoek van het Duitse onderzoeksbureau New Climate Institute. Zij hebben de reductiedoelstellingen van 25 grote bedrijven, waaronder Unilever, Google en Volkswagen, uitgebreid geanalyseerd.
Uit die analyse wordt duidelijk hoe bedrijven hun reductiedoelstellingen opkalefateren. We nemen je mee langs vier van de meest gebruikte tactieken om duurzame doelstellingen mooier te laten lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
1. Het weglaten van cijfers
De kortste klap om de papieren uitstoot van een bedrijf omlaag te brengen, is door het weglaten van informatie over hoeveel broeikasgassen het uitstoot. Hier worden allerlei tactieken voor gebruikt. Soms worden de grootste bronnen van uitstoot weggemoffeld in een voetnoot. Of kiest een bedrijf ervoor om hele gedeeltes van het productieproces buiten beschouwing te laten, of dochterondernemingen niet mee te tellen in de totale uitstoot van een bedrijf.
2. Onduidelijke baselines gebruiken
Het stellen van reductiedoelen is natuurlijk mooi, maar vanaf welk moment begin je met rekenen? Kies je voor een jaar waarin je toevallig heel veel hebt uitgestoten, of kies je voor een jaar dat representatief is voor de hoeveelheid broeikasgassen die je als bedrijf de lucht in pompt? Door handig met die baseline te schuiven (of in het midden te laten wat je baseline precies is) kunnen bedrijven hun behaalde reductie er indrukwekkender uit laten zien dan deze in werkelijkheid is.
3. Ambitieuze doelen stellen, maar geen plannen maken
Zeggen dat je in 2050 CO2-neutraal bent, kan iedereen. En 24 van de 25 bedrijven in het onderzoek doen dat dan ook. Maar om net-zero te worden, moet je wel een plan hebben om daar te komen. En daar lijkt het vaak aan te ontbreken. Slechts 15 van de 25 onderzochte ondernemingen geeft ‘enigszins gedetailleerde’ informatie over hoe ze de eigen voetafdruk omlaag gaan brengen. En maar 8 van de 25 bedrijven geeft informatie over hoe ze de emissies in de rest van hun keten willen terugdringen – terwijl daar gemiddeld 83 procent van de emissies die de bedrijven veroorzaken, wordt uitgestoten.
Lees ook: ‘Klimaatdoelen gesteld? Super, maar nu is het tijd voor actie’
4. Goedkoop compenseren
Om uitstoot van hun broeikasgassen te compenseren, kopen de meeste grote bedrijven ‘carbon credits’. Door bomen aan te laten planten, of te investeren in groene energie, compenseren ze voor de CO2-uitstoot die ze veroorzaken. Maar uit recente publicaties van onder andere The Guardian blijkt dat één van de belangrijkste bedrijven op het gebied van CO2-certificaten, niet hard kan maken dat hun projecten daadwerkelijk CO2-reducties opleveren.
Ook kan het kopen van carbon credits ervoor zorgen dat een bedrijf meer lijkt investeren in zijn klimaatdoelstellingen dan het daadwerkelijk doet. Want hoe ‘net-zero’ is bedrijf dat vrijwel niks doet aan het terugdringen van zijn eigen CO2-emissies, en zijn schuld afkoopt door te investeren in windparken?
