André Oerlemans
07 juni 2022, 10:30

Jeroen Crijns van PwC: 'Noodzaak transitie is geen discussie meer in de bestuurskamer'

In de Raden van Bestuur van grote bedrijven is de noodzaak van een transitie naar een klimaatneutrale maatschappij geen discussiepunt meer, ziet Jeroen Crijns van PwC Strategy&. Het gaat nu meer over het hoe en wanneer. Ook bij consumenten ziet hij gedragsverandering. Uit eigen onderzoek blijkt dat vier op de tien mensen bereid zijn meer te betalen voor duurzame producten.

Polestar hoofdafbeelding Future Talks

Crijns is partner en adviseur van PwC’s Strategy&, de wereldwijde strategieconsulting-tak van PwC Nederland. Hij adviseert banken en verzekeraars in de financiële sector en leidt het ESG-team voor alle sectoren. Hij is een van de sprekers tijdens de eerste editie van de Polestar x Stedelijk: Future Talks Materials, die het elektrisch automerk en het museum op 9 juni in het Stedelijk Museum in Amsterdam organiseren. Vragen die daar aan de orde komen zijn hoe duurzaam materiaal en innovatief design kunnen bijdragen aan een klimaatneutrale samenleving, en hoe bedrijven en organisaties omgaan met de processen en investeringen die daarvoor nodig zijn.

Ommezwaai soms lastig

Crijns wil bedrijven en organisaties zo goed mogelijk door deze transitie loodsen. De vraag is dus waar ze tegen aan lopen. Zijn overheidsregels en wetten een belemmering? Of juist de financiering van investeringen? Volgens hem is de transitie naar een duurzame economie complex en moet er veel bij elkaar komen. Waar te beginnen en hoe die transitie vorm te geven, is vaak de belangrijkste vraag. “De focus dient uiteindelijk vaak bij de urgente zaken te liggen. Denk aan wet- en regelgeving of misschien wel de directe gevolgen van klimaatverandering”, zegt Crijns. Volgens hem zijn banken en verzekeraars al langer bezig met de transitie. Dit heeft alles te maken met de wetgeving rondom sustainable finance. Daarnaast zien verzekeraars bijvoorbeeld de schade van klimaatverandering terug in de claims van tuinders na hagelbuien of van bedrijven na overstromingen. “Zij willen in kunnen schatten wat er gaat veranderen”, zegt hij. “Voor financiers is het moeilijk om risico’s in te schatten voor financiering van duurzame innovaties of bedrijven. Een kolencentrale financieren is makkelijk, maar hoe doe je dat bij bedrijven in nieuwe duurzame materialen en -energie? Met nieuwe technologieën die zich nog niet hebben bewezen? Het is soms lastig om die transitie te maken. Daarin moeten nog stappen gemaakt worden.”

Wie blijft met aandelen fossiel zitten?

Voor investeerders is de vraag nog belangrijker. Als ze bedrijven overnemen willen ze die meestal na vijf of tien jaar weer verkopen, terwijl het met name in de fossiele industrie maar de vraag is of dat nog kan. Crijns: “Bij beursgenoteerde fossiele bedrijven kun je er in een dag uitstappen, maar hoe minder liquide de aandelen zijn, hoe groter het risico wordt dat je ermee blijft zitten.” Volgens hem zal energie altijd een belangrijke rol in de economie blijven spelen en zullen fossiele bedrijven de overstap naar duurzame energie zoals waterstof en groene stroom moeten maken. “Er zijn genoeg kansen waar bedrijven op in kunnen springen”, zegt hij.

Jeroen Crijns van PwC Strategy& | Credit: PwC Strategy&

Geen discussie meer in de boardroom

Crijns adviseert al sinds 2008 grote bedrijven op dit gebied. Hij merkt sinds anderhalf jaar een omslag in de bestuurskamer. “Daarvoor zag je dat er altijd een of twee leden van de Raad van Bestuur waren die de transitie minder belangrijk vonden, terwijl de hele raad op één lijn moet zitten om er beweging in te krijgen. Vooral bij traditionele bedrijven. Ik merk nu dat dit aan het omslaan is, dat iedereen ervan overtuigd is dat er iets moet gebeuren en dat er geen discussie meer is. Dat is al winst. Daardoor zie je veel meer beweging op gang komen”, stelt hij.

Consumenten vragen erom

Die gedragsverandering ziet hij op een ander niveau ook bij consumenten. Uit eigen onderzoek blijkt dat acht op de tien mensen bereid zijn meer duurzame producten te kopen. Vier op de tien willen daar zelfs 10 tot 20 procent meer voor betalen. Bijvoorbeeld voor producten die niet in plastic zijn verpakt, biologische alternatieven of producten die niet van fossiele grondstoffen zijn gemaakt. Daarin ziet hij kansen voor bedrijven in de transitie naar ander materiaalgebruik. “De transitie waar we voor staan is een gigantische uitdaging, maar we zien dat de consument er echt om vraagt”, zegt Crijns. “De discussie over de noodzakelijke transitie speelt vaak in traditionele sectoren als energie
en zware industrie, maar je ziet het nu ook in sectoren als retail en consumer goods.”

Zijdecoating voor voedsel zorgt voor langere houdbaarheid en minder plastic

Onderzoekers van het MIT (Massachusetts Institute of Technology) hebben een bijzondere manier gevonden om voedsel op een duurzamere manier te verpakken én dat het langer houdbaar blijft. Het is geen plastic, maar eiwitten uit zijde. Eetbare eiwitten in zijde Benedetto Marelli, een assistent-professor aan het MIT, gebruikt daarvoor de afvalproducten van de zijde-industrie. In zijde zit het eetbare eiwit fibroïne. Met behulp van zout, water en warmte zet hij de eiwitten om in een kleurloze vloeistof. “We zuiveren de verkregen gel, die lijkt op de vloeistof in de klieren van de rups, en maken daar nanostructuren van”, zegt onderzoeker Marelli tegen NeoLife. Een week langer houdbaar Wanneer de vloeistof over het eten wordt gegoten, stolt het. Er ontstaat dan een flexibele, eetbare coating die ervoor zorgt dat het eten helemaal is afgedicht. En volgens de onderzoekers merk je er niets van: het is smaakloos, geurloos en onzichtbaar. De coating kan op bijna ieder voedselproduct worden toegepast. Zowel fruit, vlees als groenten. Daarmee blijft het eten zelfs op kamertemperatuur tot een week langer goed. Voedselverspilling En dat is hard nodig, blijkt uit cijfers over voedselverspilling. Volgens sommige schattingen belandt meer dan 40 procent van de vers verpakte voedingsmiddelen die wereldwijd worden geteeld in de afvalbak. En dat terwijl er meer dan 800 miljoen mensen met honger leven. Bovendien biedt de verpakking van zijde ook een oplossing voor het plasticprobleem. Naast dat plastic een gevaar vormt voor het milieu, de biodiversiteit en voor de mensheid, zorgt de productie ervan voor een hoop broeikasgassen. Plastic wordt gemaakt van olie en dat is allesbehalve duurzaam. Limiet op plasticproductie Wetenschappers lieten recent in een open brief weten dat er een limiet op de plasticproductie moet komen. Volgens hen is dat de enige oplossing om de groeiende dreiging van plasticafval op het milieu en onszelf halt toe te roepen. De eetbare coating van onderzoeker Marelli lijkt daar een oplossing voor te zijn. Met zijn start-up Mori wil onderzoeker Marelli het concept uitbreiden en opschalen. Onlangs haalde het bedrijf met een investeringsronde 50 miljoen dollar op. Met het geld wil de start-up onderzoek doen naar het langer vers houden van andere producten en uitbreiden naar andere landen. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.