Teun Schröder
29 januari 2024, 13:42

Klimaatsceptici minder sceptisch na gesprek met AI-chatbot

Mensen die sceptisch zijn over de menselijke oorzaken van klimaatverandering blijken na een chatgesprek met een AI-bot over het onderwerp hun mening bij te stellen. Na de interactie bleek er meer steun te zijn voor de wetenschappelijke consensus over de rol van de mens ten aanzien van de opwarming van de aarde.

Getty Images 1494104649 Een AI kan helpen draagvlak te creëren voor acties die nodig zijn om klimaatverandering een halt toe te roepen. | Credits: Getty Images

We wisten al dat kunstmatige intelligentie de wetenschap kan helpen bij de zoektocht naar nieuwe materialen voor batterijen
en vleesvervangers. Onderzoekers van de Universiteit van Wisconsin-Madison hebben nu een nieuwe vaardigheid van AI gevonden die kan helpen om klimaatsceptici en de wetenschap dichter bij elkaar te brengen. Het AI-gedreven large language model GPT-3 – een van de voorlopers van het populaire ChatGPT – wist in chatgesprekken met klimaatsceptici een dusdanige toon aan te slaan dat mensen nadien zich meer konden vinden in de wetenschap die de rol van de mens in klimaatverandering benadrukt.

Praat over klimaatverandering

Over een periode van een jaar gingen meer dan 3.000 mensen proefpersonen het gesprek aan met GPT-3. De opdracht die de proefpersonen kregen was eenvoudig: praat met de chatbot over klimaatverandering, maar bepaal zelf hoe je het onderwerp aanvliegt. Daarna volgde een vraag-antwoordgesprek dat meestal zo’n acht keer heen en weer ging.

Enquête

Nadien moesten de deelnemers een enquête invullen. “We stelden ze enkele vragen, bijvoorbeeld over de gebruikservaring”, zegt professor Kaiping Chen, een van de onderzoekers. “Vind je het leuk? Zou je het aanraden? Wat geslacht, ras en etniciteit betreft, is er niet veel verschil in hun evaluaties. Waar we grote verschillen zagen, waren de meningen over controversiële kwesties en de verschillende onderwijsniveaus.”

Iets minder sceptisch

Van de deelnemers stond zo’n 25 procent het sceptisch tegenover de wetenschap achter klimaatverandering. De groep was in de eerste plaats veel minder tevreden over de algehele chatervaring met GPT-3 dan de overige 75 procent. Ondanks de lage tevredenheid schoof de score waarmee de deelnemers hun geloof in klimaatverandering duidden op ten faveure van de wetenschap. Deze score was onder alle klimaatsceptici na de enquête gemiddeld 6 procent hoger dan voor het chatgesprek.

Black lives matter

Naast de gesprekken over klimaatverandering moesten de respondenten ook een chatgesprek aangaan over de Black Lives Matter (BLM) beweging. Ook in dit geval gaf een kwart van de respondenten van tevoren aan de beweging minder te steunen. Overeenkomstig met de resultaten over klimaatverandering gold ook hier een bijgestelde mening na het gesprek waarbij respondenten positiever stonden tegenover BLM.

Chen: “Ik zou niet zeggen dat de door de mens veroorzaakte klimaatverandering volledig werd erkend of dat ze plotseling Black Lives Matter steunden, maar toen we na hun zeer korte gesprekken onze enquêtevragen over die onderwerpen herhaalden, was er een significante verandering: een positievere houding tegenover de algehele consensus over klimaatverandering of BLM.”

Bewijsvoering

“Mensen die aangaven sceptisch te zijn over klimaatverandering, werden door GPT-3 verteld dat ze ongelijk hadden, gevolgd door de aanvoer van bewijsmateriaal om dit te ondersteunen”, zegt Chen. De gesprekken over BLM liepen wat eerder vast, omdat GPT-3 simpelweg vriendelijk aangaf het niet eens te zijn met de BLM-sceptici.

Volgens Chen kan de mens veel leren van een chatbot-interactie, met name over het belang van het begrijpen van andermans perspectief, waarden en cultuur. “Het is belangrijk dat we begrijpen hoe we een dialoog tussen mensen kunnen openen – zeker het soort dialogen die waardevol zijn voor onze samenleving.”

Lees ook:

Bijna helft thuisbatterijen nu van Nederlandse makelij; maker kan doorgroeien dankzij miljoeneninjectie

Charged is opgericht door Roeland Nagel en Twan Vooijs, twee techneuten die een bijdrage willen leveren aan de energietransitie. Omdat de meeste accu’s uit China komen en de kennis daarover dus niet in Nederland wordt opgebouwd, wilden zij een Nederlandse thuisbatterij bouwen. Succesvolle crowdfunding Daarnaast wilden ze consumenten de kans geven geld te verdienen met hun thuisbatterij, door die via slimme software op de elektriciteitsmarkt te laten handelen. In de zomer van 2022 hield Charged een succesvolle crowdfundingsactie, waarna de start-up begon met de productie van een kleine plug & play batterij, waarmee consumenten 5 kilowattuur stroom kunnen opslaan. Dat is genoeg voor het avond- en nachtverbruik van een gemiddeld huishouden. Vraag niet bij te benen Het eerste jaar kon het bedrijf de vraag nauwelijks bijbenen. Vorig jaar produceerde, verkocht en installeerde Charged ruim 2.100 Sessy’s. Dat is bijna de helft van de naar schatting 5.000 thuisbatterijen die Nederland op dit moment telt. De Sessy’s hebben samen een capaciteit van 10 megawattuur en een vermogen van 4 megawatt. "Dat is al genoeg om een vijfde van een gascentrale voor de productie van elektriciteit uit te zetten”, zeggen Nagel en Vooijs. "2023 was een bizar jaar. Hiermee hebben we de belofte van onze crowdfundingscampagne ingelost.” Investering vanuit SHII Om verder te kunnen opschalen wilde Charged kapitaal ophalen. Dat heeft het bedrijf verkregen van de SmartHub Incubator Industry (SHII) die beide ondernemers ook al steunde bij de eerdere crowdfundingsactie. Het SHII is een groep (oud) ondernemers uit de Achterhoek die andere bedrijven en start-ups helpen met coaching, kennis en financiering. Dertien deelnemende ondernemers kopen nu voor 2 miljoen euro een minderheidsbelang aan aandelen in het bedrijf. Met dat geld kan Charged verder professionaliseren, investeren in nieuwe ontwikkelingen en de productie verder uitbouwen. “Wij geloven in dit bedrijf. Gezien de Hollandse aanpak van Charged in combinatie met het nut en de noodzaak van thuisbatterijen, staan we open voor verdere investeringen in de groei van dit prachtige bedrijf”, zegt voorzitter Iginio Voorhorst van de SHII. Geld verdienen met thuisbatterij Met de batterij kunnen eigenaren hun eigen groene zonnestroom opslaan. Nu de salderingsregeling naar alle waarschijnlijkheid wordt afgebouwd - de Eerste Kamer beslist daar begin februari over – wordt opslag en gebruik van eigen stroom in een batterij nog aantrekkelijker. De batterij kan ook inspelen op de energieprijzen in combinatie met een dynamisch contract. Consumenten met zo’n contract kunnen de thuisbatterij met behulp van slimme software opladen als de stroomprijs op zonnige of winderige dagen laag of zelfs negatief is. Die stroom kunnen ze dan weer verkopen en terugleveren aan het elektriciteitsnet als de prijzen hoger zijn, vaak ’s avonds. Netcongestie voorkomen Omdat deze vorm van aansturing soms netcongestie verergert, werkt Charged met de Sessy ook aan slimme software voor congestiesturing. Energiebedrijven en netbeheerders zijn namelijk steeds vaker bereid geld te betalen als consumenten de batterij opladen op momenten dat er te veel groene stroom wordt opgewekt en er weinig vraag is en juist niet op momenten dat er al een grote vraag naar stroom is. Bijvoorbeeld tijdens de ochtend- of avondpiek. Dat voorkomt onbalans en congestie op het elektriciteitsnet. De ruim 2.000 Sessy’s zijn verspreid over heel Nederland verkocht en geïnstalleerd. Samen kunnen ze een heel netwerk vormen dat ingezet kan worden om dit soort netcongestie te bestrijden. Virtual power plant Charged is bezig om hiervoor een zogeheten virtual power plant op te zetten. Dat is een online netwerk waarin alle eigenaren die mee willen doen via slimme software met elkaar worden verbonden. De batterijen kunnen dan lokaal het sein krijgen om te laden of te ontladen. “Een grote batterij naast een zon- of windpark kan alleen op die plek de netcongestie bestrijden, wij zouden dat met ons netwerk in heel het land lokaal kunnen aanpakken”, zeggen Vooijs en Nagel. Pilot Het online netwerk wordt sinds vorig jaar al op kleine schaal getest in de gemeente Ooststellingwerf, die in samenwerking met netbeheerder Alliander, Rabobank en Charged wil onderzoeken en testen hoe thuisbatterijen ingezet kunnen worden voor een groene energietransitie zonder netcongestie. Lees ook: Geld verdienen met je thuisbatterij; Nederlandse start-up maakt het mogelijkAbonnement op een thuisbatterij voor Nederlandse zonnepaneelbezittersEerste thuisbatterij van Nederlandse makelij gaat in productieThuisbatterij is volgens Milieu Centraal geen goed idee: dit zijn alternatieven