André Oerlemans
25 mei 2023, 11:15

Kwart bedrijven speelt struisvogel, terwijl EU-klimaatregels eraan komen

Ruim vier op de tien bedrijven in Europa hebben nog steeds geen beleid op het gebied van klimaat, duurzaamheid, sociaal- en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een kwart negeert alle klimaat- en duurzaamheidsrichtlijnen die de EU de komende jaren invoert. Saillant detail: van de accountants die al deze richtlijnen moeten gaan controleren, weet driekwart hier nauwelijks iets van.

Adobe Stock 517642324 Bedrijven krijgen te maken met steeds strengere EU-richtlijnen zoals de CSRD | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit onderzoek dat Lefebvre Sarrut, moederbedrijf van het Nederlandse Sdu, heeft laten doen door onderzoeksbureau Angi studio. In totaal werden zestien diepte-interviews en 744 online-enquêtes gehouden bij Europese bedrijven, waaronder 279 in Nederland. Eerder dit jaar hield de juridisch en fiscaal dienstverlener ook al een kwalitatief onderzoek naar het beleid van bedrijven op het gebied van ESG (Milieu, Maatschappij en Governance) en CSR (MVO, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen).

Onderschatten

Vanuit de Green Deal en het Fit for 55-programma van de EU komen er vanuit Brussel de komende jaren steeds strengere klimaat- en milieuregels voor bedrijven. Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat vier op de tien bedrijven niet op de hoogte zijn van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Daarmee verplicht de EU bedrijven met meer dan 250 werknemers of meer dan 40 miljoen euro omzet om naast hun financiële jaarrekeningen vanaf 1 januari 2025 jaarlijks te rapporteren over de impact van hun activiteiten op mens en milieu (ESG en CSR). Bijvoorbeeld over CO2-uitstoot, biodiversiteit of mensenrechtenschendingen. Voor bedrijven met meer dan 500 werknemers geldt de nieuwe richtlijn al vanaf 1 januari 2024. “Bedrijven onderschatten dit enorm en brengen daarmee hun bestaansrecht op de lange termijn in gevaar”, zegt coördinerend onderzoeker Wanda Bolte van Sdu.

Pijnpunten

Vier op de tien bedrijven blijken volgens het onderzoek niemand in dienst te hebben voor hun ESG- en CSR-beleid. Hun directie weet nog van niets. Eén op de vijf doet alleen wat wettelijk vereist is. De automotive- en chemische industrie zijn hier beter op voorbereid dan andere sectoren. De helft van de bedrijven die wel hiermee aan de slag zijn gegaan, ontdekt dat hier heel veel bij komt kijken en dat het enorm veel werk kost om aan alle milieueisen en klimaatregels te voldoen. Dat begint met het formuleren van ESG-doelen, het verzamelen van data en in kaart brengen van wet- en regelgeving. Daarna blijkt het implementeren in de organisatie een enorme uitdaging, net als het vergaren van data voor rapportages en het opzetten van methodes om te rapporteren over verschillende bedrijfsvestigingen in verschillende landen. Dat kost veel tijd en moeite, geven bedrijven in het onderzoek aan. Daarna moeten ze ook nog eens hun prestaties evalueren en verbeteren.

Geen vinkjes zetten

Bolte noemt de resultaten van het onderzoek zorgelijk. “De CSRD gaat niet over vinkjes zetten. Je kunt dit niet uitbesteden aan je accountant. Je zult als bedrijf van kop tot staart moeten verduurzamen en hier maatregelen op moeten formuleren. Daarom verontrust het ons dat zoveel bedrijven hiervoor geen mensen en geen middelen beschikbaar hebben en hier geen notie van hebben. We horen namelijk van bedrijven die hier wel mee bezig zijn, dat het heel veel moeite en tijd kost om ESG- en CSR-beleid in te richten.”

Dat de maakindustrie al verder is met het implementeren van ESG- en CSR-beleid, komt volgens haar, doordat die al langer ervaring heeft met milieuregels. Anders krijgen bedrijven geen vergunning of zelfs boetes. “Maar de dienstverlenende sector moet hier ook aan gaan voldoen en die heeft deze wet- en regelgeving nog niet in het vizier”, zegt ze.

Lees ook:

Dit zonnepanelensysteem gaat als een klimop tegen de muur op

De zwarte glimmende driehoeken aan de muur van een gebouw van High Tech Campus Eindhoven lijken wel een kunstwerk en zijn dat misschien ook wel. Maar belangrijker: er wordt energie mee opgewekt. Aan de muur van de campus werd onlangs een gloednieuw systeem van zonnepanelen geïnstalleerd dat niet langer afhankelijk is van beugels en een dak, maar gewoon tegen de wand kan worden 'geplakt'. Het systeem is opgebouwd uit vijftig driehoekige gevelpanelen, die in de vorm van een klimop zijn bevestigd aan de muur van gebouw HTC 5. "Deze hightech klimop is rond de hoek van het gebouw aangebracht en bestaat uit zwarte en donkergroene 3D-composiet elementen, bekleed met dunne-filmzonnecellen", legt projectleider TNO uit. Het totale systeem heeft een vermogen van 6,5 kilowattpiek. De zonnepanelen werden door TNO en sociale onderneming Van der Leegte Werkt gefabriceerd. Andere partners zorgden voor het ontwerp en de levering van de specifieke gevelpanelen. "Het ontwerp en de bouw van het systeem hebben een jaar geduurd. Nu wordt het nog een jaar uitgebreid gemonitord om de opbrengst onder verschillende omstandigheden te meten", aldus TNO. Veel mogelijkheden Deze nieuwe manier van zonne-energie opwekken is zeer kansrijk voor de toekomst, denken de onderzoekers. "Er zijn veel stappen gemaakt om zonnecellen snel, flexibel en betaalbaar in oppervlakten en objecten te verwerken. Gevelmodules met zelfgekozen ontwerp vormen een aantrekkelijk alternatief voor de traditionele panelen op daken. Er is in Nederland in totaal 2.200 vierkante kilometer aan geveloppervlak, waarvan 660 vierkante kilometer geschikt is voor het opwekken van zonne-energie", rekende TNO al uit. Dat betekent dat er in totaal een vermogen van 58 gigawattpiek kan worden gerealiseerd. "Om dat in perspectief te zetten: in 2022 was het vermogen van alle zonne-energie-installaties in Nederland 18,8 gigawattpiek." Volgens de onderzoekers zit het succes van de gevelpanelen in het feit dat er veel meer ruimte is op gevels dan op daken. Bovendien zal de energie verspreid over de hele dag worden opgewekt, wat ervoor zorgt dat het energienetwerk minder snel overbelast raakt. Kunstwerk En het oog wil ook wat: deze gevelzonnepanelen kunnen volledig worden aangepast in maat, vorm, kleur en transparantie en zijn daarmee toepasbaar op elke muur. "Een esthetisch uitgevoerde gevel, een kunstwerk of een beeldmerk. Dit is fraaier om naar te kijken en het idee is dat het minder weerstand oproept dan de aanblik van standaard zonnepanelen." Wel kan, afhankelijk van de variatie, de opbrengst van de zonnepanelen wisselen. "Dit project laat zien hoe we verschillende bestaande gebouwen in ons landschap kunnen bekleden met visueel aantrekkelijke zonnepanelen en zo meer zonne-energie kunnen opwekken", zegt Wim Soppe, senior scientist bij TNO. Het ontwerp in Eindhoven, waarvoor subsidie werd verstrekt door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken, wordt een jaar lang uitgebreid gemonitord om de opbrengst onder verschillende omstandigheden te kunnen meten. Dus, kunnen we straks van onze huizen en bedrijfspanden één groot zonnepaneel maken? Die mogelijkheid komt volgens TNO steeds dichterbij. Lees ook: Nederlandse fabrikant van circulaire lichtgewicht zonnepanelen opent fabriek in Weert Zonnepanelen tussen de rails een nieuwe bron van energie?Drijvende zonneparken kunnen een derde van de wereld van groene stroom voorzienMeer zonnepanelen dan ooit, maar deze winter toch 12 procent minder opwek groene stroom