Marc Horckmans 02 augustus 2022, 08:00

Bijen kunnen wereldwijde voedselprijzen helpen stabiliseren

De ondersteuning van bestuivers zou de wereld kunnen helpen om de productie van belangrijke gewassen zoals oliezaden en fruit te stabiliseren. Dit kan een belangrijk instrument zijn om onzekerheid rond de bevoorrading, die tot hoge pieken in de voedselprijzen kan leiden, te verminderen. Dat zegt een studie van wetenschappers van de University of Reading.

Adobe Stock bij op bloem “Bestuivers bieden een dubbel positieve voordeel voor de oogst” | Credits: Adobe Stock

Het onderzoek zocht naar de impact die bestuivers op de stabiliteit van de oogst van veldbonen, koolzaad en appels – drie wereldwijd belangrijke en representatieve gewassoorten – hebben. De studie toonde daarbij aan dat de inzet van bestuivers zoals bijen de variaties in de oogst gemiddeld met 32 procent verminderde.

Stabiliteit

De resultaten van de studie tonen volgens de onderzoekers aan dat de aanwezigheid van bestuivers over een langere periode een grotere stabiliteit in de opbrengst van gewassen kan garanderen en daarmee een belangrijke bijdrage tot de voedselveiligheid kan leveren.

“De activiteit van de bestuivers kan er uiteindelijk mede voor zorgen dat grote schokken op de wereldwijde voedselmarkten, die aan de bron van hoge piekprijzen liggen, kunnen worden vermeden”, benadrukt onderzoeksleider Jake Bishop, professor gewaswetenschappen aan de University of Reading.

“Bestuivers bieden een dubbel positieve voordeel voor de oogst”, merkt professor Bishop op. “In de eerste plaats zorgen zij voor een meer omvangrijke oogst, waardoor grotere voorraden op de markten kunnen worden aangevoerd.”

“Daarnaast verminderen ze echter ook de fluctuaties in de voedselvoorziening. Een stabiele en voorspelbare productie van voedzaam voedsel is een noodzaak voor zowel de boeren als voor de wereldwijde voedselzekerheid.”

“We kunnen momenteel duidelijk ervaren dat instabiliteit of schokken in het voedselsysteem tot dramatische stijgingen van de voedselprijzen kunnen leiden. Bovendien kan worden vastgesteld dat bestuivers vooral belangrijk zijn bij de productie van groenten en fruit, die bij grote delen van de wereldbevolking cruciale onderdelen van het dagelijks menu vertegenwoordigen.”

Andere factoren

Hoewel de positieve impact van bestuivers op de gewasopbrengsten algemeen bekend is, moet volgens de onderzoekers daarentegen worden vastgesteld dat tot nu toe weinig geweten is over hun invloed op de stabiliteit van de gewassen.

“De activiteit van de bestuivers zorgt er niet alleen voor dat individuele planten een constante productie opleveren, maar leidt er tevens toe dat de oogst van een totaal veld of een volledig gebied van grote variaties in de opbrengsten gespaard blijft”, merken ze op.

De impact van de bestuivers wordt volgens professor Bishop gelimiteerd door een plafondeffect, onder invloed van beperkingen die aan andere factoren – zoals de voedingsstoffen in de bodem of de toegang tot water – moeten worden toegeschreven.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Vleesvervangers vaak gezonder dan echt vlees, blijkt uit onderzoek

Het artikel is gepubliceerd in Future Foods. Uit het onderzoek dat eraan vooraf ging blijkt ook dat de speciaal-gemaakte alternatieven ervoor zorgen dat mensen vaker melk en vlees laten staan. Dat komt omdat de vervangers daarin vaker worden gebruikt omdat ze qua smaak, structuur en geur sterk doen denken aan ‘echt’ vlees en melk. Volgens de onderzoekers is het daarom effectiever om mensen over te laten stappen op de alternatieven en daarmee de vraag naar vlees en zuivel te verminderen, dan ze aansporen om helemaal vegetarisch te koken. Waarschijnlijk omdat het meer creativiteit van de kok vraagt - en daar moet je maar net zin in hebben na een lange werkdag. Lees ook: Eiwit uit schimmels als alternatief voor biefstuk. Waardige vervangers De psychologen van de Britse universiteit bekeken 43 verschillende onderzoeken. Deze gingen allemaal over de gezondheids- en milieueffecten van plantaardig voedsel, en over hoe consumenten daarop reageren. Zij kwamen daarbij tot de conclusie dat plantaardige producten die dezelfde textuur, smaak en prijs hebben als bewerkt vlees de beste kans maken om dat product ook echt te vervangen. Ook kwamen zij tot de conclusie dat de plantaardige alternatieven voor een stuk minder CO2-uitstoot zorgen dan de dierlijke producten die ermee worden vervangen. Daarin ligt het er natuurlijk wel aan welk plantaardig ingrediënt ter vervanging wordt gekozen. Ter illustratie: als de totale Duitse vleesconsumptie wordt vervangen door proteïne uit bonen scheelt dat bijna acht miljoen ton CO2 per jaar. Bovendien hebben bonen en andere groenten een stuk minder land en water nodig om te kunnen groeien: ook een voordeel voor het milieu. Vleesvervangers zijn gezonder De grootste verrassing van het onderzoek is misschien wel dat plantaardige producten meer voedingsstoffen bevatten dan dierlijke producten. In een artikel stond zelfs dat 40 procent van de conventionele vleesproducten minder gezond is dan de plantaardige alternatieven waarmee ze zijn vergeleken - slechts 14 procent van het Britse aanbod aan vervangers. Veel verstokte vleeseters dragen vaak als argument aan dat ze vlees blijven eten omdat het meer voedingsstoffen bevat, maar dat lijkt nu niet meer op te gaan. Uit een ander onderzoek dat wordt aangehaald in het gepubliceerde artikel blijkt namelijk ook dat de melk- en vleesvervangers ook beter zijn als je spieren wilt opbouwen of juist af wilt vallen. In de toekomst wordt dat waarschijnlijk nog beter, omdat er andere ingrediënten aan de vervangers kunnen worden toegevoegd. Denk aan micro-algen of eetbare schimmels die de aminozuren, vitamines en antioxidanten in de vervangers kunnen opkrikken. Veel potentie “Ondanks de grote stappen die producenten van vleesvervangers al hebben gezet de laatste jaren, zit er nog veel potentie in het verbeteren van de smaak, textuur en de manier om ze te koken”, zegt een van de onderzoekers. “En er zit ook nog veel potentie in het innoveren van ingrediënten en de processen om de voedingswaarden te verhogen. Denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van de vitaminen.” Volgens Dr. Bryant, een van de auteurs, is er meer onderzoek nodig naar hoe deze verbeteringen realiteit kunnen worden. Want op die manier kunnen vleesvervanger-producenten hun producten verbeteren, waardoor de vraag naar echt vlees in de toekomst nog meer kan dalen." Lees ook: Onderzoek wijst uit: mensen in rijke landen moeten 75 procent minder vlees eten om de klimaatdoelen te halenSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.