Hannah van der Korput
09 november 2023, 13:43

Deze pan reduceert gasverbruik en CO2-uitstoot met 50 procent

Huishoudens stappen geleidelijk over op elektrisch koken. Restaurants, waar pas écht veel gekookt wordt, doen dat nog niet. Maar een speciale pan kan het gasverbruik en de CO2-uitstoot in de horeca wel flink terugdringen.

Getty Images 1355133169 Momenteel wordt het kookgerei getest door professionele koks, bijvoorbeeld bij Golden Tullip. | Credits: Getty Images

Het idee voor de pan ontstond toen Surya Prakash stond te koken in zijn studentenhuis in Delft. “Tijdens het koken merkte ik dat er wel erg veel warmte verloren gaat. Ik dacht: kan dat niet efficiënter?”

Surya besloot om zijn eigen probleem op te lossen. Onder de naam NeoStove ontwikkelde hij een pan die de warmte beter vasthoudt. De pan is aan de onderkant niet vlak, maar heeft reliëf. “In die verdikkingen gaat de warmte zitten. De warmte gaat niet verloren, maar wordt vastgehouden. Dat maakt dat er minder gas nodig is om een maaltijd te bereiden. Bij een reguliere pan is de energie-efficiëntie slechts 30 procent. Bij deze pan is dat tweemaal hoger, ongeveer 60 procent. Dat is een aanzienlijk verschil. Er is al patent aangevraagd voor deze uitvinding.”

Horeca

Maar heeft deze pan wel een toekomst? De Nederlandse overheid wil immers steeds meer woningen van het gas af halen. De fossiele brandstof zorgt voor veel CO2-uitstoot en bovendien is de voorraad eindig. “Het klopt dat steeds meer woningen gaan koken op inductie”, stemt Surya in. “Maar in de horeca gaat dat voorlopig nog niet gebeuren. Allereerst is het prijzig om de hele keuken aan te passen en anders in te richten. Professionele keukens hebben vaak meer dan 10 pitten. Het is een kostenpost om dat allemaal elektrisch te maken. Bovendien kunnen veel horecazaken hun stroomcapaciteit niet even uitbreiden. Zij verbruiken al veel: denk aan koelingen, vriezers, ovens en frituur. Als ze het al willen, hebben horecaondernemers te maken met een lange wachttijd. Want dat speelt ook mee: veel chefs koken liever traditioneel op gas.”

Duurzamer alternatief

Daarom is het volgens Surya belangrijk om een duurzamer alternatief te bieden dat meteen kan worden gebruikt. “De pan verbruikt 50 procent minder gas, waardoor de CO2-uitstoot ook wordt gehalveerd.”

Momenteel wordt het kookgerei getest door professionele koks, bijvoorbeeld bij Golden Tulip. “Zij delen hun ervaringen, wij passen de pan aan op hun inzichten.”

Voordelen voor chef

De ervaringen zijn positief. “Er gaat meer warmte naar de pan. Op die manier wordt het kookproces versneld. Dat is voordelig wanneer het hele restaurant vol zit. En omdat de pan meer warmte opneemt, wordt het in de keuken ook minder warm. Koks hoeven dus niet meer zwetend achter het fornuis te staan.”

Volgend jaar in de verkoop

De pan moet in februari 2024 in de verkoop gaan. Stiekem kijkt Surya al met een schuin oog naar de toekomst. Een pan die dezelfde besparingen levert op inductie sluit hij niet uit. “Maar dat is iets voor later. Eerst deze pan maar eens op de markt brengen.”

Lees ook:

Goedkope windenergie dankzij afwijkend type 'windmolen' gesteund door Bill Gates

De traditionele windmolen, bestaande uit een mast met drie wieken, is al decennia het toonbeeld van windenergie. Toch hebben we in de afgelopen jaren windturbines in allerlei soorten en maten voorbij zien komen. Uitvinders experimenteren volop met nieuwe modellen, zoals windmolens in de vorm van piramides en gigantische verticale reuzen deinend op de golven. Het Amerikaanse AirLoom Energy voegt daar een nieuw model aan toe, dat radicaal afwijkt van alle andere concepten. Wieken draaien langs een rails Het design doet eerder denken aan een droogmolen voor je was, dan aan een windturbine. Maar AirLooms 2,5 megawatt ontwerp lijkt praktisch in al zijn eenvoud. Het systeem bestaat uit een ovale rails die met behulp van palen zo’n 25 meter boven de grond hangt. Aan deze rails hangen verticale rotorbladen van zo’n 10 meter. Het idee is dat deze rotorbladen door de wind rondjes draaien langs de rails. Generatoren bevestigd aan de palen die de rails in de lucht houden vangen vervolgens de energie uit deze ronddraaiende beweging op.Schematische tekening van het concept van AirLoom.Goedkoper dan andere windmolens Alle onderdelen van Airloom’s 2,5 megawatt ontwerp kunnen gemaakt worden in relatief kleine fabrieken en vervoerd worden op een enkele vrachtwagen. En omdat het systeem niet op extreme hoogtes werkt, is onderhoud makkelijk en goedkoop. Dat ligt net wat anders bij een standaard 2,5 megawatt windturbine, bijvoorbeeld van GE, die 85 meter de hoogte in torent. AirLoom claimt dat hun ontwikkelingskosten minder dan een tiende zijn van deze standaardturbine. Neem je het landgebruik mee in deze calculatie voor een windpark van 20 megawatt dan zijn AirLooms kosten slechts een kwart. Investering Bill Gates Voor AirLoom op grote schaal kan bouwen, gaat het bedrijf eerst een prototype van 50 kilowatt testen. Daarvoor kreeg het recent een investering van 4 miljoen dollar (3,7 miljoen euro) van Breakthrough Energy Ventures, ooit opgezet door Microsoft-miljardair Bill Gates. Ook maakte het bedrijf de aanstelling van Neal Rickner als CEO bekend. Rickner werkte eerder bij Google, onder andere aan een vlieger die windenergie opwekt. Uitgestrekte gebieden Hoewel het ontwerp van AirLoom niet hoog de lucht in reikt, nemen de rails en palen wel veel land in beslag. Het is daarom nog maar de vraag of we dit systeem in dichtbevolkte landen als Nederland gaan zien. Dat ligt natuurlijk anders in landen als de VS die meer uitgestrekte gebieden kennen. Het eenvoudige ontwerp en relatief lage kosten maken AirLoom een partij om in de gaten te houden. Lees ook: Duizenden liters drinkwater maken met de kracht van de golvenOok in oktober was ruim helft van de stroom groen, vooral dankzij windmolensIPCC-auteur professor Blok: snel drie keer zoveel wind en zonne-energie nodig om Parijs te halen