Hannah van der Korput
05 december 2023, 11:19

Eieren waar geen kip aan te pas komt: deze Nederlandse merken zetten erop in

Gekookt, gebakken, geklutst; met ei zijn veel variaties mogelijk. Er is nóg een variant, namelijk het ei zonder kip. Deze zogenoemde eivervangers zijn plantaardig en in opkomst. Welke Nederlandse merken zetten erop in? En hoe duurzaam zijn eivervangers eigenlijk?

Getty Images 1463194958 1 Is een vervanger duurzamer dan een ei afkomstig van een kip? | Credits: Getty Images

Vegan eieren van VEGGS, onderdeel van Kipster

Het Nederlandse bedrijf Kipster maakt al jaren het meest duurzame ei ter wereld. De kippen scharrelen in een natuurlijke leefomgeving en worden gevoerd met reststromen uit de supermarkt zoals oud brood. De energie voor de boerderij wordt eigenhandig opgewekt door zonnepanelen. Inmiddels waagt Kipster zich ook aan plantaardige eieren waar geen kip meer aan te pas komt.

Kipster brengt de eivervangers uit onder de naam Veggs. Het bedrijf heeft twee type eivervangers op de markt gebracht. De eerste is een mix waarmee roerei en omelet kan worden gebakken. Het kan ook worden verwerkt in baksels zoals quiche en cake. Daarnaast is er ook een variant verpakt in een traditionele eierdoos. Deze kan worden gebakken of gekookt.

Erwten vormen een belangrijk ingrediënt in de eivervangers van Veggs. Op de website is te lezen dat erwten een lage ecologische voetafdruk hebben en minder water gebruiken dan soja of dierlijke eiwitbronnen. Ook bevat het veel eiwitten en belangrijke mineralen en vezels.

Ruud Zanders, een van de initiatiefnemers van Veggs: “In het laboratorium doen we hetzelfde als op onze boerderij. We hebben plantaardige grondstoffen en daar maken we een ei van. Op de boerderij stoppen we die grondstoffen in een kip. In de keuken van het lab stoppen we het in een ketel. Voor Veggs hoeft geen dier geëxploiteerd te worden en als het in de toekomst lukt om met veel minder dieren, tot misschien wel geen dieren, in ons voedsel te voorzien dan hebben we met Veggstoch de mogelijkheid voor een heerlijk roereitje bij het ontbijt.”

Royal Avebe maakt eieren van aardappelen

Aardappelverwerker Royal Avebe kwam tot het inzicht dat aardappeleiwitten een goede basis zijn voor plantaardige eieren. In het Groningse Veendam maakt het bedrijf naar eieren die als twee druppels lijken op het origineel, inclusief dooier.

De eivervangers liggen nog niet in de winkel, maar volgens Avebe-topman David Fousert volgen de ontwikkelingen zich snel op. “Zelf ben ik erg enthousiast over de omelet van aardappeleiwit. Niet van echt te onderscheiden. In de VS is het al te koop”, zei hij tegen RTV Noord. Volgens Fousert heeft aardappeleiwit een hogere voedingswaarde dan andere plantaardige eiwitten. “Op dat punt is ons eiwit superieur.”

Plantaardige eivervangers van Smaakt

Nog een eivervanger van Nederlandse komaf is die van het merk Smaakt. Het is een poeder die gebruikt kan worden om onder andere plantaardige cake, koekjes en pannenkoeken mee te bakken. Volgens de verpakking is de bereiding een eitje: voeg water toe aan de mix en klopt het geheel op. Dan ontstaat er een luchtige structuur die het traditionele ei kan vervangen.

De basis van deze eivervanger is lupinemeel. Lupine is een peulvrucht. Het wordt veel gebruikt in vleesvervangers, brood en bakproducten. Lupine heeft een lage klimaatbelasting, waardoor het als mogelijke vervanger van soja wordt gezien. Soja dat wordt geteeld in Zuid-Amerika gaat vaak ten koste van het oerwoud of andere natuur. Lupine stelt weinig eisen aan de grondsoort, waardoor het ook in Europa kan worden verbouwd. Een kortere reisafstand zorgt ervoor dat lupine het milieu minder belast. De plant neemt ook CO2 op en gebruikt dat om te groeien.

Duurzame keuze?

Is een vervanger duurzamer dan een ei afkomstig van een kip? De milieu-impact van traditionele eieren hangt af van de manier waarop de kippen worden gehouden en het voer dat ze eten. Bovendien produceren kippen mest. De schadelijke meststoffen kunnen in de lucht en het water terechtkomen. Toch valt de klimaatimpact van eieren mee. De CO2-voetafdruk van een kilo eieren varieert van ongeveer twee tot vier kilo CO2 per kilogram product. Ter vergelijking: een kilo rundvlees staat gelijk aan zo’n 24 kilo CO2.

Net als eieren scoren ook eivervangers verschillend op duurzaamheid. Feit is dat er geen kip meer nodig is om de grondstoffen te verwerken en een ei te leggen. Dat komt het dierenwelzijn ten goede. Ook is er geen grond en stal nodig en wordt er geen mest geproduceerd. Of een eivervanger duurzaam is, hangt af van de grondstoffen die nodig zijn en het productieproces. Hebben de ingrediënten een grote impact op het milieu of kost de productie erg veel energie, dan is het maar de vraag of het onderaan de streep ook écht duurzamer is.

Lees ook:

Dit wordt het duurzaamste alternatief voor begraven, cremeren…en drugs vernietigen

Als de Tweede Kamer volgend jaar akkoord gaat met de aangepaste Wet op de lijkbezorging, gaat het Nederlands-Duitse bedrijf Eco Resomation een resomatie-tank op de markt brengen. Daarmee kunnen crematoria, uitvaartondernemers en ziekenhuizen lichamen van overleden mensen op duurzame wijze resomeren, terwijl ze in een oplosbare kist liggen. Op basis van dezelfde techniek gaat het bedrijf mobiele installaties bouwen waarmee drugs, chemische wapens en oude medicijnen op duurzame wijze vernietigd kunnen worden. Duurzamer dan cremeren en begraven Bij resomeren worden lichamen via alkalische hydrolyse opgelost in heet water, waarna alleen de botten en het proceswater - het effluent - overblijven. De botten worden vervolgens gedroogd, tot zeer kleine delen verwerkt en in een urn aan de nabestaanden aangeboden. Volgens onderzoek van TNO is het de meest duurzame uitvaarttechniek. Daarin is resomeren vergeleken met begraven en cremeren en heeft TNO gekeken naar zaken als de aantasting van de ozonlaag, verzuring, vermesting, smog, giftigheid voor bodem, water en lucht, landgebruik en klimaatverandering. Cremeren scoort het slechts op die punten, begraven wat beter, maar resomeren kleurt in het onderzoek op bijna alle punten groen. Het levert nauwelijks tot geen bodem-, lucht- en watervervuiling op en is daarom een groener alternatief voor cremeren en begraven. Wet in 2024 veranderd Resomeren mag nu alleen in de VS, Engeland en Zuid-Afrika. Nederland wil volgend jaar de Wet op lijkbezorging aanpassen om het hier ook mogelijk te maken. Uit een enquête van Radar bleek in 2020 dat maar liefst 62 procent van de Nederlanders resomeren dan zou overwegen. De gezondheidsraad concludeerde al in 2020 dat alkalische hydrolyse als nieuwe vorm van lijkbezorging toelaatbaar is. Toenmalig minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties schreef de Tweede Kamer dat ze deze nieuwe techniek een waardevolle aanvulling vindt. Wel moest nader onderzocht worden hoe het effluent afgevoerd of verwerkt moet worden. Als dat bekend is, zal haar opvolger Hanke Bruins Slot de aangepaste Wet op de lijkbezorging nog voor de zomer van 2024 bij de Kamer indienen. Oplosbare doodskist Ter voorbereiding daarop heeft Eco Resomation een roestvrijstalen vat ontwikkeld waar lichamen in minder dan twee uur tijd opgelost kunnen worden: de Eco Resomator. Dat gebeurt onder druk van 11 bar en een temperatuur van 190 graden Celsius. Dat is volgens TNO de veiligste manier om lichamen te resomeren. “Er zijn aanbieders van goedkopere apparaten die drukloos onder een temperatuur van 80 graden lichamen resomeren. Dan duurt het veel langer en is het effluent niet schoon en veilig. Bij ons wel", zegt oprichter Luc de Haan van Eco Resomation. Ook bij het overhevelen van een lichaam vanuit een kist in de resomeer-unit ontstaat besmettingsgevaar. Daarom werkt de Eco Resomator met afbreekbare Nederlandse uitvaartkisten van FAIR coffins, die in het vat opgelost worden. De kisten worden gemaakt van een kartonachtig plaatmateriaal met dezelfde eigenschappen als een traditionele kist, door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het proces van resomeren in een afbreekbare kist in beeld gebrachtTerug naar de natuur Voor het effluent zijn verschillende toepassingen denkbaar, zoals bemesting van akkers en bossen, afvoer via het riool of het maken van biogas. Van het overblijvende proceswater kan bijvoorbeeld mest voor cacaoplantages in Afrika gemaakt worden. Er kunnen op termijn zelfs mestkorrels van gemaakt worden, zoals de cacaoboeren nu ook gebruiken. “Mensen die kiezen voor resomeren willen hun lichaam graag terug aan de natuur geven. Die geven aan dat hun effluent gebruikt mag worden voor bemesting van akkers of bossen”, zegt De Haan. Drug en chemische wapens Daarnaast wil het zijn technische innovaties inzetten om te helpen om drugs, chemische en biologische wapens en medicijnen die over de datum zijn te vernietigen. Het bedrijf is in gesprek met de Nederlandse politie om mobiele units te produceren waarmee grote drugsvangsten ter plekke geresomeerd kunnen worden. Dat is duurzamer dan verbranden. Ook dit wordt door TNO getest. Het kennisinstituut is momenteel aan het testen of de technologie ook geschikt is om chemische wapens te resomeren en zo te vernietigen. In Duitsland gemaakt Eco Resomation is opgericht door oud-medewerker Luc de Haan van chemieconcern DSM. Verschillende oud-collega’s helpen en ondersteunen het bedrijf als adviseur of expert. Ere-adviseur is hoogleraar microbiologie en voormalig R&D-directeur Emmo Meijer. De geautomatiseerde resomatie-units voor crematoria, uitvaartondernemers en ziekenhuizen worden geproduceerd door partner Bader Anlagenbau GmbH uit Duitsland. De missie van Eco Resomation is om een innovatief, groener alternatief te bieden voor het traditionele begraven en cremeren. "Voor lijkbezorging is dit een welkome, duurzame techniek, naast de bekende vormen van lijkbezorging. De toepassing voor de vernietiging van drugs moet verder onderzocht worden, maar is potentieel veel minder milieubelastend dan verbranding”, zegt Emmo Meijer Lees ook: Opmerkelijk: op een duurzame manier je dode huisdier cremerenDuurzaam begraven? Opties genoeg!De groene dood: duurzame uitvaart populair in VSDuurzaamheid in de crematiebranche: cremeren op hernieuwbare energiebronnen