Hannah van der Korput
03 juli 2023, 10:45

En de eerste stadsbrede statiegeldbeker gaat rond in… Leiden

Koffie of frietje to go? Per 1 juli betaal je voor de plastic wegwerpverpakkingen waarin drankjes en maaltijden worden geserveerd. Ondernemers zijn vanaf nu ook verplicht om een herbruikbaar alternatief aan te bieden of toe te staan dat consumenten zelf herbruikbare bekers of bakjes meenemen. Leiden heeft nu als eerste gemeente in Nederland de Leidse statiegeldbeker geïntroduceerd.

Adobe Stock 376236275 De Leidse stadsbeker kan bij diverse cafés en restaurants worden gebruikt en teruggebracht. | Credits: Adobe Stock

Het Leidse statiegeldbekersysteem kent geen winstoogmerk. Inwoners en bezoekers betalen voor hun drankje een euro extra voor de beker. Wordt de beker later weer ingeleverd, dan wordt de euro terugbetaald. De stadsbeker kan bij diverse cafés en restaurants worden gebruikt en teruggebracht. Iedere ondernemer kan zich bij het initiatief aansluiten. Het centrummanagement Leiden zorgt voor de praktische uitvoering van de statiegeldbekers.

‘Inspirerend voorbeeld’

Staatssecretaris Heijnen noemt Leiden een inspirerend voorbeeld voor andere steden. “Elke dag gooien we in Nederland 19 miljoen plastic bekers en voedselverpakkingen weg, na eenmalig gebruik. Dat kan en moet anders! Veel ondernemers zijn hier gelukkig al goed mee bezig en komen met innovatieve ideeën. Zo ook in Leiden. Hier maken ze met de introductie van de handige Leidse to-go statiegeldbeker de ommezwaai naar herbruikbaar. Het is daarmee een mooi voorbeeld voor andere steden. Zo zetten we samen stappen om onze planeet netjes achter te laten voor onze kinderen en kleinkinderen.”

Zwerfafval

De nieuwe statiegeldbekers moeten de stad naast duurzamer ook schoner maken. Veel wegwerpverpakkingen komen nu nog op straat terecht. Ingrid Goedhart, directeur van Nederland Schoon, is dan ook blij met de invoering van Leidse herbruikbare bekers. “Wij zetten ons vanuit Nederland Schoon dagelijks in voor een schoner Nederland. Leiden is een van de koplopers wat betreft zwerfafvalpreventie en daarmee écht een Supporter van Schoon. Al het afval dat je voorkomt, hoef je ook niet op te ruimen. Met het gebruik van statiegeldbekers, of je eigen to-go statiegeldbeker, draag je bij aan een schoon Nederland.”

Lees ook:

Textielproducenten vanaf zaterdag zelf verantwoordelijk voor afgedankte kleding

Over het invoeren van de UPV wordt al jaren gepraat in Den Haag. De reden laat zich raden: beelden van afvalbergen op verschillende plekken in de wereld tonen wel aan wat er met afgedankte kleding gebeurt. Eerder onderzoek wees uit dat slechts 1 procent van alle kledingstukken wordt gerecycled tot nieuwe kleding. De rest wordt verbrand of gedumpt in armere landen. Door producenten en importeurs nu zelf verantwoordelijk te maken - in plaats van gemeenten en consumenten zelf - moet daar eindelijk verandering in komen. Alle producenten die kleding en huishoudtextiel op de Nederlandse markt brengen, moeten aan de UPV voldoen. Zij worden nu verplicht een 'passend innamesysteem' te organiseren waar consumenten het hele jaar door gratis hun oude textielproducten in kunnen leveren. Producenten zijn zelf verantwoordelijk voor de kosten die nodig zijn om de afgedankte kleding te verwerken. Ook moeten ze jaarlijks verslag uitbrengen over hoeveel producten er op de markt zijn gekomen en hoe aan de UPV-verplichtingen is voldaan. Vezel-tot-vezel recycling Bij de UPV horen verschillende doelstellingen. Zo moet in 2025 ten minste 50 procent van het gewicht van de kleding die het voorgaande jaar in de handel werd gebracht worden voorbereid voor hergebruik of recycling. In 2030 moet dat 75 procent zijn. Daarvan moet - in 2030 - tenminste 15 procent worden hergebruikt binnen Nederland. Verder moet vanaf 2025 een kwart van het op de markt gebrachte textiel zo worden bewerkt dat het geschikt is voor vezel-tot-vezel recycling; dat betekent dat het opnieuw kan worden verwerkt in kleding. Winkelketen en kledingproducent Zeeman zei eerder veel potentie te zien in de UPV. “Het zal de sector stimuleren om stappen te maken naar circulariteit. Grondstoffen zijn schaars en worden duurder. Daarom is het noodzakelijk om circulariteit aan te moedigen en een nieuwe impuls te geven”, zei Arnoud van Vliet, duurzaamheidsmanager bij Zeeman. Waar volgens hem de grootste uitdaging ligt? “Bij voorlichting en recycling. Het is een soort gedragsverandering. Mensen hebben geleerd om batterijen in te leveren en glas naar de glasbak te brengen. Dat moet ook met kleding gebeuren.” Lees meer: Gaat deze maatregel de kledingsector dan eindelijk verduurzamen?Initiatiefwet dwingt bedrijven om misstanden aan te pakken"Ik wil van mode genieten zonder de planeet te schaden"