Emma Rotman 03 augustus 2020, 16:07

FAO trekt aan de bel; collectieve actie nodig tegen voedselverspilling

Er moet veel meer gebeuren om voedselverspilling tegen te gaan. Dat stelt FAO, de organisatie voor voedsel en landbouw van de Verenigde Naties. De organisatie lanceert een nieuw platform om collectieve acties tegen voedselverspilling te versnellen. De timing is cruciaal: sinds veel landen hun coronamaatregelen versoepelden verspillen mensen weer meer voedsel.

Voedselverspilling houdbaarheid

Voedselverspilling was al een belangrijke pijler in de duurzame ontwikkelingsdoelen, maar de coronacrisis heeft de wereld pas echt wakker geschud, stelt FAO. Door de stagnerende export aan het begin van de lockdown ontstonden er aan de ene kant enorme tekorten, terwijl op andere plekken producenten met overschotten kampten. In Nederland bleef bijvoorbeeld 1 miljoen ton aardappelen zonder bestemming door de wereldwijde sluiting van de horeca.

Het Technical Platform on the Measurement and Reduction biedt informatie en handvatten om voedselverspilling tegen te gaan, zowel voor bedrijven en organisaties als voor consumenten. Een database laat zien wat voor voedsel waar ter wereld wordt verspild, in welke hoeveelheden en waar in de keten. Zo vindt verspilling van vlees en dierlijke producten in Nederland vooral plaats bij de consument, terwijl fruit en groenten vaker worden verspild tijdens transport en in de retail.

Grondstoffen, hulpbronnen en emissies

Maar liefst 30 procent van al het voedsel dat boeren en bedrijven wereldwijd produceren belandt niet bij mensen op het bord. Met zoveel verspilling wordt het erg lastig om genoeg voedsel produceren voor de groeiende wereldbevolking, zo’n 10 miljard mensen in 2050. Bovendien worden waardevolle grondstoffen en hulpbronnen verspild, zoals water, land en energie. En het zorgt voor onnodige uitstoot van broeikasgassen.

Voedselverspilling en -verlies aanpakken brengt de klimaatdoelen van Parijs daarom een stuk dichterbij, stelt FAO. Een reductie van 25 procent zou al genoeg zijn om te compenseren voor ontbossing en bioversiteitsverlies, die ontstaan omdat er meer landbouwgrond nodig is.

Verspilling en verlies

FAO benadrukt het onderscheid tussen voedselverlies en -verspilling. We spreken van verlies wanneer voedsel verloren gaat voordat het als eindproduct in de schappen ligt. Voedsel dat bederft tijdens de transportfase is een voorbeeld. FAO schat in dat gemiddeld 14 procent van het voedsel verloren gaat. Dat staat niet alleen gelijk aan 400 miljard dollar per jaar, maar het scheelt ook 1,5 gigaton CO2 (equivalent) aan overbodige uitstoot.

Aan het einde van de keten, wanneer de retailer of de consument iets weggooit dat eetbaar is geweest, spreken we van verspilling. Volgens FAO dragen strenge kwaliteitseisen van retailers hieraan bij, maar ook misverstanden over de houdbaarheidsdatum op producten. Op het platform deelt FAO daarom ook succesvolle praktijkvoorbeelden om verspilling en verlies tegen te gaan.

Internationale dag tegen voedselverspilling

FAO lanceert het platform in aanloop naar de allereerste International Day of Awareness of Food Waste and Loss. Dit evenement op 29 september en komt als geroepen. Het Britse Waste and Resources Action Programme (WRAP) onderzocht namelijk de gevolgen van de coronacrisis op het gebied van voedselverspilling onder consumenten in het Verenigd Koninkrijk. De lockdown zorgde voor een kleine daling van voedselverspilling, maar in juni verspilden de Britten alweer 30 procent meer dan in de lockdownmaanden.

Lees ook: Dit bedrijf bestrijdt verspilling met kunstmatige intelligentie én gezond verstand

Bron: FAO, New Food Magazine | Beeld: AdobeStock

Dit jaar sloten er meer kolencentrales dan er nieuw open gingen

De nieuwste cijfers van de Global Energy Monitor laten zien dat er in 2020 minder nieuwe kolencentrales bijkwamen dan dat er oude verdwenen. Dit jaar ging er 21 gigawatt aan kolenvermogen met pensioen, terwijl er 18 gigawatt nieuw open ging. Daarmee is er wereldwijd minder kolencapaciteit dan vorig jaar.CoronacrisisDe daling is moeilijk los te zien van de door de pandemie veroorzaakte economische crisis. Toen fabrieken hun deuren moesten sluiten, nam de energiebehoefte op veel plekken drastisch af. Hierdoor kwamen veel kolencentrales op non-actief te staan. Ondertussen sloten in Europa en de Verenigde Staten veel kolencentrales om klimaatdoelstellingen te halen. Ook andere opkomende landen, zoals Vietnam en Bangladesh, maakten eerder afspraken om minder in kool te investeren. Nu de coronamaatregelen afgebouwd worden, moet blijken of de hogere energiebehoefte in de tweede helft van het jaar zal leiden tot meer kolen-energie.Lees ook: Kolen zijn minder goede investering dan duurzame energieChina bouwde in de eerste helft van het jaar de meeste nieuwe centrales: in totaal 11 gigawatt aan kolenvermogen. Ook Duitsland en Japan openden grote nieuwe centrales. India opende daarentegen slechts voor 900 megawatt aan extra centrales, een fractie van wat het land in de jaren ervoor bouwde. Wat ook opvalt in de cijfers is dat er sprake lijkt van een ware cancel culture in de kolenwereld: wereldwijd werd er het afgelopen half jaar maar liefst 71 gigawatt aan voorgenomen kolencentrales gecancelled. Aan de andere kant: er staat nog bijna 190 gigawatt op de planning.Lees ook: ‘Lage olieprijs houdt energietransitie niet tegen’Het einde van de kolencentraleOf deze cijfers het einde van de kolenindustrie laten zien? Global Energy Monitor weet het niet zeker. "Dit is zeker een moment voor landen om hun kolenplannen te herzien", vertelde Christine Shearer van Global Energy Monitor aan The Guardian. "Het grote vraagteken is China, en wat zij aankondigen in het komende vijfjarenplan."Kolen-energie lijkt wel op zijn retour. Eerder onderzoek liet al zien dat investeringen in kool minder rendabel zijn dan investeringen in duurzame energie, zoals zon en wind. Ook gas is een geduchte concurrent voor kolen, omdat dat minder vervuilend is.Lees ook: Oostblok kan sneller overstappen op duurzame energieBron: Global Energy Monitor | Beeld: Adobe Stock