Romy de Weert 13 oktober 2021, 11:03

Nooit meer komkommer in plastic: Frankrijk doet plastic verpakkingen voor groenten en fruit in de ban

Plastic verpakkingen voor groenten en fruit worden vanaf januari 2022 verboden in Frankrijk. Voor kwetsbaar fruit als frambozen en bessen wordt nog een uitzondering gemaakt. De maatregel is onderdeel van een groter plan om in 2026 al het wegwerpplastic te verbieden.

Pexels anna shvets 3645504 Met het verbod wil de Franse regering de hoeveelheid plasticafval verminderen. Maar is er een alternatief voor plastic verpakkingen? | Credits: Pexels

Groenten zoals aardappels, aubergines, bloemkool, courgettes, komkommers en wortels mogen niet meer in plastic worden verpakt. Voor fruit geldt het voor onder meer appels, peren en sinaasappels. Kleiner fruit zoals bessen en frambozen mag nog wel in plastic worden verpakt, omdat het anders snel bederft of stuk gaat. Met het verbod wil de Franse regering de hoeveelheid plasticafval verminderen.

De wet zal volgens de ministers zorgen voor een jaarlijkse besparing van meer dan een miljard plastic verpakkingen. Het verbod is onderdeel van een groter plan om plastic om groenten en fruit te verbannen: vanaf 2026 wordt het op alle groenten en fruit verboden.

Hoe staat het ervoor in Nederland?

In Nederland zijn supermarkten bezig met het bannen van plastic om groenten en fruit. Albert Heijn en Aldi stopten afgelopen jaar met plastic opbergzakjes. Ook Jumbo en Plus experimenteren met het minderen van plasticgebruik. Toch wordt er ook kritisch gereageerd op de maatregel, want het plastic zou nodig zijn om het eten langer vers te houden. Op die manier helpt de plastic verpakking ook om voedselverspilling tegen te gaan, zo wordt gezegd.

Verpakking houdt langer vers

Roland ten Klooster, hoogleraar Packaging Design and Management aan de Universiteit Twente hoopt dat een soortgelijke maatregel niet ook in Nederland wordt ingevoerd. Plastic is volgens hem het beste middel om groenten en fruit te verpakken. “Daardoor wordt het zuurstofgehalte gereguleerd en drogen ze niet uit. Dit voorkomt bederf.”

Een plastic verpakking zorgt dan wel voor afval en het kost energie, ziet Ten Klooster, maar toch is het volgens hem gunstiger voor het milieu om voedsel te verpakken. “Door te verpakken gaat er namelijk een stuk minder groente verloren en wordt er minder verspild. Want voedselverspilling is een enorm probleem”, zegt Ten Klooster.

De hoogleraar noemt als voorbeeld de avocado. “Ze groeien in Zuid-Amerika en hebben enorm veel water nodig. Vervolgens worden ze verscheept naar Europa voor onze consumptie. Als je dat allemaal bij elkaar optelt, heb je voor één avocado enorm veel water en energie nodig. Plasticfolie daaromheen valt daarbij in het niets” licht de hoogleraar toe.

Is er een alternatief voor plastic verpakkingen?

Een alternatief voor plastic verpakkingen is volgens Ten Klooster nog ver weg. “Papier en karton worden gezien als alternatief, maar ook hier zit een plastic coating in.” In sommige supermarkten wordt de groente- en fruitafdeling beneveld met water, waardoor het eten in de winkel minder snel uitdroogt. En als je groenten en fruit binnen een paar dagen na aankoop opeet, is het beter om het zonder plastic verpakking te kopen.

IEA: klimaatvoordeel pandemie alweer verdwenen, meer beleid nodig om CO2-uitstoot omlaag te halen

Gelukkig is er ook goed nieuws: de bouw van wind- en zonneparken ging tijdens de pandemie onverminderd door en er gingen meer elektrische auto’s over de toonbank dan ooit tevoren. Dit is de teneur van het hele rapport dat het IEA gisteren presenteerde: ‘Voor elk punt dat laat zien hoe snel verandering gaat, kunnen we een ander punt aanwijzen dat laat zien hoe koppig de status quo is’, schrijft het IEA in het rapport. Het agentschap komt ieder jaar met een World Energy Outlook, en dit jaar trekt het wat sobere conclusies. Want hoewel er meer zon en wind is, steeg ook het gebruik van olie en kool. Dat was vooral om de hortende en stotende economische groei, die om energie vraagt, op te vangen. De toekomst van energie De pandemie was een momentopname. Dat de lagere productie leidde tot minder CO2-uitstoot was al snel duidelijk. En dat die daling niet structureel was bleek ook al snel; China zat, zodra het land de pandemie eronder had en ver voordat er vaccins waren, alweer boven de uitstoot van vorig jaar. Structureel gebeurt er echter ook te weinig, ziet het IEA. Het zette de beloofde klimaatmaatregelen af tegen de maatregelen die echt genomen zijn, en vergeleek dat met het ideale scenario waarin we in 2050 op netto nul CO2-uitstoot zitten. Dat laat de grimmige realiteit zien: zelfs als alle voornemens worden uitgevoerd zal de vraag naar olie wereldwijd stijgen. Voeren wereldleiders alleen de tot nu toe aangekondigde maatregelen door, dan stijgt het nog meer. In beiden gevallen zal het oliegebruik in 2030 nog ruim boven de 90 miljoen vaten per dag uit. Als de wereld in 2050 netto-nul wil halen zou het verbruik in 2030 rond de 70 miljoen vaten moeten liggen. Gasverbruik laat eenzelfde patroon zien. Vijf keer meer klimaatbeleid Het IEA schat dat er maarliefst vijf keer méér reductie nodig is dan nu voorzien in de ‘stated policies’ van overheden. En dit alles voor 2030 wat al over negen jaar is. Dat kinkt hopeloos, maar het IEA ziet wel degelijk mogelijkheden. Zo moet de stroomvoorziening nog sneller nog groener worden, en moet ‘elektrificatie’ (nog) populairder worden. Elektrificatie zorgt ervoor dat dingen die nu olie of gas kosten, straks elektrisch worden - denk aan de warmtepomp die de gasketel vervangt. Een niet-aflatende focus op energie-efficiency kan ook veel helpen. Als we minder energie gebruiken, is er immers ook minder uitstoot. Verder moeten producenten van fossiele brandstoffen ervoor zorgen dat er minder methaan vrijkomt bij het winnen van olie of gas. Methaan is namelijk een veel krachtiger gas dan CO2 en zorgt dus voor ‘meer’ klimaatverandering. Ten slotte zijn er investeringen nodig in innovatie en technologie. Door nieuwe manieren te vinden om CO2 op te slaan, nieuwe alternatieven voor fossiele brandstoffen te ontdekken, enzovoort kan er veel CO2 voorkomen worden. Elke euro levert geld op Het grote voordeel is dat al deze maatregelen niet alleen voor minder broeikasgas zorgen, ze zijn ook nog eens winstgevend. Of in ieder geval kosten-efficiënt: elke euro die je erin stopt levert relatief veel op. Daarmee passen ze ook in de marktwerking die de scepter zwaait in de wereldeconomie. Aan de andere kant gaat het niet vanzelf; overheden moeten samen beleid maken om te zorgen dat bedrijven de handschoen van minder CO2 echt oppakken. En dat moet in een veel hoger tempo dan tot nu toe gedacht.