Hannah van der Korput
26 april 2023, 16:45

Groene Michelinsterren: hoe geven restaurants invulling aan duurzame gastronomie?

Maandag werden de bekende Michelinsterren uitgereikt. Naast de gebruikelijke rode, zijn ook groene Michelinsterren toegekend aan vijftien restaurants die zich duurzaam onderscheiden. Nu is duurzaamheid een breed begrip. Hoe geven verschillende restaurants met een groene ster invulling aan milieuverantwoorde gastronomie?

Adobe Stock 233304884 Groene Michelinsterren worden toegekend aan restaurants die zich duurzaam onderscheiden. Hoe ziet duurzame gastronomie er in de praktijk uit? | Credits: Adobe Stock

De Dyck in Woubrugge: eten uit het seizoen

In het restaurant van Reinier Kempenaar staat eten uit het seizoen centraal. Kempenaar: “Waarom moeten we in januari zo nodig aardbeien serveren bij het dessert? Of groene asperges op het menu hebben in februari? Dat geeft mij een beetje jeuk. Deze producten zijn simpelweg niet het hele jaar door verkrijgbaar, tenzij je ze van heinde en verre importeert. Wij werken puur met seizoensproducten uit de streek. Door onze grote moestuin kunnen we jaarrond voor 99 procent zelfvoorzienend zijn in groente, fruit en kruiden. Na de oogst worden de gewassen verwerkt in onze keuken. Een deel wordt direct vers gebruikt. Wat over is, fermenteren we zodat we het later alsnog kunnen verwerken in de gerechten. Zo worden we samen meer bewust van wat de Hollandse bodem ons geeft en van ons vraagt.”

Daarnaast werkt De Dyck met korte ketens door zoveel mogelijk uit de buurt te halen. Het brood wordt gebakken bij de ambachtelijke bakker om de hoek, de asperges komen van de teler in de buurt. Zelfs de wijnen die het restaurant schenkt leggen niet meer dan 500 kilometer af. Het menu is in de basis vegetarisch en wat betreft energie is het restaurant zelfvoorzienend.

De Kas in Amsterdam: zo lokaal en vers mogelijk

Zo lokaal en vers mogelijk, dat is het motto van restaurant De Kas. Eigenaar Jos Timmer: “Die filosofie zit al twintig jaar in ons DNA. Toen verklaarde men ons voor gek, gelukkig is dat niet meer zo. Mensen zijn steeds meer geïnteresseerd in waar hun eten vandaan komt en maken bewustere keuzes. Dat gebeurt thuis, maar ook in restaurants. In de horeca zie je dat terug: vanuit het hogere segment sijpelt duurzaamheid door naar kroegen en eetcafés. Iedere eetgelegenheid doet het op zijn eigen manier. Wij richten ons op het serveren van de lekkerste groente, op andere plekken staan vegetarische burgers op de menukaart.”

De volgende generatie koks krijgt meer training in het bereiden van veganistische en vegetarische gerechten, ziet Timmer. “Op de koksschool is hier meer aandacht voor dan vroeger. Dat is mooi om te zien. Opleiders gaan mee met de tijd.”

De Rotonde in Rotterdam: duurzaamheid gaat verder dan alleen het eten

“Duurzaamheid zit in ons achterhoofd bij alle keuzes die we maken”, zegt Jord Coree, chef-kok bij restaurant De Rotonde. “Natuurlijk geldt dit voor het eten dat we opdienen en de wijnen die we schenken. Zo werken we nauw samen met drie boeren. Elke week rijden we langs om verse groente op te halen. De auto waarmee we dat doen, rijdt op groen gas. Ook qua meubilair gaan we voor duurzaam: zo vonden we stoelen voor het restaurant op Marktplaats.” Duurzaamheid is ook hoe je met het personeel omgaat, vindt Coree. “Dit betekent dat we overuren vermijden.”

Afval verminderen is ook een belangrijk thema in De Rotonde. Coree: “Wanneer je duurzaam wilt koken, moet je veel dingen from scratch maken. Dat alleen al zorgt dat wij veel minder afval produceren.”

In de lift

Volgens Timmer van restaurant De Kas gaat duurzaam eten en drinken langzaam maar zeker van niche naar mainstream. Timmer: “Ik juich duurzame initiatieven in de horeca alleen maar toe. Leuk dat Michelin daar met de groene sterren aandacht aan besteedt. Ik ben er trots op dat we onze groene ster hebben weten te behouden.”

Kempenaar van restaurant De Dyck is ook blij met de groene ster. Tegelijkertijd ziet hij dat de rode sterren nog altijd de boventoon voeren. “Terwijl juist die groene ster aandacht verdient. Duurzame restaurants die vooroplopen zijn belangrijk. De voedselindustrie speelt een cruciale rol als het gaat om het verduurzamen van de wereld. Restaurants kunnen hier zeker een bijdrage aan leveren.”

Meer lezen over duurzaam eten en drinken:

Urgentie rondom klimaatverandering verslapt, maar daar is iets aan te doen

"Het is zorgwekkend dat de verwachting van individuen, de overheid en het bedrijfsleven om actie te ondernemen om de klimaatverandering aan te pakken dit jaar is gedaald”, schrijft hoofdonderzoeker Pippa Bailey, hoofd van Ipsos Climate Change en Sustainability Practices. “De aandacht wordt misschien gevestigd op ogenschijnlijk urgentere kwesties die van invloed zijn op het vermogen van een individu om zijn gezin dagelijks te onderhouden en te verzorgen.”Publieke opinie over klimaatverandering Uit een nieuwe wereldwijde Ipsos-enquête onder 21.231 volwassenen blijkt dat gemiddeld in 29 landen iets minder dan een derde (31 procent) van de mensen het ermee eens is dat hun regering een duidelijk plan heeft waardoor de overheid, bedrijven en mensen klimaatverandering aan kunnen pakken. De overeenstemming is sinds vorig jaar met gemiddeld 8 procentpunten gedaald in de 26 onderzochte landen, zowel in 2022 als dit jaar.Klimaatverandering wordt door mensen als minder urgent ervaren, ziet ook politicoloog en onderzoeker bij Ipsos Sjoerd van Heck. “De gevoelde urgentie over klimaatverandering ebt wat weg, zowel wereldwijd als in Nederland.” Volgens Heck hebben we dat eerder gezien. “Klimaat is volgens veel burgers een heel belangrijk thema, maar er zijn vaak thema’s die als nog urgenter worden gezien.” Denk aan corona, energiezekerheid en de inflatie. Daardoor worden de zorgen over klimaat meer naar de achtergrond gedrukt.Consumptiegedrag is te sturen Maar er zijn ook hoopvolle resultaten. De meeste Nederlanders zijn ervan overtuigd dat we ‘iets’ moeten doen tegen klimaatverandering. Daarnaast valt op dat ongeveer vier op de tien Nederlanders zeggen dat ze zich laten leiden door financiële incentives bij duurzaam consumptiegedrag. “Dat impliceert dat we gedrag kunnen sturen”, zegt Van Heck. “Onder invloed van de hoge gasprijzen zijn Nederlandse huishoudens bijvoorbeeld veel minder gas gaan gebruiken afgelopen jaar.” Van Heck ziet dat we dit soort inzichten kunnen gebruiken om beleid te maken. “Denk aan bijvoorbeeld een vliegtaks, een vleestaks of een vorm van rekeningrijden. Zolang burgers die voor duurzaam gedrag kiezen daar dan ook van profiteren.” Impact en perceptie komen niet altijd overeen Wereldwijd zijn zeven op de tien het erover eens dat als iedereen kleine veranderingen in zijn dagelijks leven aanbrengt, dit een grote impact zou hebben op de aanpak van klimaatverandering. Toch blijkt uit het onderzoek dat er nog veel mispercepties bestaan over de daadwerkelijke effectiviteit van bepaald gedrag. Zo denken consumenten dat recycling een grote klimaatimpact heeft, terwijl het aanpassen van een dieet meer positief effect heeft. De perceptie strookt dus niet altijd met de daadwerkelijke impact. “In Nederland zet bijvoorbeeld maar 13 procent het aanpassen van hun dieet in de top 3 van meest effectieve gedragsveranderingen”, zegt Van Heck. Terwijl een dierlijk dieet vervangen voor een plantaardig dieet vervangen juist veel effect heeft. Volgens hem zou het maatschappelijke debat verder moeten gaan dan het mantra dat ‘iedereen zijn steentje moet bijdragen’. “Er zou ook moeten worden gekeken naar de effectiviteit van verschillende acties en interventies.” Meer lezen? Meer weersextremen, maar hoop op technologie: wat verwachten we van 2023?HvA start met master klimaatpsychologie en -gedrag: “Hard nodig”Paul Polman: ‘Helft werknemers overweegt ontslag omdat eigen waarden niet matchen met die van hun bedrijf’