Redactie Change Inc. 05 juli 2021, 15:46

Het is 2050: een terugblik op hoe we onze planeet, de bevolking en het voedsel hebben gered

Hanneke van Veghel: activist, voedselblogger en landbouwdeskundige. In oktober verscheen haar boek ‘Dieet voor een betere planeet’, waarin ze beschrijft hoe we de wereld met onze mes en vork kunnen verbeteren. Zij schreef op verzoek van Change Inc. een column over hoe ons voedselsysteem er in 2050 uitziet.

Adobestock 165576005 "Op het platteland is bosbouw en akkerbouw gecombineerd en vliegen drones rond om de boeren een handje te helpen." | Beeld: Adobe Stock

We zagen dat de oplopende planetaire problemen van klimaat, armoede, honger, energie en water één gezamenlijk antwoord hadden: onze dagelijkse kost. De duurzame landbouwrevolutie van 2030 maakte het voedsellandschap voor eens en voor altijd toekomstbestendig en gezond. Financiële belangen wogen niet langer zwaarder dan onze eigen gezondheid en die van de planeet. De tijd van ‘vreten vóór moraal’ is gelukkig voorbij.

Kweekvlees en havermelk

Vlees komt uit kweektanks en havermelk komt via de fabriek van de plant. De hamburgers en shoarma, gemaakt van peulvruchten en champignons, kunnen we eten met geweten. Stichting Wakker Dier sloot in 2032 al feestend voorgoed zijn deuren. Door ons plantaardige eetpatroon is 75 procent van het wereldwijde landbouwareaal vrijgekomen, dat voorheen werd gebruikt voor grazende dieren en veevoer. Voedsel wordt enkel nog op die plekken in de wereld geproduceerd waar dit het meest logisch is. Dus geen amandelen en avocado’s meer uit gortdroge gebieden. Geen veevoer meer ten koste van oeroude oerwouden en geen ongezond palmvet meer uit het thuis van onze ‘achterneef’: de Orang-oetan.

Waar voorheen een derde van al het voedsel nooit ons bord bereikte, heeft nu iedereen eten in overvloed. Door voedselverspilling te verbannen, kwam een stuk land vrij ter grootte van anderhalf keer China. Het klimaatprobleem en de biodiversiteitscrisis is opgelost: het land dat vrijkwam, werd gebruikt voor een wereldwijde collectieve samenwerking van herbebossing.

Biodiversitiet gered

In supermarkten kun je niet meer kiezen tussen eerlijke en oneerlijke chocolade en koffie. Boeren zijn massaal overgestapt naar bedrijven met korte en directe ketens waar ze een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Eerlijke handel en arbeiderslonen is bij wet verplicht en maakt het oerwoud van keurmerken verleden tijd. De blockchain-revolutie maakte door de openheid in transacties en geldoverdrachten, alle ketens standaard transparant, waardoor de boeren weer met plezier hun akkers verbouwen. Het voedselsysteem draait op hernieuwbare energie en alle verpakkingen zijn gemaakt van biologisch afbreekbare materialen. En als dat niet zo is, zit er statiegeld op.

Verspilling verleden tijd

De Nederlandse afvalberg, dat in 2021 nog uit 500 kilo per persoon per jaar bestond, is nu nog slechts een hoopje. Welvaartsziekten kent de huidige jeugd alleen uit geschiedenisboeken. Tegenwoordig leren ze op school hoe ze hun lichamen moeten voeden in plaats van vullen. Arbeiders wereldwijd krijgen de tijd om goed, gezond en gezellig te eten: geen broodje bal van het tankstation of een hamburger achter je beeldscherm. Reclames met frisse adem, dorstlessende druppels en krakend geluid om ons te verleiden met troep, zijn alleen nog in musea te zien.

Consumenten groenten

Jonge agrariërs produceren op zee en in met LED-verlichte flats in de stad. Op het platteland is bosbouw en akkerbouw gecombineerd en vliegen drones rond om de boeren een handje te helpen. Consumenten groeien hun eigen bladgroenten in moderne LED-verlichte kasten in hun eigen keuken. Volgend jaar vieren we het vijftienjarig jubileum van het verbod op schadelijke bestrijdingsmiddelen, en eren we onze super-speurhonden die plantziekten vroegtijdig opsporen, maar ook de nuttige insecten die worden ingezet om schadelijke insecten te lijf te gaan. Daardoor zien we iedere zomer weer enorm veel vlinders en bijen, want we hebben met zijn allen de biodiversiteit gered.

Dit artikel kunt u ook lezen in het net uitgekomen Change Inc. Magazine #3, met daarin een special over de toekomstbestendige voedselketen. In het magazine vindt u ook nog twee heerlijke recepten die Jonnie Boer en Emile van der Staak speciaal delen met de lezers van Change Inc. Wilt een magazine toegestuurd krijgen? Bestel dan nu éénmalig gratis het Change Inc. magazine #3!

Bedrijven met vrouwen in de top presteren financieel beter, toch is diversiteit niet de norm. Hoezo?

Het duurt meer dan 135 jaar om de economische kloof tussen mannen en vrouwen te dichten, becijferde het World Economic Forum in maart. Eerder dacht de organisatie dat het 99 jaar zou duren, maar Covid-19 verslechterde de verwachtingen. Dat komt onder andere doordat vrouwen vaker in sectoren werken die het zwaarst zijn getroffen door lockdowns, en daarnaast meer belast worden met de zorg voor het gezin.Het rapport volgt de voortgang op vier gebieden: economische participatie en kansen; opleidingsniveau; gezondheid en politieke activiteit. In het rapport noemt World Economic Forum een aantal zaken die het proces versnellen, waaronder de vormgeving van strategieën en beleid om gelijke wervingspraktijken te stimuleren. Daarbij kunnen financiële instellingen een rol spelen, weet Michael Herskovich, Global Head of Stewardship bij BNP Paribas Asset Management. “Als investeerder kunnen we door te stemmen verandering stimuleren." Hij doelt daarmee op het stemrecht dat investeerders als aandeelhouders van beursgenoteerde bedrijven hebben bij jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen. In die vergaderingen zijn dit soort bedrijven verplicht om verantwoording af te leggen aan de aandeelhouders.Hoe een aandeelhouder kan bijdragen aan diversiteit aan de topAl jaren weegt BNP Paribas Asset Management diversiteit mee wanneer het op aandeelhoudersvergadering over aanstellingen van nieuwe bestuursleden stemt. In 2019 legde de vermogensbeheerder die aanpak vast in beleid en brengt het de stemmingskeuzes actief naar buiten. Zo stemt BNP Paribas sinds 2019 tegen elke mannelijke kandidaat voor de directeursfunctie als er wereldwijd geen vrouwen in de raad van bestuur van de onderneming zitten.Voor Europa, Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland scherpte de vermogensbeheerder deze strategie per 2020 verder aan: minimaal 30 procent van het bestuur moet vrouw zijn. In het verlengde daarvan stemt de vermogensbeheerder tegen de aanstelling van mannelijke bestuursleden als het bestuur niet uit ten minste 20 procent vrouwen bestaat.In sommige gevallen maakt BNP Paribas Asset Management een uitzondering, bijvoorbeeld als een bedrijf duidelijke progressie boekt maar nog net niet op de juiste cijfers uitkomt. “Dit geeft ruimte om het gesprek aan te gaan met bedrijven en stimuleert hen om te verbeteren.”Ook zijn de eisen lager voor bepaalde regio’s. Zo benadrukt Herskovich dat het logisch is om 30 procent vrouwen in het bestuur van Japanse en Zuid-Koreaanse bedrijven na te streven, maar dat de praktijk ook meespeelt in deze afwegingen. “We moeten strenger zijn dan de heersende praktijk, omdat we geloven dat het een belangrijk thema is. Tegelijkertijd moeten we een goede balans vinden tussen streng zijn en in geen enkel bedrijf beleggen.” Zo bestaan Japanse en Zuid-Koreaanse besturen gemiddeld voor 6 procent uit vrouwen. In eerste instantie streefde BNP Paribas Asset Management naar minstens één vrouw in het bestuur in Aziatische en Latijns-Amerikaanse bedrijven. Nu 80 procent van de bedrijven waarin de vermogensbeheerder belegt daaraan voldoet, schroeft het de ambities op. Nu streeft het naar 15 procent.Diversiteit: sociaal én financieel wenselijkHerskovich staat achter de diversiteitsaanpak. “Wanneer je meer diversiteit hebt in achtergrond, geslacht, nationaliteit, expertise, enzovoorts, dan levert dat meerdere perspectieven op en dat verbetert de collectieve besluitvorming. Dat is de sterke overtuiging die wij hebben. Het is beter om verschillende meningen mee te wegen bij een besluit. En als er mensen met verschillende achtergronden in een groep zitten is het gemakkelijker om het oneens te zijn met elkaar.”'Wanneer je meer diversiteit hebt, dan verbetert de collectieve besluitvorming.'Uit een onderzoek van adviesbureau McKinsey blijkt dat kansenvergroting voor vrouwen en andere achtergestelde groepen goed is voor de economie. ‘In tegenstelling tot de vrees dat economische inclusie ten koste gaat van economische groei, ondersteunt ons onderzoek het idee dat economische groei op zijn best is wanneer deze het meest inclusief is. Omgekeerd vormen ongelijkheid en economische uitsluiting een bedreiging voor de economische groei’, schrijft senior partner van het adviesbureau, Bob Sternfels in het voorwoord van het rapport Diversity wins: How inclusion matters.Managements-teams waar vrouwen meer dan 30 procent van het totaal uitmaken, presteren financieel gemiddeld beter dan die met minder of geen vrouwen, schrijft McKinsey in het rapport. Herskovich is niet verbaasd door deze uitkomsten. “Maar het is altijd goed om studies te hebben die dit aantonen.” Hij hoopt dat meer vrouwen in de bestuurskamers er ook toe leidt dat op andere niveaus het aantal vrouwen toeneemt. “Dat het ook zal helpen om in de hele organisatie meer diversiteit te bereiken.”Lange wegOndanks de meerwaarde van meer vrouwen in het bestuur, is er nog een lange weg te gaan. Weliswaar voldoet 60 procent van de Noord-Amerikaanse bedrijven, aan de wens van BNP Paribas Asset Management dat 30 procent van de bestuurders vrouw is. Maar in 2025 wil de vermogensbeheerder dat dit cijfer al op 40 procent ligt. “Als we op 40 procent zijn, dan beschouwen we de klus als geklaard”, zegt Herskovich.Hij vindt dat aandeelhouders, naast lokale overheden die wetten invoeren, een belangrijke rol spelen bij het nastreven van meer diversiteit. “Als meer investeerders dit soort beleid voeren, dan zorgt dat ervoor dat bedrijven sneller bewegen. En wij willen dat zij sneller gaan, omdat er nog een lange weg te gaan is. Vergeleken met vijf à tien jaar geleden is er sprake van een grote verbetering, maar we zijn nog ver verwijderd van een evenwicht of gelijkheid binnen besturen.”Lees ook het betoog van Nicolette Loonen en Marleen Janssen Groesbeek: Bankiers en beleggers moeten de wereld reddenDaad bij het woordBNP Paribas Asset Management spoort niet alleen de bedrijven waarin het investeert aan om meer vrouwen aan te nemen, ook in de eigen organisatie past het deze visie toe. Op dit moment bestaat de executive committee van BNP Paribas voor 30 procent uit vrouwen. Over vier jaar moet dat ook 40 procent zijn. Afgelopen maand volgden de werknemers een verplichte diversiteitscursus. “Het maakt dus echt onderdeel uit van onze strategie. Niet alleen als investeerder, maar ook in het bedrijf op zichzelf. De grondgedachte waarom we diversiteit nastreven, geldt dus ook voor ons eigen gedrag.”Lees ook het interview met Lynn Zebeda, die met haar bedrijf impact maakt op het punt waar klimaatverandering en sociale ongelijkheid elkaar raken. "Ik streef naar een aanpak die de verschillen en geleefde ervaringen erkent, maar geen onderscheid maakt, ook in de boardroom."“Dit artikel is verschenen in Change Inc. Magazine #3, met daarin een special over een toekomstbestendige voedselketen. Meer lezen? Bestel nu éénmalig gratis het Change Inc. magazine #3 hier of lees het magazine online!”