Leestijd 3 minuten

Hoe geven we elke Europeaan biologisch eten? Minder vlees en meer stikstofvriendelijke planten

Als het aan de EU ligt is alle landbouw in 2050 biologisch. Dat betekent echter wel dat de Europeanen hun dieet drastisch moeten veranderen. Minder dierlijke producten eten is de enige manier om zeker te weten dat de landbouw milieuvriendelijker wordt. Ook de boeren moeten heel anders te werk gaan: ze moeten kringlopen sluiten en meer aandacht besteden aan biodiversiteit.

Hoe geven we elke Europeaan biologisch eten? Minder vlees en meer stikstofvriendelijke planten

Volgens de Franse onderzoekers kan menselijke urine prima dienen als kunstmest, en is het ook nog eens een circulair alternatief. Beeld: Adobe Stock

Franse onderzoekers van het Centre national de la recherche scientifique keken naar de ontwikkeling van de landbouw in Europa van de afgelopen vijftig jaar, en maakten vervolgens een voorspelling over de komende dertig jaar. Met een grote vraag: is het mogelijk om alle Europeanen in 2050 te voeden, als de landbouw uitsluitend biologisch is?

Minder vlees, meer granen

Het antwoord lijkt ja, hoewel het van zowel burgers als boeren grote veranderingen vraagt. Een groot deel van de proteïne komt straks van granen, en een veel kleiner deel van dieren. Vooral rund zal veel minder op het menu staan. Nu haalt de gemiddelde Europeaan nog 55 procent van zijn eiwitten uit vlees (waarvan bijna de helft uit rund of zuivel), en 6 procent uit vis. Slechts 4 procent van de eiwitten komt uit groente en fruit, en 30 procent uit granen. In 2050 moet 45 procent van de eiwitten uit granen komen, 25 procent uit vlees en 5 procent uit vis. Van die 25 procent uit vlees moet minstens twee derde dan van kip of varken komen, diersoorten die voor veel minder CO2-uitstoot zorgen dan runderen.

Voor boeren is de overgang van industriële landbouw naar biologische hoe dan ook een grote verandering. Daarbij is het zaak om de stikstofuitstoot zo laag mogelijk te houden. Om dat te bereiken zullen boeren eens in de paar jaar stikstof-absorberende gewassen zoals klaver moeten verbouwen, om het teveel aan stikstof op te nemen in de bodem.

Plas in plaats van kunstmest

Daarnaast moet de stikstof gerecycled worden. Daarbij hebben de Fransen een opvallende suggestie: de urine van mensen bevat veel stikstof, en zou dus prima bruikbaar zijn om de grond te bemesten - een circulair alternatief voor kunstmest. Op dit moment is het onder EU-regels echter verboden om menselijke uitscheidingen te gebruiken op het land; die regels moeten volgens de onderzoekers dan ook aangepast worden.

Het wisselen van gewassen is een trendbreuk met de monoculturen die nu in veel Europese landen de boventoon voeren. Nederland is hier een uitzondering in, zeggen de milieukundigen in het artikel: wij werken al met langjarige ‘crop rotation’, en geven in zekere zin dus het voorbeeld voor de rest van Europa.

Geen import van eten meer nodig

De combinatie van minder vlees eten, stikstofbewust gewassen verbouwen en telen volgens de biologische voorschriften zorgt voor een veel lagere stikstof- en CO2-uitstoot in de Europese landbouw. De onderzoekers berekenden ook dat de landbouw in hun toekomstscenario genoeg produceert om elke Europeaan te kunnen voeden.

Dat komt omdat de bevolking relatief langzaam groeit (12 procent in dertig jaar tijd), en omdat men onder de aannames van de onderzoekers minder vlees eet. Dieren nemen veel meer ruimte in dan gewassen op landbouwgrond. Sterker nog: er zal in 2050 minder import nodig zijn dan nu, omdat het grootste deel van de import nu voor de veehouderij bedoeld is. Denk dan bijvoorbeeld aan soja uit Brazilië of mais uit de VS.

“De groene revolutie, die begon met de uitvinding van kunstmest, heeft de mensheid veel goeds gebracht”, zeggen de onderzoekers in de conclusie van hun paper. “Maar daardoor is er al die tijd weinig aandacht geweest voor milieuvriendelijkere manieren van landbouw.” Met dit paper willen de Franse milieu-experts laten zien dat ‘groene’ landbouw wel degelijk mogelijk is.

Kringlooplandbouw bestaat al. Ook in Nederland, waar innovatieve boeren laten zien hoe je voor het milieu kunt zijn en toch genoeg eten kan produceren.

Lees ook


CHANGE INC.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Aansluitend artikel

True price: de oplossing voor de te lage prijs van voeding

In 2050 bestaat de wereldbevolking uit 10 miljard mensen. Hoe we al deze monden duurzaam en gezond gaan voeden is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. Ons huidige voedselsysteem moet drastisch veranderen om aan de almaar groeiende vraag te voldoen. En dat kan, betoogt Drees Peter van den Bosch, directeur van cateraar Hutten. “Hoe je er ook naar kijkt, we moeten gaan rekenen met de daadwerkelijke prijs van voedsel.”

True price: de oplossing voor de te lage prijs van voeding

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten

Magazine


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu