Teun Schröder
19 december 2023, 10:30

Impuls voor visvervangers: Zeeuws-Brabantse bedrijven ontvangen Europese subsidie

De Nederlandse start-up Monkeys by the Sea ontvangt samen met een aantal projectpartners ruim een miljoen euro subsidie voor de ontwikkeling van plantaardige visvervangers. Met het geld wil het bedrijf nieuwe producten en halffabricaten ontwikkelen voor de industrie, horeca en consumenten.

Visvervangers Monkeys by the Sea wil visvervangers maken, maar ook halffabricaten waar anderen mee aan de slag kunnen. | Credits: Monkeys by the Sea

Monkeys by the Sea is onderdeel van een groep Zeeuws-Brabantse bedrijven die alternatieven voor vis en zeevruchten ontwikkelt, gemaakt van lokale grondstoffen. De visvervangers zijn volledig plantaardig en bevatten geen soja. “We gaan de productietechnologie van de visvervangers verbeteren en halffabricaten ontwikkelen waarmee andere producenten ook verder kunnen verduurzamen”, zegt
oprichter Thijs Wullems. “Daarnaast verbeteren we de voedingswaarde en smaak van onze eindproducten en ontwikkelen we volledig nieuwe producten.”

Subsidies uit Europa en Zeeland

Voor deze plannen ontvangt het consortium van bedrijven ruim 900.000 euro van een Europees fonds en ruim 200.000 euro van de provincie Zeeland, waar een deel van de ontwikkeling zal plaatsvinden. Onderdeel van het consortium zijn onder meer Meatless, gespecialiseerd in de productie van een soort eiwitten en Coroos, dat kennis meebrengt over conservering. Ook bij het project betrokken is Enough. Dit bedrijf ontwikkelt eiwitten op basis van fermentatie.

Broedplaats voor innovatie

Monkeys by the Sea maakt deel uit van Delta Agrifood Business in Bergen op Zoom waar verschillende organisaties zich bezighouden met de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Wethouder Dominique Hopmans wil het gebied op de kaart zetten als broedplaats voor innovatie. “Deze tijd vraagt om nieuwe manieren van organiseren en nauwere samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven”, zegt
Hopmans. “Op het DAB, in de volksmond het ‘DAB-lab’, brengen we dat samen: van grote multinationals tot veelbelovende start-ups.”

Beperkte vraag visalternatieven

Wereldwijd worden de visbestanden in oceanen bedreigd. De plastic soep, vervuiling en overbevissing dragen bij een steeds groter wordende druk op ecosystemen. Toch is de vraag naar visalternatieven beperkt en blijft deze bijvoorbeeld achter op die van vleesvervangers. Bedrijven als Monkeys by the Sea verwachten dat de vraag naar visalternatieven uiteindelijk zal aantrekken. Om het alternatief aantrekkelijk te maken, streven Wullems en de betrokken partners naar producten met een lagere prijs dan hun dierlijke tegenhangers.

Lees ook:

Hoe gaat het nu met: Nederlandse batterijproducent en 'dirigent van energie' iwell

Corona, een energiecrisis en steeds meer verstoppingen op het elektriciteitsnet. Er is veel gebeurd in de afgelopen jaren wat invloed heeft gehad op het bedrijf uit Utrecht. “Drie jaar geleden waren we nog met z’n vijftienen”, vertelt Jan Willem de Jong. “Inmiddels zijn we gegroeid naar zestig werknemers en is onze omzet met 1700 procent gestegen.” Speelbal van de markt Volgens De Jong hebben de uitdagingen van de afgelopen jaren blootgelegd waar de kwetsbaarheden van ons energiesysteem zitten. “Als je je daar niet tegen wapent, ben je een speelbal van de wereldenergiemarkt. Iedereen werd met de neus op de feiten gedrukt dat energielevering niet vanzelfsprekend is. Ondernemers dachten: ‘shit, we moeten het heft in eigen handen nemen’. Iedereen wilde ineens zonnepanelen. Maar ook een systeem dat momenten kan opvangen als de zon niet schijnt. Dat zagen we terug in een groeiende vraag naar onze systemen.” Dirigent van energie De Jong levert met iwell zowel de batterijsystemen als de software die nodig is om de vraag naar stroom goed te laten aansluiten op het aanbod. De Jong noemt het slimme stuurprogramma ‘de dirigent van energie’. Zo neem je stroom af als het aanbod hoog is, bijvoorbeeld als het hard waait of de zon flink schijnt. Maar de software zorgt er ook voor dat je stroom krijgt wanneer je aangeeft het nodig te hebben. Bijvoorbeeld als je wilt dat je wagenpark van elektrische vrachtwagens volgeladen is op het moment dat ze moeten gaan rijden.Een modulair batterijsysteem geplaatst bij een zonnepark.Elektrische bussen “We richten ons met name op klanten die gebruik maken van een elektrisch wagenpark, productiebedrijven en distributiecentra”, zegt De Jong. “Daar waar stroomverbruik hoog is, valt de meeste winst te behalen. Zo wordt binnenkort ons systeem geïnstalleerd in een congestiegebied waar tweehonderd elektrische bussen gaan rijden. En distributiecentra zijn met name interessant omdat ze vaak beschikken over grote daken waar zonnepanelen op kunnen. Die opwek kun je vervolgens weer afstemmen met je elektriciteitsvraag.” Kantoor in Duitsland Recent heeft het bedrijf een kantoor geopend in Duitsland. “We willen daar echt de dominante speler worden”, zegt De Jong. “Duitsland kent een hoge mate van industrialisatie, veel energiegebruik en ambitieuze doelstellingen op energiegebied. Dat maakt het een interessante markt voor ons. Bovendien zie je daar langzaamaan dezelfde problemen met netcongestie opkomen als we nu ook in Nederland hebben. Over twee jaar is in Duitsland exact hetzelfde aan de hand als nu bij ons. Op dat vooruitzicht kunnen wij inspringen.” Thuisbatterij Naast bedrijven, tonen ook steeds meer particulieren interesse in thuisbatterijen. Zonneplan constateerde dit jaar dat een op de vijf Nederlanders wel oren heeft naar eigen energieopslag. Toch denkt De Jong dat thuisbatterijen maar een beperkte rol zullen spelen in de energietransitie. “Persoonlijk vind ik thuisbatterijen ook gaaf, maar ik heb er niet een. Wel heb ik een elektrische auto, zonnepanelen en een warmtepomp. Wat ik dan eigenlijk nodig heb, is een systeem om al deze apparaten met elkaar te laten matchen, zodat op de juiste momenten stroom heen en weer gaat. Dan heb ik al 80 procent van de mismatch tussen vraag en aanbod opgelost. Ik zie liever dat de schaarse groep aan installateurs wordt gezet op grootschalige projecten. Dan gaat de energietransitie zoveel sneller.” De Jong haalt het voorbeeld aan van bedrijventerrein Lage Weide in Utrecht. “Door netcongestie kunnen bedrijven daar nu niet opschalen. Dat zijn de plekken waar de economie keihard wordt geraakt. Vraag en aanbod in dat soort gebieden aan elkaar knopen; daar willen we goed in zijn.” Lees ook: Scale-ups in Nederland: iwell levert een ander soort thuisbatterij die nu al winstgevend is Warmtebatterij van Fourth Power werkt als een zon in een doosjeRevolutionaire zoutwaterbatterij getest in Delft