Eline Teunissen 19 januari 2021, 16:08

Insecten eten wordt wat makkelijker dankzij nieuwe EU-wet. 'Over vijf jaar eten we het allemaal'

Sinds vorige week zijn meelwormen in alle EU-landen goedgekeurd als voedselbron voor consumenten. Omdat insecten weinig grondstoffen gebruiken zijn ze veel duurzamer dan gewoon vlees. Wordt met de nieuwe EU-wetgeving insecten eten dan eindelijk het nieuwe normaal?

Gefrituurde insecten meelwormen straatvoedsel

In veel Europese landen waren insecten al in de supermarkt te vinden als lekkernij. Met de nieuwe richtlijnen van de Europese Unie is er één lijn getrokken: alle EU-landen hebben nu dezelfde regelgeving voor meelwormen. Door het rechttrekken van deze regels, die voorheen voor ieder land anders waren, is het voor de voedingsindustrie makkelijker handelen in het buitenland. 

Sprinkhanen eten

In Aziatische landen waagt men zich al een stuk langer aan deze duurzame eiwitbronnen. De Europese Unie heeft echter maar een zeer beperkte geschiedenis in het eten van insecten hoewel de meeste Nederlands inmiddels wel eens een sprinkhaan of meelworm hebben geprobeerd.  

Lees ook: Insecten zijn onmisbaar voor de toekomst van Europa

Toch is de algemene, Europa-brede wetgeving er nu pas. Dat is een logisch gevolg van onze interesse, denkt Elselina Battenberg, hoofd communicatie bij insectenkweker Protix: “Jaren geleden vond men het al interessant, maar het is een langdurig proces. De regelgeving rondom voeding is belangrijk en moet gedegen gebeuren. We hebben ons hier hard voor gemaakt en we verwachten nog meer nieuwe besluiten in de EU regelgeving voor insecten.” Battenberg is blij met de nieuwe regel. "“Dit is een stap vooruit in de transitie naar een duurzamere wereld, met meer variatie in het dagelijkse eetpatroon en een lagere voetafdruk.”

Insecten eten raakt ingeburgerd

Als het aan Battenberg ligt, is het eten van insecten over een paar jaar ingeburgerd. “Men vraagt zich steeds vaker af wat de milieu-impact is van het eten, al is nog lang niet iedereen klaar voor insectenproducten. Het zal over vijf jaar al veel gebruikelijker zijn. Wel voor ieder op z’n eigen tempo en manier, afhankelijk van waar je bent.” 

Protix produceert insecten voor diervoeder maar heeft ook een merk voor mensen: Enough. Falafelballetjes met gemalen krekels, maar ook gesuikerde meelwormen – het is tegenwoordig allemaal te koop. Insecten hebben nogal wat voordelen ten opzichte van een lapje varken of kip. “Insecten zijn een oplossing op meerdere problemen. Ze eten reststromen en gaan zo voedselverspilling tegen. Ook gebruiken ze maar weinig land en water,” aldus Battenberg.

“Ze zijn circulair; alles is bruikbaar tot en met de overblijfselen die als natuurlijke meststof dienen. Dat maakt ze een stuk duurzamer dan andere dierlijke eiwitbronnen. Insecten spelen dus een cruciale rol in de natuur. Of ze nu in diervoeding worden gebruikt – dat de mens vervolgens consumeert als stukje vlees of vis – of rechtstreeks in voedingsproducten voor mensen.”

Lees ook: De wereld is klaar om insecten te eten

Beeld: Adobe Stock

Kledingindustrie zet steeds meer in op duurzaamheid, maar verfmethodes blijven achter

Zo’n 20 procent van het vervuilde water is afkomstig van het verven van textiel. De meeste verfsoorten bevatten chemische stoffen die schadelijk zijn voor het milieu. Het vervuilde restwater wat overblijft wordt vaak gedumpt in lokale rivieren die uitmonden in grotere zeeën.Daarom onderzocht ontwerpster Ilse Kremer met haar project ‘Fabulous Fungi’ de kleurpigmenten uit schimmels, als alternatief voor chemische kleurstoffen die nu worden gebruikt om textiel een kleur te geven. Ze merkte dat de kledingindustrie wel bezig is met duurzaamheid, maar zich voornamelijk richt op de verduurzaming van materialen, zoals het gebruik van biologisch katoen. “De verfmethodes blijven achter, terwijl dat juíst voor ontzettend veel vervuiling zorgen”, vertelt Kremer.Lees meer: Kleding: 3 duurzame innovaties uit NederlandRode en gele schimmelsZe ontwikkelde, samen met Westerdijk Fungal Biodiversity Institute, verf uit schimmels. “Sommige schimmels maken pigment aan, zoals een gele of rode kleur. We laten de schimmels groeien en als ze genoeg pigment hebben aangemaakt doden we de schimmels zodat alleen de kleur overblijft.”Met het residu kan Kremer kleding een kleur geven. Het vervaagt nu nog iets sneller dan reguliere textielverf, maar daar wordt aan gewerkt. En volgens Kremer biedt dat ook mogelijkheden: “Zo kan je een trui na een aantal wasbeurten gewoon weer een nieuwe kleur geven.” Op dit moment is ze bezig met het ontwikkelen van een groter kleurenspectrum. “Er zijn ook schimmels die paarse en blauwe pigmenten bevatten. Die kleuren kan je weer mengen met geel of rood, waardoor je een breed kleurenspectrum krijgt.”Grote schaalOm het probleem watervervuiling door textielverf aan te pakken is het noodzakelijk om op grote schaal drastisch te veranderen. De verfmethode van Kremer is nu nog in ontwikkelingsfase, maar in de toekomst is het mogelijk om op grote schaal gebruik te maken van kleurpigmenten uit schimmels. “Ze zijn heel makkelijk om mee te werken: ze groeien snel en het neemt weinig ruimte in”, legt Kremer uit.Ze begint klein en is bezig met een DIY-kit om thuis je eigen schimmels en pigmenten te kweken, waar je vervolgens je eigen kleding mee kan kleuren. “Het is een veilige en makkelijke manier om zelf iets te doen”, vertelt de ontwerpster.Voedsel, bloemen en bacteriënEerder experimenteerde Kremer met pigmenten uit voedsel en kruiden. Ze gebruikte avocadopitten die voor een roze kleur zorgen. Maar ook met rode kool, kurkuma of zelfs met bloemen kan textiel worden gekleurd. Rode kool zorgt voor een paars-grijzige tint en kurkuma geeft een okergele kleur aan textiel.Ook ontwerpsters Ilfa Siebenhaar en Laura Luchtman experimenteren met het gebruik van organische materialen voor de kleur. Ze kweken bacteriën met behulp van geluidsgolven, en die zorgen weer voor een paarse kleur. De ontwerpers werken samen met Puma, waarmee ze de eerste bacterieel geverfde sportcollectie presenteerden in het project ‘Design to Fade’. Daarmee is Puma het eerste grote modemerk dat gebruik maakt van bacteriën als basis voor kleur. Volgens Kremer zijn deze initiatieven een eerste stap in de goede richting. Lees meer: Problemen in de kledingsector: 'We zijn verslaafd aan lage prijzen'Bron: Fabulous Funghi