Bananen en komkommers eten is beter voor het milieu dan vlees. Een Frans onderzoek suggereert dat het voordeel wel eens kleiner zou kunnen zijn dan gedacht.
Het wordt er allemaal niet duidelijker op wat duurzaam is als het gaat om voeding. Zo bleek de verfoeide plofkip misschien niet heel diervriendelijk te zijn, maar wel duurzamer dan een biologische kip.
Uit onderzoek van het Franse onderzoeksinstituut voor landbouwkunde blijkt nu dat een duurzaam dieet met veel groente, fruit en zetmeelproducten zoals aardappels minder milieuvriendelijk is dan gedacht. Hun centrale bevinding: 100 gram komkommer heeft misschien minder milieu-impact dan 100 gram vlees, maar je moet wel veel meer komkommers eten om dezelfde voedingswaarde te halen.
Daarmee gooien ze de knuppel in het hoenderhok. Normaal komt er bij de productie van vlees veertien keer zoveel CO2 vrij als bij groente en fruit. Kijk je echter naar de hoeveelheid voedsel die mensen moeten eten om evenveel calorieën binnen te krijgen, dan slinkt dit voordeel tot een factor drie.
Nuance
Professor Michiel Keyzer is directeur van de Stichting Onderzoek Wereldvoedselvoorziening en waarschuwt voor al te snelle conclusies. “Zo simpel ligt het allemaal niet.” Keyzer stelt dat de voedselketen ingewikkeld in elkaar zit. Zelfs voor één komkommer is het moeilijk een milieuvoetafdruk te bepalen. Een biologisch gekweekte komkommer uit Nederland heeft een andere ecologische voetafdruk als hij binnen 12 uur na het oogsten in een Parijs restaurant als garnituur wordt gebruikt en vervolgens in een afvalbak verdwijnt, dan wanneer hij twee dagen later wordt genuttigd door de familie van de komkommerkweker die naast de kwekerij woont.
Keyzer: “Een life cycle analysis per voedselproduct is onontbeerlijk om de totale milieubelasting van dat product te kunnen beoordelen.” Zaken zoals bewaartermijnen, de organisatie van de logistieke keten en het gebruik van pesticiden spelen volgens Keyzer in deze life cycle analysis eveneens een rol.
Verschillen per land
Bovendien is de totale CO2-uitstoot per productcategorie sterk afhankelijk van productie- en distributieprocessen per land. In Zweden is bijvoorbeeld de emissie per kilo voor groenten, kippenvlees en eieren zo’n 30 keer lager dan die van rundvlees, kaas en vleesproducten. In Zwitserland bleken daarentegen de grootste negatieve milieueffecten veroorzaakt te worden door vers voedsel dat ingevlogen wordt uit andere landen.
Andere kritiek op het Franse onderzoek wijst overigens op een mogelijke overschatting in de hoeveelheid groente en fruit die mensen eten om het gebrek aan vlees te compenseren.
Leven en eten wordt er desondanks niet makkelijker op. In elk land ontstaat er een andere optimale mix tussen een gezond en een milieuvriendelijk dieet. Milieu- en gezondheidsbewuste consumenten zullen professionele dataverwerkers moeten worden willen zij de beste dieetbalans kunnen vinden.
Foto: Hafiz via Flickr
