Britt van den Elshout 21 maart 2018, 12:05

Kabinet steunt strijd tegen voedselverspilling met € 7 mln

Het kabinet maakt de komende vier jaar € 7 mln vrij om voedselverspilling tegen te gaan. Ze steunt hiermee de ambitie van bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen om in 2030 de voedselverspilling te halveren.

Voedselverspilling taskforce

Met deze doelstelling wil Nederland koploper worden in de strijd tegen voedselverspilling. Dat maakt de Taskforce Circular Economy in Food bekend in de nationale agenda tegen voedselverspilling, die minister Schouten gisteren aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. De Taskforce is vorig jaar opgericht en bestaat uit bedrijven uit de voedselketen en vertegenwoordigers vanuit de overheid, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen.

Lees ook: Platform gaat strijd aan tegen voedselverspilling

Hoofdlijnen binnen de agenda

In Nederland wordt jaarlijks circa 2 miljoen ton aan voedsel verspild in alle schakels van de voedselketen, inclusief consumenten. Zij spelen een aanzienlijke rol in de voeselverspilling, want consumenten gooien op jaarbasis gemiddeld 41 kilo voedsel per persoon weg. In Europa is voedselverspilling zelfs verantwoordelijk voor 6 procent van de totale uitstoot aan broeikasgassen. Dat moet anders, vindt de Taskforce Circular Economy in Food.

Om de doelstelling te behalen zijn er vier hoofdlijnen binnen de agenda: 'monitoren van voortgang en impact, samen tegen voedselverspilling in de keten, samen tegen voeldselverspilling bij de consument en het veranderen van de spelregels.' Het vrijgemaakte geld van het kabinet wordt geïnvesteerd in innovatie, onderzoek, monitoring en voorlichting. Op deze manier worden alle vier de hoofdlijnen gesteund.

Download hier de hele agenda

Versoepelen van wetten en regels

De vierde hoofdlijn, het veranderen van de spelregels, is een belangrijk onderdeel van de agenda. Om de nieuwe aanpak te laten slagen wil minister Schouten waar nodig wetten en regels versoepelen of schrappen. Dit sluit aan bij het wetsvoorstel ‘Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven’ dat staatssecretaris Mona Keijzer gisteren heeft ingediend. Zo pleit de minister onder andere voor uitbreiding van de Europese lijst van producten waar geen houdbaarheidsdatum op hoeft te staan. Ook wil de minister er samen met het bedrijfsleven voor zorgen dat de houdbaarheid van producten duidelijker wordt voor consumenten. 

Lees ook: Waarom voedselverpakkingen onmisbaar zijn

Samen tegen verspilling

Verder is gisteren de campagne ‘Samen tegen verspilling’ gelanceerd, inclusief een bijbehorende website. Alle leden die aangesloten zijn bij de Taksforce zullen onder de noemer ‘Samen tegen verspilling’ campagne voeren. Op dit moment zijn dat er 25, maar naar verwachting loopt het aantal aangesloten organisaties de komende tijd snel op.

Lees ook: ‘Bedrijven in de lead voor een transitie naar een circulair voedselsysteem’

Foto: Adobe Stock

Hoe staat het met microplastics in Europese rivieren?

De Universität Bayreuth nam tussen 2014 en 2017, 52 monsters uit 22 Europese rivieren, waaronder de Rijn en de Donau, die door Duitsland stromen. Volgens de universiteit gaat het om ’s werelds grootste dataset voor de studie van plastic deeltjes in rivieren. Enkele deelstaten in het zuiden en westen van Duitsland, waaronder Noordrijn-Westfalen en Beieren, gaven opdracht tot het onderzoek.Meest vervuilde rivierenIn totaal werden meer dan 19.000 voorwerpen geanalyseerd, waarvan 4.335 als plastic deeltjes werden geïdentificeerd. Rond de 99 procent van de plastic deeltjes was kleiner dan 5 millimeter en zodoende aangeduid als microplastics.De onderzoekers noemden het opvallend dat de hoogste concentratie van microplastics in kleine en middelgrote zijrivieren werd gevonden. De microplastics bleken voornamelijk uit polyethyleen en polypropyleen te bestaan. Dit is echter niet verrassend omdat dit meest gebruikte kunststoffen in Europa zijn.  In de Rijn, de grootste onderzochte rivier, werden lage tot middelhoge concentratie van microplastics gevonden. De Universität Basel meldde in 2015 dat de Rijn wereldwijd tot de meest vervuilde rivieren behoorde met een gemiddeld aantal van 892.777 deeltjes plastic per vierkante kilometer.Onderzoeksleider Christian Laforsch stelt dat de bevindingen van de studie gelijk zijn aan eerdere studies in Europa en Noord-Amerika. Laforsch benadrukt dat verder onderzoek nodig is om de afkomst, tijdelijke ophoping en uiteindelijke bestemming van de microplastics te onderzoeken.Meer onderzoek naar microplastics in rivierenThe University of Manchester publiceerde vorige week de resultaten van een onderzoek naar microplastics in Britse stroomgebieden. De waterwegen bleken ernstig vervuild te zijn door de plastics. In enkele stedelijke gebieden werden zelfs 517.000 deeltjes per vierkante meter gemeten.In totaal werden rivierbeddingen op 40 plekken, zowel landelijk als stedelijk, rond Greater Manchester onderzocht. Het bleek dat na een periode van hoogwater de concentraties van vervuiling waren gedaald en 70 procent van de eerder aangetroffen microplastics verdwenen. Volgens de onderzoekers toont dit aan dat bij hoogwater grote hoeveelheden van microplastics vanuit stedelijke rivieren naar de oceanen worden vervoerd.Lees ook: Hoe kan plastic afval in rivieren gestopt worden op weg naar de zeeWat zijn microplastics?Microplastics zijn minuscule deeltjes plastic, kleiner dan 5 millimeter, die in het milieu terechtkomen. De microplastics ontstaan door bijvoorbeeld de afbraak van grotere stukken plastic afval. De vervuiling door microplastics is een groeiend probleem in zeeën en oceanen, waar het veelal via rivieren terecht komt. Via vissen en zeedieren kan het microplastics vervolgens in de voedselketen belanden.Bron: Universität Bayreuth, University of Manchester | Foto: Adobe Stock (hoofd), Universität Bayreuth (in tekst)