Marc Seijlhouwer 31 maart 2021, 11:59

Koffiedik kan het regenwoud redden

Koffiedrab uit filters, cups en machines laat het regenwoud groeien en voorkomt lastige grassoorten die bomen in de weg zitten. Daarmee lijkt koffiedik een nuttig wapen in de strijd tegen ontbossing, verwoestijning en roofbouw. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Zwitserse ETH Zürich.

Regenwoud adobe stock palmolie Uit het onderzoek blijkt dat een halve meter dikke laag koffiedik het regenwoud helpt. Beeld: AdobeStock

Koffie levert jaarlijks een heleboel afval op: 23 miljoen ton om precies te zijn. Een groot deel daarvan is het koffiedik, dat overblijft na het zetten van een kopje. Hoewel dit spul niet meer nuttig is om koffie van te zetten, zitten er nog een heleboel voedingsstoffen en mineralen in die planten maar al te graag gebruiken.

Het regenwoud redden met koffie

Onderzoekers van de ETH Zürich vroegen zich af of de voedselrijke prut het regenwoud kon helpen. In het bijzonder: kan de pulp de tropische bomen een duwtje geven, zodat ze op oude landbouwgrond groeien zonder verdrukt te worden door grassoorten die sneller groeien en de kleine bomen verdrukken?

Lees ook: Steeds meer voedselbossen in Nederland

Het idee is belangrijk, want zonder herbebossing wordt het lastig om klimaatverandering tegen te gaan. Bomen leggen CO2 vast terwijl ze groeien en houden dit ook vast, waardoor er minder CO2 in de atmosfeer zit. Delen van het regenwoud worden wereldwijd echter gekapt om plaats te maken voor landbouw. Zelfs als de landbouw na een tijdje opgeschort wordt (bijvoorbeeld omdat de grond niet vruchtbaar genoeg meer is door roofbouw) groeit het regenwoud hier niet terug.

Halve meter koffiedik

Maar uit het onderzoek blijkt dat een laag koffiedik het regenwoud helpt. Een halve meter dikke laag zorgt ervoor dat grassen geen kans meer hebben, terwijl bomen juist uitstekend gedijen in de voedselrijke koffiebodem. De onderzoekers voerden een experiment uit met voormalige landbouwgrond; een deel kreeg een halve meter koffiedik, een ander deel kreeg niks en nog een deel kreeg een dunnere laag koffie. Twee jaar lang hielden de onderzoekers bij wat er groeide, hoe snel dat ging en welke voedingsstoffen de bodem bevatte.

Op de koffiedikbodem groeiden veel bomen, en ze groeiden sneller dan op de andere grond. Een halve meter leek de optimale hoeveelheid. Ook de voedingsstoffen in de bodem namen toe, omdat deze vanuit de koffie naar de bodem zakten. Kortom: de koffie hielp bomen en kan dus ook helpen om het regenwoud land terug te laten winnen.

Iedereen wil afval van koffie hebben

De grote vraag is of er genoeg koffiedik beschikbaar is. Er is weliswaar veel afval, maar er zijn ontelbaar veel hectares landbouwgebied waar het regenwoud terug moet of kan komen. Een halve meter koffiedik is bovendien een dikke laag. En het afval is steeds populairder, ook voor hoogwaardigere toepassingen – als voedingsbodem voor paddenstoelen, bijvoorbeeld.

Lees hier over de Nederlandse scale-up GRO, die koffieafval gebruikt voor oesterzwammen

Ørsted wil groene waterstof leveren aan Zeeland - als de overheid meewerkt

De komende maanden voert Ørsted samen met bedrijven een haalbaarheidsstudie uit. De waterstof gaat naar allerlei bedrijven, waaronder kunstmestproducent Yara in Zeeland en staalmaker ArcelorMittal in Gent, die een klein deel van de staalproductie met waterstof doet in plaats van met kolen.Lees ook: Waterstof is onmisbaar, maar geen panacee voor het klimaatHet is het eerste project van Ørsted voor groene waterstof in deze regio. Het zou passen bij de klimaatdoelen van het kabinet, dat de waterstofeconomie wil stimuleren. Ook de EU heeft in de Green Deal een belangrijke rol weggelegd voor waterstof. Of dat ook betekent dat dit specifieke project subsidie zal krijgen van de overheden, moet de tijd leren.Groene waterstof in NederlandEr zijn op dit moment een heleboel plannen voor grote waterstoffabrieken in Nederland. Ze zijn echter allemaal in de ‘verkennende’ fase, met haalbaarheidsstudies en onderzoeken. Concrete, financiële toezeggingen zijn er niet. Dat komt voornamelijk omdat de bedrijven allemaal wachten op steun van de overheid. De productie van groene waterstof is op dit moment namelijk niet rendabel, en kan zeker niet concurreren met de prijs van waterstof gemaakt uit aardgas. Om dit te veranderen moeten er grootschalige groene waterstoffabrieken komen, maar de industrie wil deze niet helemaal zelf financieren.Ondertussen is de grootste waterstoffabriek in Nederland piepklein: 1 megawatt, bij Veendam in Groningen. Hoewel Ørsted dus mooie plannen heeft voor een fabriek die maar liefst duizend keer meer vermogen aankan, zijn er nog een hoop horden te nemen voor het zover is. Net zoals de plannen van Shell, van de havens van Rotterdam en Amsterdam en van Tata Steel.Lees ook: 'Waterstof concurreert in 2030 met aardgas'