Marc Seijlhouwer 15 maart 2022, 09:22

Kweekvlees in de supermarkt? Kamer stemt voor proeverijen

Vandaag zal de Tweede Kamer een motie aannemen om proeverijen met kweekvlees mogelijk te maken. Het is een grote stap naar een bredere beschikbaarheid van kweekvlees, dan tot nu toe verboden was in Nederland. Omdat het vlees in een bioreactor groeit, zijn er geen koeien nodig. Dat scheelt dierenleed en milieuvervuiling.

Man eet burger Man geniet van een burger | Credits: Adobe Stock

Kweekvlees maakt internationaal een vlucht. In Singapore mag men al een tijdje gekweekte kipnuggets eten. Maar in Nederland en Europa is de wetgeving streng en is de verkoop van gekweekt vlees tot nu toe niet toegestaan.

Met een motie van VVD en D66, die volgens RTL Nieuws vandaag wordt aangenomen, moeten proeverijen mogelijk worden. Dat zou betekenen dat de aanbieders van kweekvlees overal mensen kennis kunnen laten maken met het gekweekte vlees. En dat is een eerste stap naar bredere acceptatie van het vlees.

Wat is kweekvlees en hoe wordt het gemaakt? Je leest het hier

Innovatie in Nederland

De wetgeving is volgens de VVD nodig om innovatie in Nederland te houden. Kamerlid Peter Valstar vertelt aan RTL Nieuws dat de Europese regels de ontwikkeling eerder remmen dan stimuleren.

Dat proeverijen tot nu toe niet toegestaan zijn betekent natuurlijk niet dat niemand ooit kweekvlees proefde. Tien jaar geleden alweer kwam de eerste kweekvleesburger, ontwikkeld in Limburg, ten tonele in Londen. Twee voedselrecensenten proefden de burger toen, en zeiden dat de burger ‘in de buurt van vlees’ zat, maar dat er sappigheid en malsheid miste.

Miljoeneninvestering

De ontwikkeling van kweekvlees gaat hard. In Israël komen er grote fabrieken om kweekvlees te produceren en het Nederlandse Mosa Meat, een spin-off van de Universiteit Maastricht, kreeg onlangs een miljoeneninvestering. De tijd lijkt dan ook rijp voor een volgende stap. Met proeverijen willen kweekvleesbedrijven mensen uitnodigen om kennis te maken met het kweekvlees.

Hoewel het toestaan van proeverijen een eerste stap kan zijn naar een supermarkt vol kweekvlees, zal het proces nog wel even duren. De prijs van kweekvlees is sowieso nog veel hoger dan van gewoon vlees. (Luxe) restaurants lijken dan ook een logische tussenstap voor de consument het zelf kan bakken in de keuken.

Goed voor het milieu?

Kweekvlees is niet zonder controverse. Het opkweken van stamcellen in een bioreactor kan beter zijn voor het milieu dan een dier grootbrengen en slachten. Maar dit is niet altijd het geval. Een bioreactor gebruikt immers ook energie om de stamcellen van een koe of kip te laten groeien. Als die energie uit aardgas komt, kan de uitstoot van kweekvlees hoger uitkomen dan die van een dier. Dat is vooral het geval bij efficiënte dieren zoals kippen. Wel scheelt een kweekburger dierenleed en is er minder land en water nodig.

Tonnen kerosine besparen door haaienhuid op vliegtuig

De technologie moet de wrijvingsweerstand van het vliegtuig verminderen. Dat moet een brandstofbesparing van 1 procent opleveren. Bovendien zou ook de uitstoot van koolstofdioxide gevoelig moeten kunnen worden verminderd. Energiezuinig vliegen “Haaien zijn bijzonder energiezuinige zwemmers”, zeggen woordvoerders van Swiss. “De haaienhuid bestaat volledig uit denticles – kleine schudden die onafhankelijk van elkaar verschuiven – om wrijving te verminderen.” “Hierdoor wordt het drijfvermogen van de vis verhoogd, terwijl tegelijkertijd onopvallende wervelingen worden gegenereerd die de hydrodynamische weerstand verminderen en daardoor zelfs voor een grotere stuwkracht zorgen. Hoe sneller de haai door het water klieft, hoe efficiënter zijn beweging wordt.” AeroShark is een oppervlaktetechnologie die bestaat uit prismavormige riblets met een grootte van ongeveer 50 micrometer. Het materiaal imiteert de specifieke eigenschappen van de haaienhuid en lukt er daarmee in de de aerodynamica van relevante punten op het vliegtuig te optimaliseren. Hierdoor moet voor dezelfde voortstuwing minder brandstof worden gebruikt. Swiss zegt de eerste passagiersvliegtuigen in de wereld met de technologie uit te rusten. Lufthansa Cargo had eerder al wel een vrachttoestel van de folie voorzien.Om een Boeing 777-300ER met de technologie uit te rusten, is ongeveer 950 vierkante meter riblet-folie nodig. Het potentieel voor de besparing van brandstof en de vermindering van de emissies van koolstofdioxide bedraagt op deze schaal ongeveer 1,1 procent. Omgerekend naar het operationele profiel van de Boeing 777-300ER bij Swiss betekent dit een jaarlijkse besparing van meer dan 4.800 ton kerosine en ongeveer 15.200 ton koolstofdioxide. Dat staat gelijk met het verbruik en de uitstoot van ongeveer 87 vluchten tussen Zürich en Mumbai.Bestaande vloot verbeteren “Vanwege de lange levenscycli in onze sector kunnen we niet alleen vertrouwen op nieuwe generaties toestellen om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, maar moeten we ook de bestaande vloot op het gebied van duurzaamheid optimaliseren”, benadrukt Johannes Bussmann, topman van Lufthansa Technik. Dit bedrijf ontwikkelde de folie samen met chemiebedrijf Basf. “AeroShark kan hier een belangrijke bijdrage leveren.” Swiss zal AeroShark vanaf midden dit jaar bij onderhoudsbeurten van de vliegtuigen stelselmatig op de toestellen aanbrengen.De luchtvaartmaatschappij had Lufthansa Technik en BASF al tijdens de ontwikkelingsfase van AeroShark ondersteund. In de zomer van vorig jaar werd een vleugel van een Boeing 777 tijdens een reguliere lijnvlucht tussen Zürich en San Francisco minutieus opgemeten. Met de verzamelde gegevens kon Lufthansa Technik vervolgens zeer nauwkeurige 3D-modellen maken voor de opmaak van simulaties over de luchtstromen tijdens een vlucht. De resultaten moeten toelaten om in de toekomst nog een grotere efficiëntie te verkrijgen.Emissiedoelen in luchtvaartSwiss wil tevens een van zijn vliegtuigen ter beschikking stellen voor testvluchten die uiteindelijk de technologie zouden moeten toelaten het vereiste certificaat van de European Union Aviation Safety Agency (Easa) te behalen. Lufthansa Technik en Basf willen de nieuwe technologie verder ontwikkelen. Daarbij wordt gekeken naar bijkomende vliegtuigtypes en naar grotere oppervlaktes. Op die manier zou de efficiëntie in de wereldwijde luchtvaart verder moeten kunnen worden verhoogd.Dat moet de luchtvaartmaatschappijen helpen hun emissiedoelstellingen gemakkelijker te halen. Volgens de eerste berekeningen zou de haaienhuid de potentie hebben om de uitstoot van koolstofdioxide met maximaal 3 procent te verminderen.