Hannah van der Korput
27 november 2023, 14:19

Plantaardige Droomboter leidt tot boze zuivellobby en kort geding

Afgelopen zomer sprak Change Inc. het merk Mister Kitchen over Droomboter: hun nieuwe, plantaardige alternatief voor roomboter. Inmiddels is er veel te doen over het koevrije kuipje roomboter. Of eigenlijk vooral over de naam.

Mister Kitchen Droomboter Droomboter9246 In Nederland worden zuiveltermen wettelijk beschermd. | Credits: Mister Kitchen

Droomboter mag namelijk geen Droomboter heten, zegt de Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO). Een kort geding en een klacht bij de Reclame Code Commissie moeten een naamsverandering gaan afdwingen.

Regels

Regels zijn regels, stelt de NZO. In Nederland worden zuiveltermen wettelijk beschermd. De woorden ‘room’ en ‘boter’ mogen enkel voor zuivelproducten worden gebruikt. In zuivel moet een minimaal percentage melkvet worden verwerkt.

Bij de plantaardige Droomboter is dat niet het geval. Daarom moet de naam worden aangepast, aldus NZO.

Wet uit 1899

Mister Kitchen, het merk achter Droomboter, ziet het anders. Medeoprichter Daan Faber: “Die wet stamt uit 1899. Ik vind dat we deze discussie anno 2023 niet zouden moeten voeren. De wereld staat in de fik. We moeten als maatschappij in transitie. Dit gesteggel helpt daar niet bij.”

Faber vindt het toepassen van de wet berusten op willekeur. “Er zijn meer producten die niet voldoen aan de oude zuivelwet. Ook Campina Botergoud heeft een laag percentage melkvet. Blijkbaar mag dat wel? Het feit dat Friesland Campina het grootste lid is van de NZO, is moeilijk te negeren.”

Van misleiding geen sprake

Van misleiding is volgens Faber geen sprake. “We zijn juist heel transparant. De verpakking van Droomboter maakt duidelijk dat boter verwijst naar cacaoboter: het belangrijkste ingrediënt. Dat staat ook op het kuipje, net als de termen vegan, zonder zuivel, koevrij en 100 procent plantbased. Van misleiding kan dus geen sprake zijn. We communiceren dat Droomboter een plantaardig product is met cacaoboter als onderscheidend ingrediënt.”

Referentie nodig

Naar eigen zeggen wisten de producenten dat ze met de naam een risico namen. Toch is er bewust voor gekozen. “Consumenten hebben een bepaalde referentie nodig als het gaat om plantaardige alternatieven. Door de naam Droomboter weten mensen precies wat het product inhoudt. Zouden we ons product plantaardig vetsmeersel hebben genoemd, dan begrijpen consumenten niet wat ze ermee moeten en kopen ze het niet. Nieuwe producten hebben een bepaalde mate van herkenbaarheid nodig. Dat geldt voor havermelk, vleesvervangers en dus ook voor plantaardige boter.”

NZO-directeur Joep Rats zei in NRC dat het goed is dat dit soort innovatieve producten op de markt komen. “Maar noem het geen boter. Dan neem je de consument niet serieus en doe je je product tekort.”

Coalitie

Droomboter is onderdeel van een bredere discussie, ziet Faber. Zo moest in 2017 de naam sojamelk, onder druk van de zuivelindustrie, veranderen naar sojadrink. Hetzelfde geldt voor andere drinkpakken met melkachtige vloeistoffen van onder andere haver, amandelen, soja en erwt. “Meer merken die nieuwe en bovendien duurzamere producten op de markt brengen, krijgen hier helaas mee te maken. We willen een coalitie sluiten met andere partijen om gezamenlijk hiertegen te strijden, denk aan Oatly en vegan kaasmaker WildWestLand. De voedseltransitie moet makkelijker worden gemaakt, niet moeilijker.”

Naamsverandering

Of Mister Kitchen de naam Droomboter moet veranderen, moet nog blijken. Afgelopen donderdag was naar aanleiding van de klacht een zitting bij de Reclame Code Commissie. Binnen vier weken wordt een uitspraak verwacht. Deze uitspraak is niet bindend en meer een soort aanbeveling. De aanbevelingen zijn wel effectief: als de Reclame Code Commissie het nodig acht, wordt de claim in 96 procent van de gevallen ingetrokken of aangepast. Wanneer het kort geding plaatsvindt, is nog niet bekend.

Hoe het afloopt, weet Faber ook niet. “Juridisch is er een kans dat we verliezen. Moreel ben ik er 100 procent van overtuigd dat we het gelijk aan onze kant hebben.”

Lees ook:

Geüpcyclede menselijke urine voor landbouw kan rekenen op miljoeneninvestering

Hoewel het in Nederland de afgelopen weken natter dan ooit lijkt, kampten veel (Zuid-Europese) landen dit jaar met extreme droogte. Het gevolg: lagere opbrengst en hogere voedselprijzen, zo bleek uit onderzoek van het International Monetair Fonds. Daarnaast is de landbouw erg afhankelijk van de import van kunstmest, wat voor een groot deel uit de eindige grondstof fosfaat bestaat. Urine inzamelen Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, kwam de Franse start-up Toopi Organics met een opmerkelijke innovatie. Het bedrijf becijferde dat jaarlijks 200 miljard liter menselijke urine de wc in spoelt, samen met meer dan 6 biljoen liter drinkwater. Toopi ontwikkelde een proces waarmee het urine kan afvangen en verwerken tot een microbiële biostimulant. Het bedrijf zegt dat deze stimulant tot 50 procent bijgemengd kan worden met op fosfaat gebaseerde meststoffen, zodat de druk op deze grondstof verlaagd wordt. Kringloop sluiten "We geloven dat urine de ontbrekende schakel is om de voedingsstoffenkringloop tussen consumenten en boeren te sluiten", zegt François Gérard, directeur Benelux van Toopi Organics. "Urine bevat niet genoeg voedingsstoffen om planten te voeden, maar het is een uitstekend medium om micro-organismen voor de landbouw te kweken. Deze micro-organismen kunnen bodemfosfor oplossen, atmosferische stikstof vastleggen of gewassen beschermen tegen droogtestress.” Plas van festivalgangers In 2023 verzamelde Toopi Organics urine van bijna 2 miljoen EU-burgers. Het bedrijf deed dit onder meer langs snelwegen en pretparken. Ook zamelde het de plas van festivalgangers in op het Mysteryland Festival in Amsterdam. De urine verwerkte het bedrijf tot zijn eerste product ‘Lactopti Start’, bedoeld voor het beschermen van de vroege groei van gewassen. Inmiddels is dit middel goedgekeurd voor het gebruik bij biologische landbouw in vijf lidstaten. Opschalen in Europa Met de financiering van 8,4 miljoen euro van de European Innovation Council (EIC) wil het bedrijf meer veldtesten uitvoeren en productie opschalen. "Onze eerste grootschalige industriële locatie in Frankrijk zal in 2025 volledig operationeel zijn, en een tweede zal volgen in België”, zegt Alexandra Carpentier, CEO van Toopi Organics. “Met de steun van de EIC kunnen we groter denken. We gaan de behoeften van zowel Noord- als Zuid-Europese landen verkennen, ons product testen op lokale gewassen, beginnen met het exporteren van onze producten, en de bouw van twee extra fabrieken in de EU plannen.” Lees ook: Kunstmatige helikopterzaadjes houden natuurgebieden in de gatenKan deze micro-alg helpen om straks 10,5 miljard mensen te voeden? Boeren verdienen vaker bij met winkel, kinderopvang en zonnepanelen