Hannah van der Korput
06 december 2023, 11:46

Steeds minder voedselverspilling in supermarkten

Supermarkten verkochten in 2022 gemiddeld 98,6 procent van al het voedsel in de schappen. Dat is meer dan in 2020, toen het percentage op 84,8 lag. In 2018 werd 81,2 procent van het eten en drinken verkocht. Er is sprake van een duidelijke trend: meer producten belanden bij consumenten.

Getty Images 1457478408 Er is sprake van een duidelijke trend: er belanden meer producten uit de supermarkt bij consumenten. | Credits: Getty Images

Dat blijkt uit
onderzoek van de stichting Samen Tegen Voedselverspilling en Wageningen
University & Research (WUR). Voor het onderzoek leverden diverse (online)
supermarkten data aan. Zo deelden Albert Heijn, Aldi, DekaMarkt, Dirk, Jumbo,
Lidl, Picnic, Plus en HelloFresh zelfrapportages. De partijen zijn gezamenlijk
goed voor 85 procent van de Nederlandse markt.

Wat wordt niet verkocht?

Waar 98,6 procent
van het eten en drinken wordt verkocht, komt 1,4 procent niet bij de consument
terecht. Brood, afbakbrood en banket blijven het meest liggen, gevolgd door
aardappels, groenten en fruit. Zuivel, eieren en kant-en-klaar gekoelde
producten komen op een derde plek. Van alle productcategorieën is de
verspilling het minst bij vers vlees en verse vis.

Zo’n 1,4 procent van het voedsel in de supermarkt komt niet bij de consument terecht. Welke producten zijn dat?

Het merendeel van de producten dat niet wordt verkocht in de supermarkt, 82 procent, wordt vergist of verbrandt. De overige 18 procent eindigt als veevoer. Reststromen die worden gebruikt voor veevoer vallen volgens de Europese definitie niet onder voedselverspilling. Hanteer je deze bepaling, dan resulteert 1,13 procent van de inkoop van supermarkten in voedselverspilling.

Meten is weten

Meten is weten, aldus directeur van de stichting Samen Tegen Voedselverspilling Toine Timmermans. Supermarkten werken samen met leveranciers uit de gehele voedselketen om voedselverspilling tegen te gaan “We vinden het belangrijk dat steeds meer sectoren gezamenlijk voedselverspilling meten om inzicht te krijgen in waar de meeste verspilling plaatsvindt, zoals in de bakkerijsector, de vleessector en in de groente- en fruitsector. Ook wordt er in diverse sectoren samengewerkt aan concrete optimalisaties in de keten, zoals bijvoorbeeld betere forecasting waardoor vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd worden of een betere spreiding van leveringen gedurende de dag.”

Lees ook:

Certificaten voor CO2-opslag in woningen kunnen voor revolutie in de bouw zorgen

De nieuwe certificaten heten Construction Stored Carbon Credits en worden uitgegeven door klimaatstichting Climate Cleanup Foundation. Het werkt als volgt: hout, hennep, olifantsgras, stro en andere vezelrijke gewassen halen CO2 uit de lucht. Door met deze biobased materialen te bouwen, wordt die CO2 voor gemiddeld 100 jaar opgeslagen in woningen. Elke ton CO2 die niet uitgestoten maar opgeslagen wordt, is geld waard. Die waarde wordt in een certificaat vastgelegd. Woningen bouwen tegen klimaatverandering Daardoor wordt biobased bouwen, waarbij woningen meer CO2 opslaan dan uitstoten (klimaatpositief), meer waard en kan het beter concurreren met bouwprojecten die goedkopere, vervuilende materialen als beton en staal gebruiken. Bij het maken van die materialen wordt juist heel veel CO2 uitgestoten. Op deze manier komt er meer vraag naar biobased materialen, waardoor de biobased industrie kan opschalen. Dit kan voor een transitie van de complete bouwsector zorgen. Die zorgt momenteel voor 11 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, maar kan veranderen in een sector die juist tonnen CO2 uit de lucht haalt en opslaat. Zo kan het bouwen van woningen klimaatverandering tegengaan. Als de bouw op de huidige voet doorgaat is in 2027 het CO2-budget op en zou de bouw geen broeikasgas meer mogen uitstoten. Op dat moment zou de hele woningbouw stilvallen, net als tijdens de stikstofcrisis. Bouwprojecten slaan CO2 op Het eerste project waarbij Ballast Nedam het nieuwe systeem gaat toepassen is het zogeheten Natuurhuis. Dat zijn klimaatpositieve woningen die voor meer dan 95 procent uit biobased materialen bestaan, zoals prefab stropanelen. Daarmee slaat deze woning 90 ton CO2 op. De eerste acht Natuurhuizen zullen gebouwd worden in het Noord-Brabantse Heeze. Daarna volgen biobased projecten in Amsterdam als de natuur-inclusieve wijk Strandeiland, waar in natuurlijke materialen circa 1.340 ton CO2 wordt opgeslagen, en woongebouw Horizons, dat 3.000 ton CO2 opslaat.Binnenkort komen de eerste klimaatpositieve Natuurhuizen op de markt.Verkoop certificaten De Climate Cleanup Foundation gaat onderzoeken en uitrekenen hoeveel de opgeslagen CO2 in woningen waard is. In dit traject wordt de hoeveelheid opgeslagen CO2 in biobased gebouwen bepaald, gecertificeerd en financieel gewaardeerd op basis van Europese en internationale richtlijnen. Alleen bouwprojecten met een positieve invloed op klimaat, biodiversiteit, gezondheid en circulariteit kunnen een certificaat voor CO2-opslag bemachtigen en er geld aan verdienen. Dat kan door de verkoop van certificaten aan bedrijven en overheden die willen investeren in natuurvriendelijke, langdurige CO2-opslag, bijvoorbeeld ter compensatie van hun eigen CO2-uitstoot. Alle transacties worden vastgelegd in een openbaar register, zodat elke euro daadwerkelijk naar opgeruimde CO2 gaat. Bouw wordt CO2-stofzuiger Daarmee lijkt het systeem een beetje op het emissiehandelssysteem (ETS) van de EU. Daarin moeten bedrijven certificaten kopen om CO2 uit te mogen stoten. Sinds de invoering van ETS in 2005 is de CO2-uitstoot van bedrijven met 43 procent verminderd. Het handelssysteem voor CO2-opslag in woningen zou net zo’n positief effect kunnen hebben. Onno Dwars, CEO Ballast Nedam Development: “Een financiële prikkel voor CO2-opslag kan wel eens een revolutie ontketenen in de bouw- en vastgoedsector. De sector wordt als het ware een CO2-stofzuiger voor de Nederlandse samenleving.” Eerder nam Ballast Nedam al het initiatief voor het platform WeGrow. Dat brengt boeren die biobased gewassen telen samen met bouwers die ze willen gebruiken. Boeren en bouwers nieuwe klimaathelden Vanaf vandaag - woensdag 6 december – kunnen bedrijven, overheden of andere instellingen zich inschrijven voor de voorverkoop van de CO2-opslag in de woningbouwprojecten van Ballast Nedam. “Het vastleggen van CO2 in biobased gebouwen zorgt niet alleen voor minder CO2 in de lucht, maar verdringt ook het gebruik van beton en staal, materialen met extreem veel uitstoot”, zegt Sven Jense, directeur van de Climate Cleanup Foundation. Projectleider Sacha Brons van Construction Stored Carbon denkt dat de certificaten de ontbrekende schakel zijn in de hele keten van biobased bouwen. “Boeren en bouwers kunnen onze nieuwe klimaathelden worden door samen biobased bouwketens op te zetten, maar er ontbreekt één element: transitiefinanciering. Met behulp van onze koolstof-certificaten kunnen overheden, financiële instellingen en bedrijven die financiering nu bieden”, zegt hij. Lees ook: Ballast Nedam gaat klimaatpositieve huizen van stro bouwenSteeds meer boeren oogsten huizen van het landStrenger Europees klimaatplan zorgt voor minder CO2-uitstoot bij bedrijvenBallast Nedam: 69 procent meer CO2-uitstoot bespaard dan voorgeschreven bij verkoop woningen