Marc Seijlhouwer 26 maart 2021, 12:14

Miljarden voor biologisch eten uit de EU, dit jaar miljoenen voor marketing

De Europese Commissie (EC) investeert de komende jaren miljarden in de promotie en ontwikkeling van biologische landbouw, om het doel van 25 procent biologisch in 2030 te halen. De uitwerking van de eerder aangekondigde ‘farm-to-fork’-strategie verscheen vandaag.

Vrouw boer biologisch adobe stock Adobe Stock

Het plan, dat onderdeel is van de Green Deal, laat zien hoe Europa een milieuvriendelijkere landbouw moet krijgen. Om te beginnen moet de vraag naar biologische producten (veel) groter worden. Nu is slechts 8,5 procent van de landbouwgrond in Europa in gebruik voor biologische landbouw en veeteelt, en dat moet 25 procent worden. De vraag naar bioproducten vergroten is het begin van meer bio-landbouw.

Geen BTW op biologisch eten

Dit jaar komt er daarom nog 49 miljoen vrij voor lidstaten. Daarmee zal biologisch eten gepromoot worden in reclames. De EC noemt ook andere vormen van promotie: bedrijven kunnen cheques voor biologisch eten uitschrijven en mensen met een lager inkomen kunnen bonnen krijgen, speciaal voor biovoedsel. Alles om het prijsverschil met niet-biologisch eten te drukken.

Lees ook: Zorgt zeewier voor milieuvriendelijke koeien?

Het belangrijkste middel daarvoor, suggereert de Commissie, is de verlaging van BTW. In Nederland pleitte de brancheorganisatie van bioproducenten al eerder voor zo’n afschaffing. Biologisch is volgens de EC en andere voorstanders beter voor milieu, klimaat en biodiversiteit. Het is belangrijk dat biologische landbouw populairder wordt, want de biodiversiteit holt achteruit, en de landbouw is verantwoordelijk voor een groot deel van de uitstoot van broeikasgassen (vooral veeteelt, en in het bijzonder uitstoot uit de rundveesector; melk en vlees).

Nederland loopt achter

Het promotiebudget van een paar miljoen valt in het niet bij wat de EC in petto heeft vanaf 2023. Er komt 38 tot 58 miljard euro vrij om ecologische programma’s te steunen, die onder andere biologische landbouw moeten stimuleren. Het geld is nodig, omdat de sector in negen jaar tijd moet verdrievoudigen. Hoe de verdeling tussen lidstaten precies zal zijn, is onduidelijk. Wel is bekend dat Nederland achterloopt in vergelijking met het gemiddelde; hier is maar 3,7 procent van de landbouw biologisch.

Biologisch is niet zonder problemen; hoewel akkerteelt op biologische manier doorgaans minder CO2 oplevert, zorgt het bij veeteelt voor relatief meer CO2. Er zijn immers minder dieren per vierkante meter, en ze lopen vaker buiten, waar de uitstoot van mest en methaanboeren (van koeien) direct in de atmosfeer terechtkomen. Toch is bijvoorbeeld de bioloigsche melkveesector beter voor het klimaat, omdat er duurzamer voer wordt gebruikt.

Lees ook: Pleidooi voor btw-afschaffing voor biologisch, maar hoe duurzaam is dat?

Voorkom greenwashing; pas de taxonomie toe zoals die bedoeld is

Tekst: Pieter SprengersDeze blog begin ik met een pubquiz. Een quiz met één vraag, namelijk welke bank is de meeste duurzame bank: A of B? We zien de financieringen van twee banken die voor het gemak elk in totaal 60 miljoen financieren. Bank A investeert 5 miljoen in zon en wind, 15 miljoen in aardgas, 15 miljoen in steenkool, en 15 miljoen in overige bedrijven. Bank B daarentegen investeert 10 miljoen in zon en wind, 50 miljoen in overige bedrijven, en niets in aardgas en steenkool. Wie is de duurzaamste bank?Straks het antwoord.De Europese Commissie wil eindelijk een helder antwoord creëren op deze vraag. Er is in de financiële sector namelijk een wildgroei aan groene claims die niet allemaal even groen zijn, laat staan dat ze met elkaar vergelijkbaar zijn. De oplossing van de commissie is de zogenaamde ‘taxonomie’.De ‘taxonomie’ is binnen de financiële sector op dit moment hét buzzwoord als het gaat om duurzaam financieren en beleggen. Vanaf 1 januari 2022 moeten financiële instellingen verplicht rapporteren over hun aandeel financieringen of beleggingen in de door de taxonomie beschreven groene activiteiten. Het doel daarvan is tweeledig: enerzijds een halt toeroepen aan greenwashing van financiële producten en anderzijds het stimuleren dat er meer geldstromen gaan naar de Europese transitie richting een klimaatneutrale en minder milieubelastende economie. De oorspronkelijke voorstellen voor de taxonomie konden op redelijk veel enthousiasme rekenen. Natuurlijk zaten er discussiepunten in (biomassa wel groen, kernenergie niet), maar vooruit.Mag aardgas als groen de boeken in? Totdat recent, volgens ingewijden door de aardgaslobby, ook de vervanging van steenkool door aardgas als groen mag worden opgenomen in de boeken. Dat was de druppel voor milieuorganisaties zoals het Wereld Natuurfonds en Natuur en Milieu. Voor hen aanleiding om bij de Europese Commissie aan de bel te trekken, samen met vele andere ondertekenaars waaronder ook ASN Bank, de ASN Beleggingsfondsen en Triodos Bank.Want het goede antwoord volgens de herziene taxonomie is opmerkelijk genoeg bank A.  A is zelfs een stuk duurzamer dan bank B. Ik geef toe, het is een theoretisch en versimpeld voorbeeld maar dit is wel wat het nieuwe voorstel van de Europese Commissie inhoudt.Taxonomie wordt instrument voor greenwashing Het oorspronkelijke idee van de taxonomie om hiermee greenwashing in de financiële sector tegen te gaan, dreigt nu het compleet tegenovergestelde te bereiken. Het voorbeeld laat zien dat de taxonomie daarmee zélf een instrument voor greenwashing dreigt te worden. Want volgens die definitie is bank B niet meer de meest duurzame, maar bank A. Aardgas is namelijk volgens de Commissie net zo groen als zon en wind, en investeringen in steenkool tellen – nog - niet mee.Het laatste woord is er nog niet over gezegd. De gaslobby lijkt niet geïnteresseerd in waar de taxonomie voor bedoeld is, ze wil vooral zelf in een groen blaadje komen. Piet Sprengers, manager Duurzaamheidsstrategie & -Beleid bij ASN Bank Het BetoogChange.inc waardeert de betrokkenheid van lezers en toekomstmakers zeer. Ook een opinieartikel aanleveren voor de rubriek ‘Het betoog’? Stuur de bijdrage naar hoofdredacteur Roy op het Veld: roy@change.inc. Het artikel moet een wezenlijke bijdrage leveren aan het debat en iets toevoegen aan wat al eerder op Change.inc verschenen is. De redactie beslist over plaatsing.