Hannah van der Korput
20 februari 2023, 11:46

Miljoenenproject om de eiwittransitie te versnellen

Plantaardige eiwitten hebben veel potentie. Toch komt de teelt in Nederland nog niet echt van de grond. Een miljoenenproject moet de plantaardige eiwitsector een boost gaan geven.

Adobe Stock 442346615 Een heus eiwitplan moet de eiwittransitie een boost gaan geven. | Credits: Adobe Stock

De eiwittransitie, de verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitten, gaat niet snel genoeg. Er moet nog veel gebeuren om de nationale doelen voor klimaat, stikstof en het tegengaan van ontbossing te halen. Daarom is het plan ‘Economically-Powered Protein Transition through Innovation in Chains’ (EPPIC) opgesteld. De initiatiefnemers zijn onder andere Wageningen Universiteit & Research en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het project moet het telen, het verwerken en de consumptie van eiwitten stimuleren.

Telen

Op dit moment kunnen Nederlandse plantaardige eiwitten nog niet concurreren met de buitenlandse teelt. Voor Nederlandse boeren moet het aantrekkelijker worden om eiwitrijke gewassen zoals sojabonen, erwten, veldbonen en lupine te telen op eigen bodem. Daarvoor moet de opbrengst per hectare omhoog en de bestrijding van plantziektes verbeteren. Met het project moet het verbouwen van eiwitrijke gewassen rendabel worden.

Verwerken in voedingsmiddelen

Vervolgens moet de voedingsindustrie Nederlandse peulvruchten gebruiken in plaats van de geïmporteerde sojaboon. Het eiwitplan richt zich op het omschakelen van het huidige productieproces.

Consumeren

Het project onderzoekt verder hoe plantaardige eiwitten het beste gepresenteerd kunnen worden, bijvoorbeeld in supermarkten en op menukaarten. Het doel is om de keuze voor plantaardige eiwitten makkelijker te maken. In het eiwitproject is ook aandacht voor de gezondheidsaspecten. Een onderzoeksvraag is bijvoorbeeld of het eten van vleesvervangers op basis van plantaardige eiwitten een nodige tussenstap is naar het consumeren van peulvruchten die minder bewerkt zijn.

Profiteren van de eiwittransitie

Het eiwitplan levert volgens de initiatiefnemers een groei op van 2,6 miljard euro aan economische activiteit. De import van soja kan met een derde worden teruggebracht. De economische voordelen gaan bovendien gepaard met aanzienlijke milieuvoordelen, waaronder een vermindering van 640 miljoen kilogram CO2-emissies, een vermindering van 10 miljoen kilogram stikstof en een vermindering van het landgebruik met 7% voor het Nederlands voedselpatroon.

De voordelen van het eiwitplan volgens EPICC.

Aanvraag is ingediend

Om het project te bekostigen, is er een aanvraag ingediend bij het Nationaal Groeifonds. Het gaat om een bedrag van 96 miljoen euro. Als de subsidie in het najaar wordt toegekend, start het project begin 2024.

Meer over de eiwittransitie:

Albert Heijn stopt met invliegen groente en fruit

Het lijkt een logische keuze voor supermarkten die bezig zijn met verduurzamen: geen producten meer invliegen die prima over de weg of per boot kunnen worden vervoerd. Toch was die stap niet zo makkelijk gezet, legt Henk van Harn, directeur merchandising en sourcing bij Albert Heijn, uit. "Vanaf 1 juni 2023 worden al ons onbewerkte groente en fruit via zeecontainer- of wegtransport vervoerd. Zo’n keuze maak je niet van de een op andere dag: we hebben ook een verantwoordelijkheid richting onze leveranciers waar we tientallen jaren mee samenwerken." Kleinere impact De laatste jaren heeft de supermarkt in samenwerking met telers en leveranciers naar eigen zeggen hard gewerkt aan alternatieve transportmogelijkheden of andere teeltgebieden om de kwaliteit te waarborgen. Van Harn: "Albert Heijn koopt groenten en fruit zo dichtbij als mogelijk en zo ver weg als nodig. Bij de keuze tussen dichtbij of ver weg spelen onder meer kwaliteit, duurzaamheid, voedselveiligheid en kostprijs een rol. Zover als nodig gaat bijvoorbeeld over een product dat niet in Nederland geteeld wordt, zoals sinaasappelen." Die komen dus nu nog per vliegtuig deze kant op, maar straks niet meer. "Luchttransport is vanuit klimaatimpact geen duurzaam transportmiddel. We kijken daarom continu naar manieren om het product in Nederland of in elk geval dichterbij te telen, óf gebruik te maken van duurzamere manieren van transport. Wij vinden het belangrijk om verantwoordelijk om te gaan met ons aandeel in milieubelasting. We willen de impact van onze activiteiten zo klein mogelijk houden." Welke impact het besluit heeft op de CO2-uitstoot van het transport is niet bekend.Meer uit Nederland Verder wil Albert Heijn meer lokaal geteelde producten gaan verkopen. Op dit moment komt de helft van de groenten en fruit bij Albert Heijn uit eigen land, laat Van Harn weten. Het aantal producten is groeiende, laat de supermarkt weten. Dat kan door de seizoenen 'nog beter te benutten en te verlengen, door gebruik te maken van duurzame teelt- en bewaartechnieken'. Afgelopen jaren verkocht Albert Heijn naar eigen zeggen meer dan 40 miljoen producten van Hollandse bodem. Het gaat bijvoorbeeld om aardbeien, conference peren en aardappelen. Verder is de supermarkt bezig om op een duurzame manier gember te produceren. Op kleine schaal wordt getest of het mogelijk is om in Nederland gember te verbouwen. Normaal gesproken wordt dat geïmporteerd uit China of Zuid-Amerika. Klimaatakkoord Albert Heijn is overigens niet de eerste supermarkt in Nederland die stopt met het invliegen van groente en fruit. In november vorig jaar kondigde Lidl deze stap al aan om 'de CO2 uitstoot die vrijkomt bij transport te verminderen'. “Wij hebben ons gecommitteerd aan het halen van het Klimaatakkoord van Parijs. Dit besluit draagt bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen en past bij ons als duurzame, efficiënte en kostenbewuste organisatie", zei Quirine de Weerd, Senior Manager Corporate Social Responsibility and Relations Lidl Nederland, daarover. En supermarkt Plus importeert al jaren geen groente en fruit meer via het vliegtuig. Enige uitzondering zijn de groene asperges. "Hiervoor lopen op dit moment testen om ook die via boot te vervoeren", laat de super in een statement weten. "Daarnaast kopen we zo bewust mogelijk in en waar kan komt ons groente en fruit assortiment van Nederlandse bodem."Lees meer: Albert Heijn komt het dynamische prijzen op vers voedsel tegen de houdbaarheidsdatumVoor het eerst minder kortingen op vlees in de supermarktKoplopers: Verpakkingsvrij boodschappen doen wordt steeds makkelijker