IJskoud heet het initiatief van de boeren, dat drie jaar geleden begon. Boer Martin Veldscholten had het idee om zijn bedrijf te verduurzamen door de mest van koeien in een vergister te stoppen. De mest wordt in de stal gescheiden van de urine met een hellingsysteem: de urine stroomt naar beneden terwijl de vastere mest blijft liggen.
Lees ook:
Een mestschuiver brengt eens in het uur de mest naar de vergister, waar hij samenkomt met de urine. Zo ontstaat een reactie waarbij methaan vrijkomt. "Het is heel belangrijk dat de urine en mest elkaar niet raken voor het de vergister in gaat", legt Veldscholten uit. Methaan is een belangrijk broeikasgas, dus als dat niet in de lucht terechtkomt, scheelt dat een hoop uitstoot.
Lokaal gas
Dit methaan gaat vanuit de vergisters direct naar twee lokale bedrijven: een chemiebedrijf en een tuinbouwer. Bedrijven waar elektrificatie van verwarming lastig is en waar duurzamer gas dus uitkomst kan bieden. Door het lokaal te houden is er altijd een afnemer voor het biogas en hoeft het niet per se opgewerkt te worden om in het gasnet te komen.
Een bijkomend belangrijk voordeel van de vergister: het dicht twee belangrijke stikstoflekken. Renee Roeleveld van IJskoud: "De mest wordt direct in een afgesloten ruimte geplaatst, waardoor er minder stikstof in het milieu terecht komt. En het digestaat, de mest die we na vergisting uitrijden over het land, trekt sneller de grond in en heeft dus ook minder tijd om stikstof aan de lucht af te geven."
Goedkope mestvergister
Voor de boeren waren de vergisters een behoorlijke investering. Veldscholten: 'Toen ik dit drie jaar geleden wilde doen en andere geinteresseerde boeren zocht, merkte ik al snel dat een vergister te duur was.' Hij ging in gesprek met de makers van vergisters en samen ontwikkelden ze een budgetvariant. 'Deze heeft een terugverdientijd van minder dan zeven jaar. En met een beetje subsidie erbij denk ik dat dit nu ook een heel interessant verhaal wordt voor andere boeren.' De Energiecoöperatie IJskoud heeft de ambitie om de komende jaren het biogasnetwerk uit te breiden, zodat uiteindelijk circa 20 melkveehouders biogas produceren en transporteren. De Provincie en Rijksoverheid steunden het project al.
Miljoen kilo CO2
IJskoud is onderdeel van een breder initiatief om Noord-Deurningen klimaatneutraal te maken. De zes vergisters leveren 1,6 miljoen kubieke meter gas, het equivalent van een miljoen kuub aardgas. De totale CO2-besparing is 1,3 miljoen kilo per jaar. Hoeveel stikstof hierdoor niet in de lucht komt en of het genoeg is om aan de nieuwe regels te voldoen, moet nog blijken; Wageningen University & Research onderzoekt de komende tijd de besparing.
Lees ook: Boer zoekt ontwerper: een creatieve blik op de toekomst van de landbouw
Bron: IJskoud | Beeld: Željko Radojko
