Vergeet fair trade koffie. Echt eerlijke koffie is fairchain koffie. Een jonge startup uit Amsterdam genaamd Moyee Coffee is de eerste die naar eigen zeggen fairchain koffie verkoopt.
De eerlijke koffieverkopers richten zich voornamelijk op het sociale aspect van duurzaam ketenbeheer. De welvaartsverdeling in de koffieketen is volgens Moyee Coffee krom: de rijken worden steeds rijker en de armer steeds armer. Moyee Coffee wil dit probleem bij de wortels aanpakken.
Fairchain
Moyee Coffee vernieuwt de koffieketen door de koffieboeren in Ethiopië op te leiden tot duurzame koffietelers die zelf hun koffiebonen kunnen branden. Waarom zij die zelf zouden gaan branden? Heel simpel. “Het levert de koffieboer geld op”, zegt Sjoerd Koopman, campagnemanager bij Moyee Coffee.
Meer geld verdienen met dezelfde boon.
Het grootste deel van de wereldwijde koffiebonenoogst wordt niet in het land van herkomst gebrand. En juist in het branden van koffie gaat veel geld om. Grote volumes bonen vragen om grote en dure installaties, die ook nog eens veel energie verbruiken. De economische waarde van gebrande bonen is veel hoger dan een ongebrande boon. Daarmee verdienen de grote koffieproducenten hun geld.
“Als de koffieboeren dit onderdeel in de koffieketen zelf uitvoeren, kunnen zij meer geld verdienen met dezelfde boon”, aldus Koopman. Naast kennis en expertise levert het de boeren extra inkomsten op wat ten goede komt aan de economie van Ethiopië.
50/50
Moyee Coffee streeft naar 50 procent winst voor de koffieboer in plaats van de twaalf tot vijftien procent winst die zij nu, mede dankzij initiatieven als Max Havelaar, ontvangen. De mensen in Ethiopië waarde laten toevoegen aan hun eigen grondstoffen, voordat zij deze aan het westen verkopen, is het uitgangspunt.
Het gaat Moyee Coffee om het herstel van de balans van de toegevoegde waarde tussen koffie producerende landen enerzijds en koffie consumerende landen anderzijds. Die balans moet op 50/50 uitkomen. Het verplaatsen of herverdelen van de winst naar de hardwerkende koffieboeren vindt Moyee Coffee een noodzakelijke stap in een duurzame, maar vooral eerlijke koffieketen.
Duurzame teelt
Volgens het rapport ‘Verduurzaming van internationale handelsketens’ van het PBL is voor kleine koffieboeren de toegang tot de internationale markt lastig. Voor toegang is certificering nodig en dat kost geld. En juist dat hebben de boeren niet. Daarnaast ontbreekt het de boeren aan kennis om duurzaam en efficiënt koffie te verbouwen. Zoals het rapport aankaart wordt certificering pas een succes als ook kleine koffieboeren worden bereikt. Laat dat nu net de koffieboeren zijn waar Moyee Coffee mee samenwerkt.
Het opleiden van de boeren draait niet alleen om het branden van koffiebonen. Er wordt ook aandacht besteed aan het duurzaam verbouwen van de koffie. Uit een presentatie van de koffiebrander Peeze blijkt dat de koffieteelt verantwoordelijk is voor ongeveer 42 procent van de CO2-uitstoot in de koffieketen.
De boeren van Moyee krijgen dus trainingen en leren op een milieuvriendelijke en organische methode om koffieplanten in hun eigen beschermde Beleta Bos te verbouwen. Daarnaast leren zij deze zelfstandig te verwerken waarna zij met de zelfgebrande Limabonen meer inkomsten generen. Zo gaat aan het einde van de dag iedereen er een stap op vooruit.
Inkomenssprong
Kan de ketenaanpak van de Amsterdamse start-up ontwikkelingshulp in Ethiopië overbodig maken? “Voor een heel land is dat een overspannen verwachting”, zegt Ruerd Reuben ontwikkelingseconoom en professor aan de Radboud Universiteit Nijmegen recent in het televisieprogramma Kassa Groen van de VARA. “Voor de boeren kan het een inkomenssprong opleveren. Het is in ieder geval de moeite waard om het te proberen.”
In een eerder verschenen artikel over duurzaam ketenbeheer, werd de snoepgigant Mars en haar initiatieven met cacaoboeren uitgelicht. Met cacao ontwikkelingscentra (CCD’s) bereikte de chocoladefabrikant bij sommige kleine cacaoboeren een inkomstengroei van 500 procent.
Foto: Juan Camilo Trujilo via Flickr
