De chocolade-industrie heeft nooit interesse gehad in de vrucht. Alleen in de bonen, die als pitten in de vrucht zitten. “Dat alles om de boon draait, is heel raar. In landen als Ghana en Ivoorkust alleen al wordt jaarlijks 2 miljard liter heerlijk cacaovruchtensap verspild”, weet journalist Lars Gierveld, oprichter van Kumasi Drinks.
Armoede
Tien jaar lang maakte hij documentaires voor de Nederlandse televisie. Tijdens een documentaire voor RTL en Videoland over de cacaoproductie in westelijk Afrika zag hij met eigen ogen de armoede onder de boeren. “Zij verdienen aan de cacaoboon alleen te weinig om rond te kunnen komen”, zegt hij. Tijdens het filmen van een groep boeren proefde Gierveld het sap uit de cacaovrucht, waar die bonen in zitten. De smaak verraste hem: een mix van lychee, mango en limoen, maar dan net even anders. Zo kreeg hij een wild idee: wat als we iets met dit sap zouden kunnen doen?
Tot 30 procent meer inkomen
Hij begon samen met de boeren te experimenteren, smokkelde flessen cacaovruchtensap naar Nederland en richtte uiteindelijk Kumasi Drinks op. Het bedrijf groeit snel. Het drankje – een mix van cacaovruchtensap en ander fruit – is inmiddels te koop in 1.200 winkels en supermarkten in Nederland. In augustus lanceert Kumasi samen met likeurmaker De Kuyper een cocktail met cacaofruit. Door die verkopen krijgen inmiddels meer dan 450 cacaoboeren tot 30 procent meer inkomen per kilo cacao.
Meteen betaald
Kumasi haalt het sap direct bij de boeren op met rijdende persen. De vrucht moet namelijk binnen twee uur na de oogst geperst worden. Bij het persen worden de cacaobonen eruit gehaald en teruggeven aan de boeren. Het grote voordeel voor hen is dat ze meteen betaald krijgen voor de vruchten en het sap. “De cacaobonen moeten daarna zes tot acht weken drogen en in die tussentijd moeten de boeren het geld voor hun werknemers voorschieten. Zo bouwen ze een schuld op. Door ons kunnen ze hun mensen meteen betalen, zodat ze geen schuld opbouwen”, vertelt Gierveld.
Kijk hier hoe Kumasi de armoede onder cacaoboeren in Afrika aanpakt:
Nieuwe fabriek
Het sap wordt na het persen gekoeld, gepasteuriseerd, verpakt en getransporteerd naar Nederland. Tot nu haalde Kumasi vooral cacaovruchtensap op bij boeren in Ghana. De komende tijd gaat het bedrijf zich meer focussen op Ivoorkust, de grootste producent van cacao ter wereld. Daar bouwt medeoprichter Linda Klunder – die in 2023 naar Ivoorkust emigreerde – een nieuwe, eigen fabriek, waar de vruchten van 5.000 boeren ter plekke geperst en verwerkt kunnen worden. “Daarmee kunnen we in één keer een hele grote stap maken”, zegt Gierveld.
Steun van Tony’s
Kumasi krijgt hierbij financiële steun van diverse partners zoals ETG en RVO, maar ook van de Chocolonely Foundation. De laatste wordt grotendeels gefinancierd door Tony’s Chocolonely, die tot haar missie heeft gemaakt om op allerlei manieren het inkomen van cacaoboeren te verhogen en hun leefsituatie te verbeteren.
Volgend jaar in bedrijf
Binnenkort wordt de grond gekocht, waarop de fabriek komt te staan. Dat heeft in Afrikaanse landen altijd veel voeten in de aarde. De machines zijn al besteld en volgend jaar augustus of september moet de fabriek operationeel zijn. Dan begint het oogstseizoen. “Het gaat hard nu”, zegt Gierveld. “De fabriek komt op een strategische plaats te staan, zodat zoveel mogelijk boeren er omheen binnen een uur hun cacaovruchten bij ons kunnen brengen.”
1+1=3
De fabriek gaat niet alleen het sap uit de cacaovruchten persen, hij gaat ook de schillen van de cacaovrucht verwerken. Die schillen heten ‘husk’ en kunnen verwerkt worden tot vezels in textiel, pigmenten en de zoetstof xylitol. Ook die schillen worden nu weggegooid. Kumasi denkt verder aanwijzingen te hebben dat de cacaobonen na het persen van het sap uit de vrucht sneller en beter fermenteren, wat de kwaliteit van de chocolade kan verhogen. Dat moet nog onderzocht en aangetoond worden. “Maar als het zo is, dan geldt 1+1=3”, zegt Gierveld. “Dan hebben de boeren extra inkomen, wordt de vrucht gebruikt voor sap in plaats van weggegooid en wordt de kwaliteit van de chocolade beter en de cacaoboon dus meer waard, al is dat laatste nog een toekomstdroom.”
Kijk hier hoe je uit cacaovruchten sap kunt halen:
