Donovan van Heuven
17 februari 2025, 06:29

Nieuwsupdate: Ingrijpende stikstofmaatregelen niet uitgesloten en Leidens LeydenJar realiseert batterijdoorbraak

BBB-minister Wiersma van Landbouw verkent ingrijpende maatregelen om de stikstofimpasse te doorbreken, van noodwet tot sluiting luchthavens. Ook in het nieuws: batterijdoorbraak LeydenJar, Tata voorlopig op aardgas, CO2 wordt brandstof voor chemische sector, de-industrialisatie raakt energietransitie en The Ocean Cleanup viste al 21.000 ton plastic uit het water – het gewicht van drie Eiffeltorens.

Wiersma sluit ingrijpende stikstofmaatregelen niet uit BBB-minister Wiersma sluit ingrijpende stikstofmaatregelen niet uit, van een noodwet tot zelfs sluiting van luchthavens. | Credits: Getty Images

Wiersma sluit ingrijpende stikstofmaatregelen niet uit

BBB-minister Femke Wiersma van Landbouw verkent ingrijpende maatregelen om de stikstofimpasse te doorbreken. Uit haar brieven aan de Tweede Kamer blijkt dat ze niets uitsluit, van een noodwet tot lagere snelheden op snelwegen en zelfs sluiting van luchthavens.

Hoewel ze nog geen keuzes maakt, benadrukt Wiersma dat niet alleen boeren, maar alle sectoren moeten bijdragen aan het terugdringen van stikstofuitstoot. Een mogelijke oplossing is een nieuwe ondergrens, waardoor kleine uitstoters geen vergunning meer nodig hebben. Of dit juridisch haalbaar is, wordt onderzocht. Wiersma spreekt van hoopgevende signalen, maar concrete besluiten blijven vooralsnog uit.

Lees ook:
Denemarken doet wat Nederland niet lukte en presenteert ambitieus landbouwakkoord

Dreigende de-industrialisatie raakt energietransitie

De Nederlandse industrie staat onder druk door hoge energiekosten en toenemende concurrentie. Volgens een studie van het Centre for International Energy Policy (CIEP) dreigt een kettingreactie van banenverlies en investeringskrimp. Dit heeft niet alleen economische gevolgen, maar raakt ook de energietransitie. Cruciale sectoren zoals de chemische industrie leveren materialen voor duurzame technologieën. Zonder strategische steun kunnen bedrijven verdwijnen, waardoor Nederland afhankelijker wordt van vervuilende import , stelt Coby van der Linde, senior fellow bij het CIEP.

Ze pleit voor een industriebeleid dat verduurzaming stimuleert én de industrie behoudt. Anders kan de transitie vertragen en wordt Nederland kwetsbaarder in de wereldwijde energiemarkt. Verklaar de Nederlands, Belgische en Duitse havens tot strategisch onmisbaar industrieclustergebied en geef steun, is haar advies. Het tempo van neergang is volgens haar hoog. “Het is toch vrij bizar dat Nederland in één jaar al onze plasticrecyclaars is kwijtgeraakt. Wie dan moet gaan importeren maakt zich strategisch kwetsbaar”, zegt Van der Linde in De Telegraaf.

Batterij LeydenJar slaat 50 procent meer energie op

Een doorbraak in batterijtechnologie: het Nederlandse bedrijf LeydenJar heeft een batterij ontwikkeld die tot 50 procent meer energie opslaat. Dit is mogelijk dankzij een innovatieve silicium-anode, zonder de gebruikelijke nadelen zoals uitzetting en schade.

Hoewel de levensduur nog lager ligt dan die van traditionele lithium-ionbatterijen, biedt de technologie nieuwe mogelijkheden voor smartphones, laptops en zelfs elektrische auto’s. LeydenJar werkt samen met grote fabrikanten om de batterij op de markt te brengen. Met deze ontwikkeling kan de batterijduur van apparaten aanzienlijk worden verlengd, of kunnen ze juist dunner en lichter worden.

Tata Steel blijft nog zeker 5 jaar op aardgas draaien

Tata Steel Nederland stelt de overstap naar groene waterstof uit en zal tot zeker 2030 op aardgas draaien. Dit maakt het bedrijf mogelijk de grootste gasverbruiker van Nederland, met een aandeel van 5 procent in de nationale gasconsumptie, schrijft Trouw. De staalproducent wijzigt zijn verduurzamingsstrategie omdat groene waterstof te duur blijft en onvoldoende beschikbaar is. Hoewel de CO2-uitstoot in 2030 met 5 megaton daalt door de afschaffing van steenkoolgebruik, blijft er nog 7 megaton over.

Milieuorganisaties uiten zorgen, maar Tata Steel stelt dat het nog altijd op een toekomst met waterstof afkoerst. Tegen 2045 wil het bedrijf volledig klimaatneutraal zijn, onder meer via elektrificatie en CO2-opslag.

Boyan Slat: “Wanneer je iets goeds doet, word je een magneet van kritiek”

The Ocean Cleanup heeft al 21.000 ton plastic uit de oceaan gehaald. Daarnaast houdt het bedrijf zich ook bezig met het tegenhouden van plastic bij riviermondingen. “We houden daar nu zo’n 1 à 2 procent van de mondiale plasticuitstoot tegen”, zegt oprichter Boyan Slat in gesprek met NRC. Slat merkt dat vooruitgang vaak gepaard gaat met kritiek. “Perfectie bestaat niet, alleen in de hoofden van theoretici,” zegt hij in gesprek met NRC.

Slat gelooft in innovatie als motor van vooruitgang en ziet technologie als sleutel tot duurzame oplossingen. “We hebben de blauwdruk om het probleem op te lossen – nu is het een kwestie van opschalen.”

Proba haalt €1 miljoen op voor verduurzaming agri-foodsector

Het Nederlandse carbon finance-bedrijf Proba heeft 1 miljoen euro opgehaald om insetting in de agri-foodsector op te schalen. De financiering, geleid door Future Food Fund en Yield Lab Europe, helpt bedrijven CO2-uitstoot binnen hun toeleveringsketen te verminderen. Met Proba kunnen bedrijven emissiereducties binnen hun toeleveringsketens kwantificeren, verifiëren en financieren via insetting-certificaten. Dit stelt bedrijven in staat om duurzaamheidsinspanningen om te zetten in verhandelbare certificaten en samenwerkingen in de keten te ontwikkelen.

Insetting draait om het verminderen van broeikasgasemissies binnen de eigen toeleveringsketen, in plaats van deze te compenseren met externe projecten (offseting).

Cambridge-onderzoekers bouwen zonne-reactor die CO2 omzet in brandstof

Waarom CO2 ondergronds opslaan als je er ook iets nuttigs mee kan doen? Wetenschappers uit Cambridge hebben een apparaat ontwikkeld die CO2 uit de lucht haalt en omzet in syngas, een gasmengsel dat gebruikt kan worden in de chemische industrie, meldt Nature Energy. Dit CO2-neutrale proces biedt een schoon alternatief voor fossiele brandstoffen. De onderzoekers werken nu aan de productie van vloeibare synthetische brandstoffen voor transport. De techniek zou op grote schaal kunnen bijdragen aan zowel CO2-reductie als de transitie naar duurzame energie.

Ook in de media:

  • Wat doen oliebedrijven met hun klimaatplannen? (NRC)
  • Voormalig Rabobank-topmanHerman Wijffels: ‘We staan aan het begin van een nieuw tijdperk van duurzaamheid’ (PZC)
  • Amsterdamse startup Collie haalt €3,5 miljoen op voor duurzamer boeren, met slimme halsbanden (Silicon Canals)
  • Mkb en CSRD: ‘Groene rapportage mag geen spook worden voor je mensen’ (FD)
  • Achttien maanden vast in het Noordpoolijs voor klimaatonderzoek (de Volkskrant)
  • BNP Paribas en EIB investeren 8 miljard in Europese windenergie (Business AM)

De wereld draait straks op zonne-energie, dus waarom zo negatief?

Dat was de grote vraag tijdens het congres ‘De Toekomst van Solar’ in Den Haag. Ja, de verkoopcijfers vielen tegen in 2024. Er werden 30 procent minder zonnepanelen verkocht dan in recordjaar 2023. Maar volgens hoofdonderzoeker Hrvoje Medarac van DNE Research viel dat allemaal wel mee. Verdubbeling in 2030 De terugval op de zakelijke markt was slechts 4 procent. Er werd nog steeds voor 3,4 gigawattpiek aan nieuwe zonnepanelen geïnstalleerd, een groei van 14 procent. Ook de komende jaren zal de markt groeien met 4 tot 4,5 gigawattpiek aan nieuw vermogen per jaar. Nu heeft Nederland 27,7 gigawattpiek aan zonnepanelen, terwijl het klimaatdoel voor 2030 uitgaat van 25,7 gigawattpiek. Dat is al gehaald, maar dat is volgens Medarac niet iets om trots op te zijn. “Nederland heeft niet zulke ambitieuze doelen gesteld. Volgens prognoses van het Internationaal Energy Agentschap zou Nederland in 2030 al op 50 tot 55 gigawattpiek aan zonne-energie kunnen uitkomen”, zegt hij. Krantenkoppen Veel media zetten de dalende verkopen zwaar aan in hun berichtgeving. ‘Verkoop zonnepanelen volledig ingestort: Gouden tijden zijn voorbij’, kopte NU.nl. ‘Fors minder zonnepanelen geplaatst op daken van huizen’, schreef De Telegraaf. In december schreef het AD nog: ‘Zonnepanelen onder druk: opwekking in december op historisch dieptepunt.’ Pas in de laatste alinea stond dat er in december eigenlijk nooit veel zonne-energie wordt opgewekt en de bijdrage in die maand slechts een paar procent van alle opgewekte stroom bedraagt. Negatief nieuws verkoopt beter Waarom doen media dat?, wilde de branche weten. Omdat negatief nieuws beter verkoopt, stelt Nicol Tadema, expert in beïnvloedingstechnieken. Ze schrijven bijvoorbeeld wel over dodelijke verkeersongelukken, maar niet over alle dodelijke ongelukken in huis, terwijl bij dat laatste meer slachtoffers vallen. “Daarom denken we dat er meer mensen in het verkeer omkomen dan dat er mensen omkomen omdat ze van een keukentrapje af vallen. Zo werken de media ook tegen de solar branche”, stelt ze. Ze noemt dat framing en ze gaf alle deelnemers aan het congres tips en tricks om de boodschap over zonne-energie om te keren naar iets positiefs.Professor Arno Smets (links) ziet een positieve toekomst voor zonne-energie, terwijl Nicol Tadema (rechts) veel negatief nieuws ziet in de media.Trage politiek Daarbij kan professor in zonne-energie Arno Smets van de TU Delft misschien helpen. “Hou vol, solar is de toekomst”, luidt zijn positieve motto. Hij gelooft heilig dat het hele energiesysteem gaat veranderen en dat fossiele bedrijven zullen verdwijnen. Dat komt volgens hem niet door de snelheid van besluiten of de vage toezeggingen van de politiek en regeringen. “Als ik het uitreken hebben we in 2045 het beleid bij elkaar om in 2050 op nul uitstoot te komen”, zegt Smets. 100 procent groene stroom Liever kijkt hij naar andere scenario’s van deskundigen. Bijvoorbeeld die van zijn collega-professor Christian Breyer van de LUT-universiteit in Finland, een autoriteit op energiegebied. Hij laat zien dat een 100 procent hernieuwbaar energievoorziening in 2050 haalbaar is, zonder al te veel extra kosten en zelfs zonder afvang en opslag van CO2 (CCS). “Als je het wereldwijd bekijkt, dan is zon de voornaamste oplossing. Dat is ook logisch als je fysica begrijpt”, zegt Smets. In de modellen van Breyer leveren zonnepanelen in 2050 maar liefst 69 procent van alle energie en windturbines 18 procent. Voor fossiele brandstoffen als olie, gas en steenkool - nu goed voor 84 procent van alle energie - rest dan een marginaal aandeel van nog geen procent. Kracht zon onderschat Smets ziet dat de zonnepanelenmarkt elk jaar exponentieel groeit en dat alle voorspellingen en prognoses daarover elke keer te laag blijken. Dit jaar zijn er bijvoorbeeld alleen al net zoveel zonnepanelen hij gekomen als er in 2019 in de hele wereld stonden. In Europa wordt nu ruim 60 procent van alle elektriciteit opgewekt met zon. “Maar toch blijven we de kracht van zon onderschatten”, zegt hij. Elke keer als de productie van zonnepanelen verdubbelt, ziet de professor de kostprijs met 40 procent dalen. “Als je kijkt naar de prijs per vierkante meter dan is het nu zelfs goedkoper om een schutting te bouwen van zonnepanelen, in plaats van hout. En dan hoef je ze niet eens in te pluggen”, zegt Smets. “Voor deze sector geldt dan ook: de zon gaat niet onder. De zon komt op.” Icoon failliet Ook al gloort er een mooie toekomst voor solar, in het afgelopen jaar zijn tientallen bedrijven failliet gegaan door de slechte verkoopcijfers. Zowel installateurs als groothandels. Een iconisch bedrijf dat in november failliet ging was groothandel Solarclarity. “Ik heb zitten huilen als een klein kind. Het was een rollercoaster waarbij ik alle krochten van mijn gevoelsleven heb gezien”, vertelt directeur en oprichter Peter Desmet daarover. “Mijn klanten vielen om als dominosteentjes. Totdat wij onszelf tegenkwamen. Ik denk dat heel weinig ondernemingen in Europa ongeschonden uit 2024 zijn gekomen. We zijn allemaal weer met de pootjes op de grond geduwd. Het groeit niet altijd.” Een paar weken later maakte hij alweer een doorstart met twee dochterbedrijven, Bliq en Denim Solar. Nu is Desmet weer strijdbaar als altijd. “We gaan weer verder. Kom maar op. Met Bliq heb ik opnieuw het doel om 300.000 huishoudens aan te gaan sturen”, zegt hij. Groene onderstroom Ondanks een slecht 2024 blijft de branche hoopvol gestemd voor de komende jaren. “De markt heeft een flink pak slaag gekregen, maar zal zich de komende jaren bestendig door gaan ontwikkelen, omdat we niet zonder zonnepanelen kunnen”, zegt voorzitter Doekle Terpstra van branchevereniging Techniek Nederland. “Als ik alleen al kijk naar alle nieuwbouw die er gaat komen. Daarom ben ik helemaal niet pessimistisch over zon en ben ik optimistisch over de verdere verduurzaming van Nederland. Ondanks en niet dankzij het politieke klimaat. Ik zie namelijk dat zich een autonome beweging aan het ontwikkelen is van mensen die zelf zeggen: wat er ook gebeurt, ik wil gewoon door met de verduurzaming van mijn gebouw. De onderstroom blijft groen. Dat is een enorme kracht die doorgaat.” Lees ook: Verkoop zonnepanelen met 30 procent gedaald, maar Nederland haalt nu al klimaatdoel 2030Waarom wind en zonne-energie kernenergie te duur en overbodig makenMinder zonnepanelen leggen verkort terugverdientijd, maar maak je die rekensom ook bij een auto of een keuken?Wees gerust: zonnepanelen blijven goede investering, maar snel duidelijkheid nodig