Leestijd 5 minuten

Scale-ups in Nederland: een circulaire, klimaatneutraal gekweekte oesterzwam

Een van de grootste organische reststromen van Nederland gebruiken voor nuttig en lekker eten. GRO Together gebruikt koffiedik om oesterzwammen op te kweken. En met die paddenstoelen creëren ze het eten van de toekomst, met een kleinere voetafdruk dat toch door de gemiddelde Nederlander gegeten wordt. Een burger die voor 50 procent uit vlees en 50 procent paddenstoel bestaat, bijvoorbeeld.

Scale-ups in Nederland: een circulaire, klimaatneutraal gekweekte oesterzwam

GRO begon klein, maar groeit inmiddels net zo hard als de oesterzwammen die het bedrijf kweekt. Het haalt 400.000 kilo koffiedik per jaar op bij 250 bedrijven, en produceert daarmee circa 50.000 kilo oesterzwammen per jaar. Het koffiedik wordt bij de kweker vermengd met stro en sporen. Dit substraat vormt de basis waar de paddenstoelen uit groeien. Na acht weken is het tijd voor de eerste oogst.

Het proces is volgens Wouter Muis, commercieel directeur bij GRO, helemaal circulair en daarmee klaar voor de toekomst. In 2050 wil de Nederlandse overheid immers dat Nederland 100 procent circulair is en dus geen afval meer produceert. “Wij maken van een reststroom - het koffiedik - iets voedzaams en nuttigs. Het is een heel tastbaar voorbeeld van de circulaire economie, waarmee je het ook dichter bij de mensen brengt. Én we dragen bij aan de eiwittransitie die nodig is voor een beter klimaat.”

Blended burgers met vlees en zwammen

In dat laatste zal de komende jaren de meeste groei zitten. GRO werkt onder andere samen met Jumbo, waar zogenoemde blended vleesproducten in de winkel liggen: burgers of worsten die voor de helft uit oesterzwammen bestaan. “Maar ze hebben wel de smaak en textuur van vlees. Daardoor kan je een groot publiek minder dierlijke eiwitten laten eten”, vertelt Muis. Daarnaast gaan veel van de paddenstoelen naar de horeca (de Beren-keten van restaurants heeft bijvoorbeeld carpaccio van oesterzwam) en worden er vegetarische snacks van gemaakt zoals bitterballen, kroketten, burgers en chips.

Lees ook: 6 alternatieven voor vlees

GRO is niet de enige die paddenstoelen kweekt op koffiedik. Maar het bedrijf bestaat al tien jaar en groeit gestaag. De oprichter, Jan Willem Bosman Jansen, ontdekte tien jaar geleden in Afrika dat oesterzwammen op resten van de koffieplant circulair te kweken zijn. In Zimbabwe, waar zijn vrouw een kindertehuis had, bezwoeren op die manier gekweekte zwammen een voedselcrisis. Bosman Jansen zit in de filmwereld in Amerika en zag in die tijd de opkomst van plantaardig eten. Al snel kwam hij met het plan om in Nederland circulair paddenstoelen te kweken.

Restwarmte en zonnepanelen

Daarbij is duurzaamheid een van de belangrijkste pijlers. Niet alleen circulair, maar ook zoveel mogelijk energieneutraal. De kwekerij heeft bijvoorbeeld zonnepanelen en maakt gebruik van restwarmte. Het ophalen van koffiedik gaat zoveel mogelijk met bestaand transport; vrachtwagens die iets leveren, en normaal leeg terug zouden rijden, nemen nu koffiedik mee.

Het kweken doet GRO overigens niet meer zelf; daarvoor hebben ze een exclusief contract met een kweker: Verbruggen. Die weet precies wat de beste omstandigheden zijn voor de oesterzwammen. Dat is ook Muis’ tip voor alle bedrijven: kies je partners zorgvuldig. “Als je alles zelf wil doen komt daar vaak niet het beste product uit. En je moet anderen ook wat gunnen. Misschien worden de marges daardoor kleiner, maar uiteindelijk zorgen goede partners er wel voor dat je snel kan groeien.”

En snel groeien doet GRO; vorig jaar verdubbelde de omzet voor het tweede jaar op rij. Dit jaar had dat ook moeten gebeuren, maar Covid-19 gooide roet in het eten. “85 procent van onze klandizie was in 2019 foodservice, horeca en catering. Dat viel weg, hoewel het in de zomer weer een beetje terugkrabbelde. We hopen dat, als dit allemaal voorbij is, we weer gewoon door kunnen groeien.” Als Muis naar de toekomst kijkt, hoopt hij dat er nog meer oesterzwam-producten in de winkel liggen. “We kijken bijvoorbeeld naar kant-en-klare vegan sauzen, die bijna al een volledige maaltijd zijn. Dat soort gemak, daar zit men op te wachten.” Als puur vegaproduct in de winkel kan GRO op prijs niet concurreren met de goedkope sojaproducten, maar dat hoeft volgens Muis ook niet.

Nederlanders drinken veel koffie

Qua grondstoffen zal er in ieder geval niet snel een tekort zijn. “Nederlanders staan in de top drie koffiedrinkers van de wereld. Er is een gigantische hoeveelheid van, en wij gebruiken nu maar een klein deel. Daar zal onze groei niet stuk op lopen”, denkt Muis. Het buitenland lonkt ook; GRO onderzoekt mogelijkheden in Scandinavië en Duitsland. “En we willen meer in retail doen. Dat zijn langere processen dan in horeca, maar uiteindelijk willen we nog veel meer producten dan nu in (online) supermarkten hebben.”

Duurzaambedrijfsleven profileert de komende weken scale-ups: Nederlandse bedrijven die inmiddels de start-upfase ontgroeit zijn en door willen stomen naar de volgende levensfase. Wat drijft de mensen die er werken, hoe onderneem je duurzaam, wat brengt de toekomst en wat is het advies voor anderen? Wij zoeken het elke dag uit.

Lees ook: Dit paddenstoelenpak verandert je lichaam in compost

Beeld: GRO

Lees ook


Change Daily: Voedselverspilling daalt nauwelijks en Unilever wil geen fossiele stoffen meer

Change Landbouw en voeding

Change Daily: Voedselverspilling daalt nauwelijks en Unilever wil geen fossiele stoffen meer

Alles wat je moet weten over de wereld van duurzaamheid en innovatie in één handig nieuwsblog. Update 10:36 Bedrijfscateraar in coronatijd: interview met CEO Teun Verheij van Albron Gaan personeelsrestaurant ooit weer op volle kracht draaien? CEO Teun Verheij van Albron verwacht van niet. Daarom bereidt het foodservicebedrijf zich voor op een ander en meer wendbaar model. Op het gebied van duurzaamheid doet Albron echter geen enkele stap terug, benadrukt de topman. Hoe weet Albron duurzaamheid in elke vezel van het bedrijf te integreren? Daarover sprak DuurzaamBedrijfsleven met Verheij en met inkoopdirecteur Bart van Westreenen. Lees het artikel. Onderzoekers WUR brengen zwerfafval in kaart Onderzoekers van de Wageningen University & Research (WUR) hebben zwerfafval geanalyseerd, dat vrijwilligers van Natuurmonumenten op het eiland Griend hebben verzameld. Daaruit blijkt dat het grootste deel afkomstig is uit Nederland, maar een deel komt ook uit de omringende landen. De resultaten zijn gebaseerd op een analyse van zo’n 340 kilogram zwerfafval. Uiteindelijk zijn ongeveer 3.700 stuks zwerfaval in kaart gebracht. Geen fossiele stoffen meer in schoonmaakmiddelen Unilever Unilever wil in 2030 stoppen met het gebruik van fossiele grondstoffen in de productie van schoonmaak- en wasmiddelen. Daarvoor trekt het bedirjf een miljard euro uit. Merken als Omo, Glorix en Robijn gebruiken nu nog chemische ingrediënten die afkomstig zijn van fossiele bronnen. Daar moeten de komende tien jaar natuurlijke alternatieven voor worden gevonden. Er is dus veel onderzoek nodig in de laboratoria van Unilever. In tien jaar tijd daalde voedselverspilling nauwelijks Ondanks initiatieven van de overheid en het bedrijfsleven daalde de voedselverspilling de afgelopen tien jaar nauwelijks. Dat blijkt uit de nieuwste Monitor Voedselverspilling. Consumenten gooien weliswaar kilo's minder weg, maar in de hele keten is het effect daarvan niet zichtbaar. Mogelijk komt dat omdat producenten hun productie niet aanpassen aan de veranderende vraag. Duurzame troonrede 2020 Gisteren sprak hoogleraar Jan Jonker de Duurzame Troonrede van 2020 uit. De professor pleit voor een radicaal ander systeem, waarin alles eerlijker, duurzamer en circulairder is. Die grote ambities zijn niet in een dag gehaald, erkent hij, maar we moeten er wel nu mee beginnen. Lees hier de hele troonrede. Staal zonder CO2 in Zweden Maandag opende staalmaker SSAB een eerste proeffabriek om staal je maken met waterstof. In de fabriek worden straks pellets gemaakt van ijzererts zonder steenkool of aardgas. Het is het begin van een revolutie, volgens SSAB: fossielvrij staal. Daarmee kan Zweden alleen al zijn voetafdruk met 10 procent omlaag brengen. De Change Daily van gisteren gemist? Lees hem hier.

Leestijd 3 minuten

CHANGE INC.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Aansluitend artikel

Voedselverspilling in tien jaar nauwelijks gedaald

De voedselverspilling is in 2018 niet gestegen, maar ook niet gedaald. Dat blijkt uit de nieuwste Monitor Voedselverspilling die vandaag, in de Verspillingsvrije Week, verscheen. Consumenten gooien steeds minder weg, maar dat zorgt niet voor grote veranderen als je de hele keten bekijkt. Bovendien worden veel restanten nog niet goed ingezet; 60 procent van het verspilde eten belandt op de brandstapel.

Voedselverspilling in tien jaar nauwelijks gedaald

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu