Marc Seijlhouwer 19 maart 2021, 11:06

Onderzoek: zonnepanelen op kas hebben geen gevolgen voor kwaliteit groente

Doorzichtige zonnepanelen op de kas kunnen veel betekenen voor duurzaamheid, maar zorgen die panelen er niet voor dat de planten in een kas te weinig zon krijgen? Een nieuw onderzoek naar (rode) sla laat zien: groente gedijt goed, ook als je een deel van het licht wegneemt.

Kas planten groen zon glas adobe stock Groente gedijt goed in een kas onder zonnepanelen, zo blijk uit het Amerikaanse onderzoek. Beeld: Adobe Stock

Het onderzoek van de North Carolina State University laat zien dat zonnepanelen op kassen geen slechte gevolgen hebben voor de planten in de kas. Dat is een opsteker voor de onderzoekers, die eerder transparante zonnecellen bedachten die in kasruiten verwerkt kunnen worden. De zonnecellen wekken stroom op met een deel van het zonlicht, terwijl de rest door de ruiten gaat en op de planten valt.

De vraag was of het licht dat de zonnepanelen absorberen niet op de een of andere manier belangrijk was voor de groeiende groente. Kan een komkommer wel zonder (infra)rood of (ultra)violet licht? Om dat uit te zoeken bouwden de onderzoekers een proefkas voor rode kropsla, met ruiten op het dak in vier verschillende kleuren: eentje doorzichtig als controle, en drie die allemaal een ander deel van het licht absorberen.

Lees ook: Wageningen werkt aan de kas van de toekomst

Verrassend resultaat

Wat bleek? Alle sla groeide even goed. Zelfs voor de onderzoekers was dit een verrassing; ze hadden meer verschil tussen de verschillende secties in de kas verwacht. Dat is goed nieuws voor het klimaat, want het zou betekenen dat transparante zonnepanelen op kassen zonder gevolgen voor de opbrengst geplaatst kunnen worden. De onderzoekers berekenden eerder dat kassen met zonnepanelen energieneutraal kunnen worden.

Er is natuurlijk wel meer onderzoek nodig voor ze met zekerheid kunnen zeggen dat álle groenten zonder gevolgen onder zonnepanelen kunnen groeien. Als volgende stap wagen de Amerikaanse wetenschappers zich aan tomaten: een plant die lastiger groeit dan simpele sla. Als daar ook geen of weinig verschil blijkt te zijn, wordt een praktijktoepassing van de transparante zonnepanelen misschien mogelijk.

Lees ook: Oude kas krijgt tweede leven als zonneboerderij

Leiders moeten nu even niet polderen

Arora Akanksha durft groot te denken. Ze is 34 en stelt zich kandidaat om de volgende secretaris-generaal van de Verenigde Naties te worden. Een positie die ze wil overnemen van de huidige SG António Guterres (71). Na vier jaar in de keuken kijken heeft ze het lef om onverschrokken kritiek te uiten op een 'log en bureaucratisch' instituut van 'veel woorden, maar weinig daden.'Ze zegt: 'Als de Verenigde Naties een particulier bedrijf was geweest, was het failliet gegaan.' Ze zou het als leider totaal anders aanpakken zegt ze in NRC Handelsblad: 'Mijn leiderschapsstijl zou die van Steve Jobs zijn. Steve Jobs kende elk facet, volgde de ontwikkeling tot het laatste detail. Iedereen weet: zonder uitvoering zijn woorden slechts verspilling.'De tijdgeest goed aanvoelenAkanksha spreekt niet in kreten, maar heeft zorgvuldig nagedacht over haar harde uitspraken. In een uitvoerig portret in The New York Times komt ze naar voren als iemand die de tijdgeest goed aanvoelt en risico's wil nemen om een olietanker op te schudden en vaart te geven. De in India geboren Akanksha heeft een Canadees staatsburgerschap en werd gerekruteerd als auditor bij accountantskantoor PwC. Ze is kleinkind van vluchtelingen, werd geboren in de Noord-Indiase staat Haryana en bracht haar jongste jaren door in Saoudi-Arabië waar haar ouders, beide arts, gingen werken. Tussen haar negende en achttiende ging ze terug naar een kostschool in India. Ze verhuisde naar Canada, waar ze cum laude afstudeerde aan York University en als auditmanager voor PwC ging werken.Eind 2016 werd ze door de VN weggeplukt om de interne financiële controles te hervormen. Maar na twee jaar wist ze dat ze vooral aan het verschuiven was. 'We schreven geweldige voorstellen, deden diepgaand onderzoek, maar het management hield het tegen.'Modder eten is goedHaar scherpe inzicht na vier jaar: 'Het systeem is geweldig aan de buitenkant, maar er is geen samenhang om dingen voor elkaar te krijgen.' En wie wil veranderen stuit op de klassieke mechanismes die wij in onze poldercultuur inmiddels kunnen dromen: 'De hervormingen waren een regendans. Je vormt een commissie, je hebt een discussie en uiteindelijk gebeurt er niets.' Ze werd ook geraakt door het cynisme van de boven-haar- gestelden. Na een VN-bezoek aan Oeganda, waar ze een weesmeisje ontmoette dat modder at om te overleven, zei ze terug op kantoor tegen haar baas: 'Kan dat niet beter, zodat niemand modder hoeft te eten?' Zijn repliek: 'Modder is goed voor kinderen, er zit ijzer in.'Op een van haar campagnevideo's op YouTube pleit ze voor een betere besteding van VN-gelden. Nu gaat slechts 29 cent van elke dollar, van de totale jaaromzet van de VN van ongeveer 56 miljard dollar, naar echte doelen. 'De rest wordt vooral besteed aan conferenties en rapporten schrijven', zegt Akanksha. Juist omdat ze van de VN houdt, zet ze zwaar in. 'We zijn de koers kwijtgeraakt, we vergeten de reden waarom we ooit zijn opgericht. Die wil ik terughalen.' Nieuw leiderschap 'in progress', nu hopen dat het wordt gehonoreerd.