Romy de Weert 06 mei 2021, 10:08

Onduidelijkheid over ontbossingswet Brazilië: Europese multinationals zetten druk

De komende dagen stemt het Braziliaanse parlement over een nieuwe wet die illegale ontbossing legaal zou maken. Europese multinationals, waaronder Ahold Delhaize, dreigden in een open brief samenwerking met de Braziliaanse voedselindustrie te staken als de regering het omstreden wetsvoorstel over ontbossing goedkeurt.

Pexels pok rie 1268076 Bijna veertig Europese bedrijven roepen op om een omstreden wetsvoorstel in Brazilië te schrappen. Beeld: Pexels

"Iedereen staat op scherp in Brazlilië", zegt Nathalie van Koot, woordvoerder van het Wereld Natuur Fonds. Er gingen geruchten rond dat het wetsvoostel niet eens meer zou worden ingebracht ter stemming. "De vorige keer dat wij een brief schreven is de wet van tafel gestemd", vertelt woordvoerder Pieter ten Bruggencate van Ahold Delhaize. "Wij vermoeden dat het signaal uit het bedrijfsleven hier toen aan bijgedragen heeft."

Bijna veertig Europese bedrijven deden een actieve oproep om een omstreden wetsvoorstel in Brazilië te schrappen, waaronder Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn en Bol.com. In het wetsvoorstel wordt namelijk bescherming geboden aan mensen die illegaal stukken land in het Amazonegebied claimen, dat ze vervolgens gebruiken als landbouwgrond. 

'Vitaal onderdeel'

In de open brief stellen de bedrijven dat ze de Amazone beschouwen als "een vitaal onderdeel van de aarde, dat essentieel is voor de veiligheid voor onze planeet, maar ook een cruciaal onderdeel van een welvarende toekomst voor Brazilianen en de gehele samenleving.” Het regenwoud is van groot belang vanwege de grote biodiversiteit en omdat de bomen enorme hoeveelheden CO2 opslaan.

Weet je wat ook een nuttig wapen kan zijn in de strijd tegen ontbossing? Koffiedik.

Meer ontbossing

Sinds president Jair Bolsonaro het land regeert is het ontbossingsniveau in Brazilië het hoogst in dertien jaar tijd. Alleen dit jaar al verdween ruim 430.000 hectare van het Amazonegebied. Tijdens een top die in april werd georganiseerd door de Amerikaans president Joe Biden, verklaarde Bolsonaro dat Brazilië een einde zou maken aan de illegale houtkap. De multinationals zeggen in de brief dat deze maatregelen in strijd zijn met dit "verhaal en retoriek".

De stem van het bedrijfsleven

"Als de wet sneuvelt betekent dat wat nu illegaal wordt gekapt, niet vandaag of morgen als legaal bestempeld kan worden", zegt Pieter ten Burggencate, woordvoerder van Ahold Delhaize. Toch kan de wet ook weer opnieuw ter goedkeuring worden gebracht in het parlement, maar Ten Bruggencate ziet dat er op meer fronten actie wordt gevoerd tegen ontbossing. "Bedrijven, NGOs en overheden laten hun stem horen en het Wereld Natuur Fonds geeft aan dat het bedrijfsleven dat moet blijven doen."

Daarnaast zegt correspondent Marc Bessems tegen de NOS dat het Braziliaanse Congres gevoelig is voor imagoschade. "Als deze open brief in het buitenland groot nieuws wordt en Brazilië in media weer wordt afgeschilderd als een soort milieu-schurkenstaat, dan leert de ervaring dat het Congres daar wel gevoelig voor is.”

Toch is niet iedereen zo hoopvol. Milieuorganisaties reageren sceptischer op de brief. Zo zegt Mighty Earth tegen de NOS blij te zijn dat de bedrijven zich tegen ontbossing uitspreken, maar dat ze weinig concrete acties verwachten. "Het zijn wederom stoere woorden van Ahold Delhaize en andere supermarkten. Maar ook zonder die ene wet gaat de ontbossing door”, zegt Wouter Kolk namens Mighty Earth.

Maatregelen

In de brief zeggen de bedrijven dat ze samen met Braziliaanse partners willen werken aan de ontwikkelingen van een duurzaam landbeheer. Maar: “Als deze of andere maatregelen de bestaande bescherming ondermijnen, zullen wij geen andere keus hebben dan onze steun voor en gebruik van de Braziliaanse landbouwgrondstof te heroverwegen.”

Hoe Unilever ontbossing tegen gaat met gps-data van satellieten. Hier lees je meer. 

Deze stellingname kan betekenen dat de multinationals zich helemaal terugtrekken uit Brazilië. "We hebben afgesproken dat we voor al onze merken geen grondstoffen en producten willen halen waar illegale ontbossing plaatsvindt, en zeker niet op kwetsbare plekken. Op het moment dat wij dit niet meer kunnen garanderen doordat de Braziliaanse overheid dit middels wetgeving toestaat, moeten we naar andere locaties kijken waar geen ontbossing plaatsvindt", zegt Ten Bruggencate.

Een volledig boycot is volgens Ten Bruggencate het laatste middel. "Het betekent dan ook dat je geen gesprekspartner meer bent en het land aan haar lot over laat." Ten Bruggencate heeft goede hoop dat de open brief het Braziliaanse wetsvoorstel tegenhoudt, want dat gebeurde ook een aantal jaar geleden. Europese multinationals stuurden toen een open brief aan de Braziliaanse regering waarin ze dreigden met acties. "Het bedrijfsleven speelde toch echt een rol." 

Nederlandse rol in ontbossing

In april publiceerde het Wereld Natuur Fonds een onderzoek waarin staat dat Nederland in de top 5 van Europese landen staat die negatief bijdragen aan ontbossing. Volgens de milieuorganisatie is dat vooral te wijten aan onze soja-import. Die bonen worden namelijk geïmporteerd als voer voor de grote veestapel in Nederland.

Meer weten over de enorme veestapel in Nederland en waarom dat een probleem is? Je leest het hier

Duitsland scherpt klimaatdoelstellingen aan na uitspraak hoogste rechter: "Nederland kan hier van leren"

Minister van Financiën Olaf Scholz zei woensdag tijdens een persconferentie dat Duitsland streeft naar een vermindering van de CO2-uitstoot met 65 procent in 2030 en 88 procent in 2040. Daarnaast wil Duitsland in 2045 zo goed als CO2-neutraal zijn. Dat is vijf jaar eerder dan is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs, dat ook door Duitsland is ondertekend.Het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe oordeelde vorige week dat de regering niet specifiek benoemt hoe ze de CO2-uitstoot na 2030 wil verlagen. In de huidige klimaatwet staat wel een toezegging om de CO2-uitstoot in 2030 met ten minste 55 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990, en netto nul CO2 uit te stoten in 2050, maar het benoemt geen concrete plannen.‘Eerlijk aanbod voor jongere generatie’“De CO2-uitstoot van Duitsland ligt al 40 procent onder het niveau van 1990”, beweert de minister van Milieu Svenja Schulze tijdens de persconferentie. "Dat is een eerlijk aanbod voor de jongere generaties, omdat we niet de grootste last voor de toekomst achterlaten. Elk decennium neemt elke generatie zijn verantwoordelijkheid."Volgens de Nederlandse Jonge Klimaatbeweging zijn de plannen van Duitsland een belangrijke stap om klimaatopwarming onder de 1,5 graden Celsius te houden. “Duitsland is de grootste uitstoter van CO2 in Europa, dus deze ambitieverhoging zet echt zoden aan de dijk”, laat voorzitter van de Jonge Klimaatbeweging Werner Schouten weten in een persbericht.Een voorbeeld voor NederlandSchouten hoopt dat de Duitse ambitie een voorbeeld is voor het nieuwe kabinet: “Nederland moet van Europa ook met een hoger doel komen. Wanneer het Duitsland lukt om, ondanks alle industrie en autofabrieken, 65 procent van haar uitstoot te reduceren in 2030, dan moet Nederland dat zeker ook kunnen.”In Nederland oordeelde de rechter in 2015, 2018 en 2019 dat de klimaatdoelen ontoereikend waren. De coronacrisis zorgde afgelopen jaar voor een forse daling van de CO2-uitstoot, maar toch is het te hoog, blijkt ook uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Eind 2022 een actuele klimaatwetHet Constitutionele Hof oordeelde dat Duitsland zijn klimaatwet tegen het einde van 2022 moet actualiseren om uit te leggen hoe ze CO2-neutraal wil worden, om te voorkomen dat de jongeren worden opgezadeld met een onevenredige impact van klimaatverandering.De vereiste wetswijziging gaat volgende week naar het kabinet voor formele goedkeuring, aldus Scholz en Schulze. Opties om de uitstoot te verminderen zijn onder meer het uitbreiden van hernieuwbare energie en het sneller verhogen van de prijs van CO2 dan gepland.Wil jij op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen in de duurzame sector? Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.